Khánh Hòa xác định bảo vệ hệ sinh thái là nhiệm vụ quan trọng, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế bền vững. Thời gian qua, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn các hệ sinh thái đặc trưng như rạn san hô, thảm cỏ biển, rừng ngập mặn và các vùng sinh cư của nhiều loài thủy sinh.

Công tác quản lý các khu bảo tồn biển được tăng cường, kết hợp với hoạt động quan trắc môi trường, kiểm soát ô nhiễm và giám sát việc khai thác nguồn lợi thủy sản. Bên cạnh đó, Khánh Hòa chú trọng tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, ngư dân, doanh nghiệp và du khách về trách nhiệm bảo vệ môi trường biển, khuyến khích sử dụng các mô hình khai thác, nuôi trồng và phát triển du lịch thân thiện với thiên nhiên.

Nhiều chương trình phục hồi rạn san hô, thu gom rác thải nhựa trên biển và huy động cộng đồng tham gia bảo tồn đa dạng sinh học cũng được triển khai, góp phần cải thiện chất lượng môi trường, bảo vệ nguồn tài nguyên biển và duy trì sự cân bằng của các hệ sinh thái ven bờ. Khánh Hòa có đường bờ biển dài gần 500km, với các vịnh nổi tiếng như: Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh, Vĩnh Hy và hơn 200 đảo lớn nhỏ; có hệ sinh thái biển và ven biển phong phú, điển hình như: Rạn san hô, cỏ biển, vùng triều và các vịnh, đầm kín…

Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế biển đa ngành, đặc biệt là du lịch biển, nuôi trồng và khai thác hải sản. Tuy nhiên, tài nguyên của các hệ sinh thái biển và ven biển đang bị khai thác quá mức để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội dẫn đến ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu. Do đó, công tác bảo vệ các hệ sinh thái biển được các cấp, ngành của tỉnh đặt lên hàng đầu.

Đơn cử, tại vịnh Nha Trang, giữa năm 2022, Tỉnh ủy đã yêu cầu giữ gìn, phục hồi hệ sinh thái tại vịnh, đặc biệt là rạn san hô trong khu vực biển Hòn Mun, xác định đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết, lâu dài.

Đến cuối năm, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch tổng thể phục hồi vịnh Nha Trang đến năm 2030, với nội dung chủ yếu tập trung vào việc bảo tồn, phục hồi đa dạng sinh học, cùng với phát triển bền vững khu vực vịnh. Sau một thời gian triển khai, hệ sinh thái san hô tại Hòn Mun, môi trường biển ở vịnh Nha Trang đang tốt dần lên, phục hồi tích cực; các loài cá rạn đã xuất hiện, sinh sống trên các rạn san hô. Không chỉ vậy, từ năm 2024 đến nay, vịnh Nha Trang đã xuất hiện trở lại của rùa biển, cá heo, cá voi…

Công tác bảo vệ các hệ sinh thái biển được các cấp, ngành của tỉnh đặt lên hàng đầu.

Bên cạnh đó, đối với hệ sinh thái rừng, tại Vườn Quốc gia Núi Chúa (VQG) đã ghi nhân được 1.532 loài thực vật thuộc 602 chi, 151 họ khác nhau. Trong khi đó, VQG Phước Bình đã xác định 1.225 loài thực vật bậc cao có mạch trên cạn. Về hệ động vật VQG Phước Bình đã ghi nhận được 32 loài động vật có xương sống trên cạn thuộc 94 họ, 28 bộ thuộc 4 lớp động vật…

Theo Chi cục Thủy sản và Biển đảo, Khánh Hòa giữ vị trí then chốt trong mạng lưới bảo tồn biển quốc gia nhờ nguồn tài nguyên biển phong phú với các hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển, các vùng sinh sản tự nhiên của nhiều loài thủy sinh giá trị.

Đặc biệt, vịnh Nha Trang và hệ sinh thái biển thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới Núi Chúa được xác định là vùng nòng cốt, tạo sợi dây liên kết bảo tồn liên vùng cho toàn khu vực Nam Trung Bộ. Hiện nay, tỉnh đang tập trung quản lý, bảo vệ hệ sinh thái biển, ven biển nhằm nâng diện tích bảo tồn biển đạt 6% diện tích tự nhiên vùng biển quốc gia.

