Hiện tỉnh Bình Thuận có 78 hệ thống công trình thủy lợi đã đưa vào khai thác sử dụng với tổng năng lực tưới thiết kế 76.680 ha, bao gồm 49 hệ thống hồ chứa nước, 89 đập dâng, 21 hệ thống trạm bơm, 188 cống đầu mối; trên 5.000 công trình trên kênh các loại. Tổng chiều dài hệ thống kênh mương các cấp là hơn 4.069 km.

Theo nhận định tình hình thiên tai, thời tiết năm 2025 của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ tháng 7, bão và áp thấp nhiệt đới bắt đầu hoạt động ở khu vực biển Đông. Tổng lượng mưa ở hầu hết các khu vực được dự báo tương đương hoặc cao hơn trung bình nhiều năm. Do đó, một trong những nhiệm vụ quan trọng của địa phương là tăng cường đảm bảo an toàn công trình đê điều, thủy lợi trong mùa mưa, lũ.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bình Thuận, trước mùa mưa lũ năm nay, sở cùng một số đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra, đánh giá hiện trạng đập, hồ chứa và các công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh sau mùa mưa lũ năm 2024 và trước mùa mưa lũ năm 2025 nhằm phát hiện những hư hỏng.

Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình thủy lợi Bình Thuậnừa kiểm tra hiện trạng an toàn đập, hồ chứa nước sau mùa mưa, lũ năm 2024 và trước mùa mưa, lũ năm 2025 tại 40 hồ chứa. Kết quả cho thấy, các hồ chứa có đánh giá an toàn là 24 hồ. Riêng 8 hồ chứa có nguy cơ mất an toàn cao là hồ Cà Giây, Bo Bo, Năm Heo, Suối Đá, Cà Giang - Hàm Hiệp, Giếng Cỏ, Sông Móng, Lâm trường Sông Dinh (trong đó 2 hồ đang sửa chữa, nâng cấp là Cà Giây, Sông Móng).

Việc kiểm tra, đánh giá hiện trạng các công trình thủy lợi là nhiệm vụ quan trọng được ngành chức năng tỉnh đẩy mạnh triển khai.

Đến năm 2025 chủ đầu tư các dự án nâng cấp, sửa chữa hồ chứa nước thủy lợi trên địa bàn tỉnh đã xây dựng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án ứng phó thiên tai cho 19/40 hồ chứa thủy lợi. Đồng thời xây dựng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp 5/40 hồ chứa thủy lợi gồm Đá Bạc, Sông Lũy, Sông Quao, Tân Lập, Trà Tân.

Hiện một số công trình đang bị hư hỏng như đập bị thấm ở hồ Tân Lập. Một số hồ bị biến dạng mặt đập, mái đập (sạt lở, trượt mái thượng, hạ lưu) là 7 hồ (Sông Lũy, Cà Giang, Găng Làng, Hồ Thiểm, Bông Dâu, Sông Móng, Đu Đủ). Ngoài ra, lỗi thiết bị vận hành tràn xả lũ gồm cửa tràn số 5 hồ Phan Dũng, huyện Tuy Phong, tất cả các cửa tràn xả lũ hồ Sông Dinh 3, huyện Hàm Tân.

Trong phạm vi quản lý của đơn vị có 5 công trình bị hư hỏng, xuống cấp, cần thiết phải sửa chữa để bảo đảm hoạt động an toàn trong mùa mưa lũ năm 2025 gồm Cầu máng số 1 tại K2+540 trên kênh chính hồ Đu Đủ, đập Dốc Mới; cống tiêu tại K1+050 bên bờ hữu kênh tiếp nước hồ Đu Đủ - hồ Tân Lập; tràn ra kết hợp cống xả sâu tại K5+400 trên kênh chính đập Hàm Cần; cống tiêu tại K4+200 trên kênh chính Đông hồ Ba Bàu. Công ty đã và đang tổ chức lập, rà soát điều chỉnh, bổ sung phương án bảo vệ công trình thủy lợi, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, thời gian hoàn thành trước tháng 8/2025.

Để thực hiện quản lý, khai thác đập, hồ chứa, công trình thủy lợi bảo đảm an toàn trong mùa mưa, lũ năm 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã đề nghị Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi khẩn trương sử dụng nguồn kinh phí sửa chữa đột xuất đã được phân bổ trong kế hoạch tài chính năm 2025 của Công ty để sửa chữa, khắc phục sự cố lỗi thiết bị vận hành cửa tràn xả lũ số 05, hồ chứa nước Phan Dũng và tất cả các cửa tràn xả lũ hồ Sông Dinh 3. Thời gian hoàn thành khắc phục trước mùa mưa lũ năm 2025, bảo đảm thiết bị vận hành thông suốt khi thực hiện xả lũ hồ chứa.

Đồng thời, xử lý các vị trí bị lún, sụt tại mái thượng, hạ lưu đập các hồ Sông Lũy, Găng Làng, Hồ Thiểm, Bông Dâu, khắc phục sự cố nước thấm. Cùng với đó, triển khai sửa chữa các hư hỏng tại mặt đập, rãnh thoát nước mái hạ lưu đập chính hồ Đu Đủ đã được bố trí kinh phí sửa chữa thường xuyên thuộc kế hoạch bảo trì tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi năm 2025. Bố trí lực lượng đủ năng lực chuyên môn phối hợp với địa phương để quản lý, vận hành công trình theo quy định.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các địa phương kiểm tra việc thực hiện đảm bảo an toàn công trình thủy lợi, đê, kè trên địa bàn tỉnh.

Nhằm tăng cường công tác đảm bảo an toàn công trình thủy lợi, đê điều trong mùa mưa, lũ năm 2025, lãnh đạo UBND tỉnh đề nghị sở đôn đốc chủ đầu tư các dự án đê, kè, công trình thủy lợi; phối hợp với chính quyền địa phương giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình đê điều, thủy lợi, nhất là công trình sửa chữa, khắc phục các sự cố, hư hỏng do mưa lũ gây ra...

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các địa phương nơi có công trình đê điều, thủy lợi; Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện đảm bảo an toàn công trình thủy lợi, đê, kè trên địa bàn tỉnh; kiểm tra việc chấp hành quyết định cấp phép đối với chủ đầu tư các công trình liên quan đến thủy lợi, đê, kè theo quy định của pháp luật.

Lãnh đạo UBND tỉnh cũng yêu cầu Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh phối hợp với các đơn vị, địa phương tổ chức diễn tập phương án hộ đê, phương án ứng phó khẩn cấp của các hồ chứa thủy lợi; tập huấn nghiệp vụ cho các lực lượng tham gia hộ đê, ứng phó khẩn cấp sự cố công trình.

Đối với Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi, ngoài tổ chức rà soát, đánh giá nhiệm vụ, quy trình vận hành đảm bảo an toàn các hồ chứa thủy lợi, UBND tỉnh yêu cầu đơn vị tăng cường theo dõi, cập nhật dự báo khí tượng thủy văn và áp dụng các công nghệ tiên tiến hỗ trợ điều tiết hồ chứa thủy lợi, phục vụ chỉ đạo, vận hành bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du; xây dựng kế hoạch tích nước các hồ chứa trong mùa mưa lũ năm 2025 báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc tích nước.../.

Nguồn: Bình Thuận rà soát, đánh giá hiện trạng công trình thủy lợi trước mùa mưa lũ