Trong bối cảnh công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, Bắc Ninh xác định bảo vệ môi trường là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn chặt với mục tiêu phát triển bền vững. Quan điểm “phòng ngừa từ gốc” được tỉnh quán triệt tới từng cấp, từng ngành, từng địa phương và cơ sở sản xuất.

Thay vì chỉ xử lý khi ô nhiễm đã phát sinh, Bắc Ninh tập trung siết chặt quản lý ngay từ khâu quy hoạch, thẩm định dự án, kiểm soát nguồn thải và công nghệ sản xuất. Các khu, cụm công nghiệp được yêu cầu hoàn thiện hạ tầng xử lý nước thải tập trung, quan trắc tự động, kết nối dữ liệu về cơ quan quản lý. Song song, công tác thanh tra, kiểm tra được tăng cường, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Tỉnh cũng đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn, thu gom – vận chuyển – xử lý chất thải theo quy trình khép kín; khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên thực tế, tại một số địa phương trong tỉnh, rác thải sinh hoạt từng tồn lưu kéo dài do tốc độ đô thị hóa nhanh, dân số cơ học tăng trong khi hạ tầng xử lý chưa theo kịp. Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về tổ chức lại công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả hơn.

Các chiến dịch bảo vệ môi trường sống, môi trường nông nghiệp được Bắc Ninh đẩy mạnh triển khai.

Trên cơ sở chỉ đạo của tỉnh, nhiều địa phương đã rà soát toàn bộ các điểm tồn lưu, xây dựng phương án xử lý theo lộ trình cụ thể. Theo thống kê, toàn tỉnh Bắc Ninh hiện phát sinh hơn 2.000 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày. Tỷ lệ rác thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý hợp vệ sinh đạt 95,8%.

Tại phường Tân Tiến, ngay từ đầu tháng 1/2026, UBND phường đã phối hợp với Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường và Công ty cổ phần Quản lý Công trình đô thị Bắc Giang triển khai thu gom rác tồn lưu tại các điểm tập kết lớn.

Từ ngày 12/1, gần 200 tấn rác thải sinh hoạt tại các tổ dân phố Kép, Gáo, Hấn và khu vực Trường Mầm non Hương Gián đã được thu gom, vận chuyển đi xử lý. Theo lãnh đạo phường Tân Tiến, việc thống nhất ký hợp đồng với một đơn vị thu gom duy nhất, tổ chức thu gom hằng ngày theo khung giờ cố định là giải pháp then chốt nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo trước đây.

Cùng với đó, phường bổ sung phương tiện thu gom tại các điểm tập kết, tăng cường tuyên truyền để người dân thực hiện nghiêm quy định về thời gian, địa điểm đổ rác, góp phần giảm áp lực cho khâu xử lý.

Tại phường Tự Lạn, lượng rác phát sinh trung bình từ 25-30 tấn/ngày. Khi khu xử lý rác thải Thượng Lan tạm dừng hoạt động để sửa chữa và hoàn thiện các thủ tục cần thiết, lượng rác tồn lưu đã ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người dân.

Sau khi Công ty cổ phần Bắc Giang Trường Sơn vận hành trở lại lò đốt rác với công suất khoảng 180 tấn/ngày, phường Tự Lạn đã phối hợp vận chuyển 250 tấn rác tồn lưu về xử lý, đồng thời tiếp tục duy trì công tác thu gom thường xuyên, không để tái diễn tình trạng tồn đọng. Theo lãnh đạo UBND xã Tiên Du, địa phương cũng đang đẩy nhanh tiến độ ký kết hợp đồng với đơn vị vận chuyển, phấn đấu hoàn thành chuyển rác tồn lưu trong tháng 1/2026.

Cùng với các địa phương trên, nhiều xã như Lạng Giang, Ngọc Thiện, Lục Nam, Hiệp Hòa, Tiên Du, Liên Bão, Tân Chi, Đại Đồng, Phật Tích… đang tập trung xử lý các điểm rác tồn lưu, phấn đấu hoàn thành trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Để bảo đảm môi trường xanh - sạch - đẹp trong dịp Tết và những tháng đầu năm 2026, Chủ tịch UBND tỉnh đã yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung cao cho công tác xử lý rác thải tồn đọng, coi đây là nhiệm vụ gắn với phát triển bền vững và chất lượng sống của người dân. Nguyên tắc xuyên suốt là xử lý dứt điểm theo tiến độ, không để phát sinh điểm nóng mới; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng đơn vị.

Theo chỉ đạo, Chủ tịch UBND các xã, phường có rác tồn lưu chịu trách nhiệm trực tiếp trước UBND tỉnh nếu không hoàn thành nhiệm vụ theo kế hoạch. Kết quả xử lý rác thải được đưa vào tiêu chí đánh giá, xếp loại thi đua năm 2026. Cùng đó, các chủ đầu tư nhà máy xử lý rác được yêu cầu tập trung tối đa nguồn lực, duy trì vận hành ổn định, nâng cao công suất tiếp nhận và xử lý rác tồn đọng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, trực tiếp làm việc với các đơn vị liên quan; phối hợp với Sở Nội vụ theo dõi, báo cáo tiến độ xử lý rác thải hằng tuần, kịp thời tham mưu giải pháp tháo gỡ khó khăn phát sinh.

Song song với xử lý rác tồn đọng, nhiều địa phương chú trọng các giải pháp phòng ngừa, hạn chế phát sinh rác mới. Tại phường Đa Mai, UBND phường đã phát động đợt cao điểm tăng cường vệ sinh môi trường và trật tự đô thị phục vụ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, đồng thời duy trì thường xuyên trong năm. Lãnh đạo UBND phường cho biết, thời gian qua địa phương đã triển khai nhiều phong trào thiết thực như “Ngày Chủ nhật xanh”, “Chống rác thải nhựa”, “Sạch từ nhà ra ngõ”, cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”…

Hội viên phụ nữ tỉnh Bắc Ninh sử dụng men vi sinh IMO để xử lý rác thải hữu cơ. (Ảnh: PVN).

Qua đó, từng bước nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng. Trong đợt cao điểm, các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh, kịp thời xử lý các hành vi xả thải, đổ rác không đúng quy định. Các tổ dân phố đồng loạt ra quân tổng vệ sinh môi trường, tập trung quét dọn đường làng, ngõ xóm, thu gom rác tại khu vực công cộng, sông, hồ, kênh mương, tạo chuyển biến rõ nét về cảnh quan đô thị những ngày giáp Tết.

Có thể khẳng định, chiến lược phòng ngừa và xử lý ô nhiễm môi trường ngay từ gốc của Bắc Ninh không chỉ là giải pháp tình thế mà là định hướng dài hạn, thể hiện quyết tâm chính trị cao và cách tiếp cận hiện đại, tạo “hàng rào” vững chắc ngăn ngừa rủi ro môi trường.

Bắc Ninh đang đi đúng hướng khi kết hợp hài hòa giữa kỷ cương pháp luật, đổi mới công nghệ và sự đồng thuận của người dân, doanh nghiệp. Chỉ khi cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân cùng hành động, mục tiêu “không để phát sinh điểm nóng ô nhiễm” mới được giữ vững lâu dài. Với quyết tâm và cách làm bài bản, Bắc Ninh hoàn toàn có cơ sở để trở thành địa phương phát triển nhanh nhưng vẫn xanh, sạch và nâng cao đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh.

Nguồn:Bắc Ninh: Tập trung phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ ô nhiễm môi trường ngay từ gốc