Trong đó, tập trung phát triển mạng lưới bảo tồn biển theo hướng tích hợp gồm: Mở rộng khu bảo tồn biển, thiết lập các khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản và thúc đẩy các khu vực bảo tồn hiệu quả khác, đảm bảo tính kết nối sinh thái; tập trung phục hồi các hệ sinh thái biển trọng điểm, đặc biệt là các rạn san hô và thảm cỏ biển.

Bên cạnh đó, tỉnh tăng cường kiểm soát khai thác hải sản ven bờ, quản lý hoạt động du lịch và áp dụng các công cụ quản lý không gian biển nhằm giảm áp lực lên hệ sinh thái biển; gắn bảo tồn với phát triển sinh kế bền vững, hỗ trợ cộng đồng chuyển đổi sinh kế phù hợp, giảm phụ thuộc vào khai thác tài nguyên tự nhiên; ứng dụng khoa học - công nghệ, thiết lập hệ thống giám sát, đánh giá hiệu quả quản lý các khu bảo tồn biển. Việc quản lý môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học tại Khánh Hoà đang từng bước được triển khai đồng bộ, hướng tới mục tiêu phát triển xanh và bền vững.

Tỉnh Khánh Hòa cũng tập trung vào việc quản lý, kiểm soát các hoạt động gây nuôi động vật hoang dã để phòng ngừa dịch bệnh, đồng thời chú trọng kiểm soát các hoạt động khai thác mang tính tận diệt và các hành vi xả thải gây ảnh hưởng xấu đến môi trường sinh thái.

Để bảo vệ hệ sinh thái, UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường công tác quản lý Nhà nước về bảo vệ đa dạng sinh học, nhằm bảo tồn các hệ sinh thái tự nhiên, nguồn gen quý hiếm và nguồn lợi sinh vật trên địa bàn.

Tỉnh Khánh Hoà tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân trong bảo tồn đa dạng sinh học.

Theo đó, UBND tỉnh Khánh Hòa giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, bảo vệ đa dạng sinh học. Trong đó, tập trung kiểm soát hoạt động gây nuôi động vật hoang dã, phòng ngừa dịch bệnh; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép các loài động vật, thực vật hoang dã, quý, hiếm.

Cùng với đó, tỉnh Khánh Hòa yêu cầu tiếp tục thực hiện hiệu quả kế hoạch tổng thể phục hồi vịnh Nha Trang đến năm 2030; chú trọng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển; kiểm soát các hoạt động khai thác mang tính tận diệt…

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng được giao đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân sinh sống, sản xuất trong các khu bảo tồn về trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên; vận động cộng đồng không tham gia săn bắt động vật hoang dã trái phép, không phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp để canh tác. Tỉnh cũng hướng tới thay đổi các tập quán tiêu dùng, từng bước xóa bỏ thói quen sử dụng các sản phẩm từ động vật hoang dã làm thực phẩm, đồ trang sức hoặc làm thuốc.

UBND tỉnh Khánh Hòa sẽ biểu dương, nhân rộng các mô hình, cá nhân có thành tích trong bảo tồn thiên nhiên nhằm lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường. Ban Quản lý Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình được yêu cầu tăng cường quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học; chủ động phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng và phối hợp với lực lượng chức năng xử lý vi phạm.

Công an tỉnh đẩy mạnh nắm tình hình, đấu tranh với các hành vi săn bắt, vận chuyển, buôn bán động vật hoang dã trái phép, xử lý nghiêm các vụ việc để tăng tính răn đe. UBND các xã, phường, đặc khu tiếp tục tuyên truyền thông điệp "Không săn bắt - Không tiêu thụ - Bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư, bảo vệ nguồn lợi thủy sản", đồng thời triển khai các giải pháp bảo vệ rừng, ngăn chặn lấn chiếm đất rừng và khai thác rừng trái pháp luật.

Nguồn: Bảo tồn hệ sinh thái biển ở Khánh Hòa