Những biến động này không chỉ liên quan đến kỹ thuật thương mại, mà còn phản ánh áp lực địa chính trị ngày càng sâu sắc.

Từ cuối năm 2025, Mỹ và các nước phương Tây siết chặt trừng phạt đối với các tập đoàn xuất khẩu dầu chủ chốt của Nga như Rosneft và Lukoil. Điều đó khiến môi trường giao dịch trở nên nhạy cảm hơn, buộc các công ty lọc dầu Ấn Độ phải ưu tiên tuân thủ để tránh rủi ro về thanh toán, bảo hiểm và vận chuyển, đặc biệt là nguy cơ trừng phạt thứ cấp.

Hệ quả rõ nhất là lượng dầu Nga nhập vào Ấn Độ đã giảm so với mức đỉnh trước đó. Nếu trong năm 2025, dầu Nga từng chiếm hơn một phần ba tổng nhập khẩu, thì đến đầu 2026 tỷ lệ này còn khoảng 25-30%, tương đương 1,1-1,3 triệu thùng mỗi ngày. Sự suy giảm này cho thấy nỗ lực của các nhà máy lọc dầu trong việc cân bằng giữa nhu cầu nguyên liệu giá cạnh tranh và yêu cầu tuân thủ quốc tế.

Việc cắt giảm nguồn cung từ Nga buộc New Delhi phải mở rộng mua dầu từ Trung Đông, châu Phi và Nam Mỹ. Tuy nhiên, các nguồn thay thế này thường đi kèm chi phí vận chuyển cao hơn, đồng thời không phải lúc nào cũng phù hợp với cấu hình kỹ thuật sẵn có của các nhà máy lọc dầu, khiến tổng chi phí gia tăng. Trong bối cảnh hệ thống trừng phạt phức tạp, doanh nghiệp phải thận trọng lựa chọn đối tác và cơ chế tài chính để duy trì nguồn cung ổn định mà vẫn giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Về phía doanh nghiệp, các công ty nhà nước như Indian Oil Corporation hay Bharat Petroleum tiếp tục duy trì nhập khẩu khối lượng lớn nhằm bảo đảm hoạt động năng lượng quốc gia. Ngược lại, một số doanh nghiệp tư nhân đã thu hẹp hoặc tạm ngừng mua dầu Nga. Một vài nhà máy như Nayara Energy vẫn phải tìm cách tiếp cận dầu Nga thông qua các kênh trung gian chưa bị trừng phạt để giữ guồng vận hành.

Trước bối cảnh mới, Ấn Độ ngày càng chú trọng chiến lược dài hạn: Đa dạng hóa nguồn cung, nâng cấp công nghệ lọc hóa dầu để xử lý nhiều loại dầu thô, và xây dựng khả năng chống chịu trước cú sốc địa chính trị. Điều này đặc biệt quan trọng vì nền kinh tế vẫn phụ thuộc nặng vào nhập khẩu.

Tổng thể, các lệnh trừng phạt đã thúc đẩy một quá trình tái cấu trúc sâu sắc trong chính sách năng lượng của Ấn Độ. Quốc gia này phải đồng thời bảo đảm an ninh cung ứng, kiểm soát chi phí và tuân thủ luật chơi quốc tế trong một thị trường toàn cầu nhiều bất định.

Nguồn:Ấn Độ trước thế cân bằng mới của thị trường dầu năm 2026