Trước tác động của biến đổi khí hậu, các hiện tượng thời tiết cực đoan có xu hướng gia tăng cả về tần suất và cường độ, gây ra nhiều thách thức đối với công tác phòng, chống thiên tai. Trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh vẫn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra các loại hình thiên tai như mưa lớn, ngập úng, dông lốc, sét, gió mạnh… ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân.

Quá trình đô thị hóa nhanh cùng với sự phát triển mạnh của các khu công nghiệp và gia tăng dân số cũng đặt ra nhiều áp lực đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống tiêu thoát nước. Thực tế cho thấy, tại một số khu vực đô thị và vùng trũng thấp vẫn xảy ra tình trạng ngập úng cục bộ khi có mưa lớn kéo dài. Hệ thống tiêu thoát nước ở một số nơi chưa đáp ứng kịp yêu cầu phát triển; công tác dự báo và cảnh báo thiên tai ở cơ sở vẫn còn những hạn chế.

Trong năm 2025 mưa bão gây thiệt hại nghiêm trọng đến cơ sở hạ tầng, công trình thủy lợi, tài sản của nhân dân trên địa bàn tỉnh.

Sau các đợt mưa lũ trong năm 2025, tỉnh Bắc Ninh đã chỉ đạo ngành Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, rà soát, đánh giá tổng thể. Kết quả cho thấy, hiện trạng hệ thống đê trên địa bàn tỉnh đã xuống cấp, không đáp ứng yêu cầu phòng, chống thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu rất khắc nghiệt, tốc độ phát triển sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và đô thị hóa trên địa bàn tỉnh diễn ra nhanh.

Thống kê cho thấy, trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 1.400 trạm bơm, 274 hồ chứa, 203 đập dâng và gần 600 km đê các cấp. Trên 75% trạm bơm được xây dựng trước năm 1990, thiết bị xuống cấp, trong khi nhiệm vụ tiêu thoát nước hiện phải phục vụ cả nông nghiệp, công nghiệp và đô thị. Năng lực tiêu nhiều hệ thống chỉ đạt 60–70%, thậm chí 50%, làm kéo dài thời gian tiêu úng.

Mưa lũ lịch sử năm 2025 gây ngập 20 xã, phường, ảnh hưởng hơn 16.500 hộ dân, làm hư hỏng nhiều trạm bơm, đê điều và hạ tầng giao thông, tổng thiệt hại gần 3.000 tỷ đồng. Trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có 101 vị trí khu vực xảy ra sự cố tại các tuyến đê với trên 53,610 km đê lũ tràn qua đê; 57 đoạn đê bị sạt trượt rò rỉ thấm lậu chân, mái đê.

Trước những thiệt hại do ảnh hưởng của mưa, lũ lịch sử năm 2025, tỉnh Bắc Ninh đã thực hiện các giải pháp xử lý khẩn cấp một số công trình; xây dựng giải pháp nâng cao trình một số đê điều. Đồng thời, chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh tham mưu xây dựng Đề án nâng cấp hệ thống công trình phòng, chống thiên tai để khắc phục hậu quả…

Để giảm nhẹ rủi ro thiên tai, thời gian tới, tỉnh Bắc Ninh tiếp tục xây dựng, nâng cấp công trình phòng chống thiên tai. Trong đó, chú trọng củng cố, nâng cấp, hoàn thiện hệ thống kè bờ sông, hệ thống công trình thủy lợi bảo đảm chủ động phòng, chống lũ, bão theo mức thiết kế và an toàn trước tác động gia tăng do biến đổi khí hậu; ưu tiên bảo đảm an toàn cho hệ thống hồ, đập, kè bờ sông.

Xây dựng, củng cố công trình phòng, chống sạt lở bờ sông tại những khu vực sạt lở diễn biến phức tạp, khu dân cư tập trung và cơ sở hạ tầng quan trọng Phối hợp triển khai hình thành hệ thống kiểm soát, hạn chế lũ lụt, ngập úng trong đô thị. Hình thành hồ chứa điều tiết ngập lụt, khai thông, nạo vét, cải tạo gia cố, nắn dòng cho các đường thoát nước đô thị;

Địa phương này chú trọng hoàn thiện hạ tầng tiêu, thoát nước, chủ động ứng phó, giảm thiệt hại do mưa bão.

Khoanh vùng bảo vệ và có giải pháp tái định cư và di dời dân cư trong vùng cảnh báo rủi ro; phát triển nhà ở vượt lũ, nhà ở có khả năng chống chịu cao với gió bão. Tăng cường năng lực phòng chống sạt lở đất, phòng chống bão, phòng chống lũ lớn và lũ cực đoan; phòng chống tác hại của hạn hán. Hỗ trợ đầu tư xây dựng, nâng cấp, sửa chữa, cải tạo, duy tu, bảo dưỡng hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Cùng với đó, Bắc Ninh chú trọng phát triển hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu, tập trung quy hoạch đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng khu công nghiệp, đô thị, khu dân cư, khu tái định cư trên cơ sở phân vùng rủi ro thiên tai và kịch bản biến đổi khí hậu. Nâng cấp, cải tạo cơ sở hạ tầng của các ngành gắn với triển khai đồng bộ các biện pháp bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phát triển đô thị, hạ tầng đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu, các điểm dân cư tập trung, khu công nghiệp, khu tái định cư; phát triển các khu đô thị, du lịch sinh thái; đẩy mạnh phát triển nhà ở, hệ thống hạ tầng đô thị đồng bộ, liên kết, thích ứng với biến đổi khí hậu; ứng dụng các giải pháp làm mát bền vững, vật liệu mới có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu trong lĩnh vực xây dựng và đô thị. Nâng cấp, cải tạo các công trình giao thông tại các khu vực có rủi ro thiên tai cao và dễ bị tổn thương do biến đổi khí hậu; triển khai phát triển, hoàn thiện mạng lưới đường bộ, hệ thống giao thông kết nối liên vùng.

Xây dựng, nâng cấp hệ thống tiêu thoát nước, phòng chống ngập lụt do mưa lớn, lũ quét do bão cho các khu đô thị, khu vực dân cư. Tập trung hoàn thành các công trình trữ nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất; xây dựng và hoàn thiện hệ thống các công trình thủy lợi; nghiên cứu, phối hợp triển khai xây dựng mới một số hồ chứa đa mục tiêu tại các vùng hạn hán, vùng khan hiếm nước.../.

Nguồn: Bắc Ninh: Xây dựng, nâng cấp hệ thống tiêu thoát nước, phòng chống ngập lụt