Bình Dương là tỉnh có tốc độ công nghiệp hóa nhanh chóng, thu hút lượng lớn nhà đầu tư trong và ngoài nước. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất tại các khu, cụm công nghiệp tiềm ẩn nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường nếu công tác này không được kiểm soát hiệu quả. Từ thực tế này, tỉnh Bình Dương triển khai nhiều giải pháp cụ thể đồng bộ nhằm bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế-xã hội bền vững, trong đó đặc biệt chú trọng đến hoạt động quan trắc môi trường.

Tỉnh Bình Dương hiện có 29 khu công nghiệp (KCN) với tổng diện tích quy hoạch hơn 12.745 ha, trong đó có 28 KCN đang hoạt động với tổng diện tích hơn 12.045 ha, tỷ lệ lấp đầy trung bình đạt 90%. Qua kết quả quan trắc, giám sát cho thấy, tổng lưu lượng nước thải từ các KCN là khoảng 101.500 m3/ngày; các doanh nghiệp trong KCN đều thực hiện đấu nối nước thải vào hệ thống xử lý tập trung tương đối tốt, cơ bản đạt tỷ lệ 100%; nước thải sau xử lý thường xuyên đạt quy chuẩn môi trường...

Công tác quan trắc nước thải tại các KCN là nhiệm vụ quan trọng để kiểm soát, ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường. Ảnh: PL.

Để tăng cường công tác kiểm soát, ngăn ngừa ô nhiễm môi trường, từ năm 2009, tỉnh Bình Dương đã triển khai lắp đặt hệ thống trạm quan trắc nước thải tự động đối với các nguồn thải lớn, ngành nghề sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Đến nay, toàn tỉnh đã có 104 trạm quan trắc nước thải tự động và 33 trạm quan trắc khí thải tự động và truyền dữ liệu về Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) giám sát 24/24 giờ; kết quả cho thấy, nước thải từ các nguồn thải này thường xuyên xử lý đạt quy chuẩn thải ra môi trường.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đang triển khai dự án "Đầu tư mở rộng hệ thống quan trắc, chia sẻ cơ sở dữ liệu và quản lý môi trường phục vụ phát triển thành phố thông minh tỉnh Bình Dương" với tổng mức đầu tư hơn 70 tỷ đồng. Dự án này sẽ tiếp tục triển khai thực hiện trong giai đoạn năm 2024 - 2026.

Theo đó, quy mô đầu tư của dự án bao gồm 3 hạng mục chính: Đầu tư mới 10 trạm quan trắc không khí tự động nhằm hoàn thiện mạng lưới quan trắc chất lượng môi trường tự động, quan trắc đầy đủ các thành phần môi trường; đầu tư mở rộng hệ thống quan trắc chất lượng môi trường thông minh (gồm 2 trạm quan trắc nước mặt tự động và 21 trạm quan trắc nước dưới đất tự động); hoàn thiện mạng lưới các điểm quan trắc tự động về môi trường.

Đồng thời, dự án cũng nâng cấp phần mềm xử lý số liệu quan trắc; xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu dùng chung của lĩnh vực môi trường, phục vụ việc cung cấp các thông tin về chất lượng nước, chất lượng không khí... cho các tổ chức, cá nhân; chia sẻ thông tin cộng đồng về môi trường, phục vụ phát triển đô thị thông minh Bình Dương.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, sau khi dự án hoàn thành, mạng lưới quan trắc trên địa bàn tỉnh cơ bản hoàn thiện đồng bộ, bảo đảm quan trắc đầy đủ các thành phần môi trường từ quan trắc định kỳ đến quan trắc tự động. Sau khi giai đoạn 1 dự án hoàn thành, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục triển khai thực hiện giai đoạn 2 trong thời gian 2026-2030 để hoàn thiện mạng lưới quan trắc môi trường và tài nguyên nước dưới đất. Giai đoạn 2 của dự án sẽ đầu tư xây lắp 6 trạm quan trắc không khí tự động (nâng tổng số của mạng lưới quan trắc lên 17 trạm); xây lắp 1 trạm thủy văn chuyên dùng và 1 trạm quan trắc nước mặt tự động.

Bình Dương xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường cho các doanh nghiệp để kiểm soát chặt chẽ hoạt động sản xuất.

Nhằm kiểm soát, ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường, tỉnh Bình Dương đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý môi trường thông qua triển khai hệ thống quan trắc tự động, theo dõi các chỉ số môi trường như chất lượng không khí, nước, tiếng ồn và kiểm soát các nguồn thải trong khu công nghiệp. Hệ thống quan trắc giúp giám sát môi trường 24/7 và có thể phát hiện kịp thời các nguy cơ ô nhiễm để có biện pháp xử lý nhanh chóng.

Ngoài ra, tỉnh cũng triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường cho gần 10.000 doanh nghiệp cũng giúp tỉnh kiểm soát chặt chẽ hoạt động sản xuất của doanh nghiệp, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý môi trường. Hệ thống này còn hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc cải thiện việc bảo vệ môi trường, giúp các cơ quan chức năng nhanh chóng phát hiện và xử lý vi phạm.

Thời gian tới, tỉnh sẽ thực hiện quy trình phân loại chất thải tại nguồn, tăng cường đổi mới công nghệ xử lý chất thải để giảm thiểu việc chôn lấp chất thải. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền về phát triển kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường, nâng cao nhận thức của cộng đồng. Triển khai rộng rãi các chính sách khuyến khích doanh nghiệp áp dụng công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường; kiểm soát việc khai thác và sử dụng tài nguyên nước tiết kiệm, hiệu quả nhằm bảo vệ nguồn nước, khuyến khích sử dụng công nghệ tiết kiệm nước trong các ngành sản xuất, sinh hoạt.

Ngoài ra, tỉnh tập trung kiểm kê khí nhà kính, phát triển các công trình giao thông xanh, giảm thiểu ùn tắc giao thông để giảm phát thải khí nhà kính. Các dự án sử dụng phân hữu cơ và công nghệ xanh trong nông nghiệp sẽ được mở rộng để tăng cường sự phát triển bền vững. Bình Dương cũng khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào mô hình khu công nghiệp sinh thái, nơi áp dụng công nghệ thân thiện với môi trường, giảm thiểu ô nhiễm và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.../.

Nguồn: Bình Dương tăng cường quan trắc, ngăn ngừa ô nhiễm môi trường