Trước tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu và tình trạng xâm nhập mặn diễn biến phức tạp, TP Đà Nẵng đang tập trung triển khai xây dựng các công trình chống nhiễm mặn nhằm bảo vệ nguồn nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Những năm gần đây, hiện tượng mặn xâm nhập sâu vào các cửa sông, đặc biệt là sông Cầu Đỏ, đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cấp nước sạch cho người dân.

Trước thực tế đó, thành phố đã chủ động đầu tư nhiều dự án trọng điểm như đập ngăn mặn, trạm bơm, hồ chứa và hệ thống điều tiết nguồn nước. Các công trình này không chỉ có vai trò cấp bách trong việc đảm bảo nguồn nước an toàn mà còn mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, góp phần ổn định đời sống dân sinh và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.

Cụ thể, trong những ngày đầu tháng 2/2026, sông Cầu Đỏ tại khu vực cửa thu nước thô vào Nhà máy nước Cầu Đỏ (phường Cẩm Lệ) bị nhiễm mặn trở lại như thường lệ hằng năm và duy trì nhiều giờ. Bên cạnh triển khai phương án vận hành chống nhiễm mặn, Công ty CP Cấp nước Đà Nẵng (Dawaco) đang khẩn trương thi công thêm một tuyến ống chuyển tải nước thô bằng HPDE có đường kính 1,2m qua sông Cầu Đỏ nhằm tăng khả năng ứng phó nhiễm mặn nguồn nước và nâng công suất cấp nước sinh hoạt cho trung tâm thành phố.

Nước sông Cầu Đỏ đã bị nhiễm mặn trong những ngày đầu tháng 2/2026. (Ảnh: ĐT).

Thực tế thời gian qua, khi nguồn nước sông Cầu Đỏ bị nhiễm mặn nặng, Dawaco vận hành 3 tuyến ống bằng HPDE chuyển tải nước thô qua sông. Theo đó với 2 ống có đường kính 1m và 1 ống đường kính 1,2m đưa nước ngọt từ trạm bơm phòng mặn An Trạch (xã Hòa Tiến) về Nhà máy nước Cầu Đỏ (phường Cẩm Lệ) và Nhà máy nước Sân Bay (phường Hòa Cường) sản xuất, cấp nước sinh hoạt cho trung tâm thành phố Đà Nẵng.

Đặc biệt, Dawaco đang khẩn trương đầu tư 13,89 tỷ đồng để thi công thêm 1 tuyến ống đường kính 1,2m chuyển tải nước thô qua sông Cầu Đỏ nhằm đảm bảo cấp nước thô an toàn cho các nhà máy của thành phố Đà Nẵng cũng như nâng thêm công suất cấp nước ngọt khi sông bị nhiễm mặn, thời tiết khô hạn kéo dài. Song song, có tuyến ống dự phòng để tiến hành cải tạo, sửa chữa 2 tuyến ống đường kính 1m hiện hữu.

Tuyến ống mới có đường kính 1,2m này có chiều dài 285m nối tuyến ống chuyển tải nước thô hiện trạng ở bờ hữu (thuộc phường Hòa Xuân) đến tuyến ống ở bờ tả (phường Cẩm Lệ) rồi chảy vào hồ sơ lắng của Nhà máy nước Cầu Đỏ.

Riêng đoạn ống qua sông có chiều dài 268m được thi công bằng biện pháp khoan kéo dưới đáy sông. Lãnh đạo Công ty CP Cấp nước Đà Nẵng (Dawaco) cho biết, sau khi hoàn thành thi công tuyến ống này thì có đến 4 tuyến ống chuyển tải nước thô qua sông Cầu Đỏ. Bao gồm: 2 ống có đường kính 1m và 2 ống đường kính 1,2m, đảm bảo cấp nước ngọt cho 2 nhà máy nước Cầu Đỏ và Sân Bay. Đồng thời, có đủ khả năng cấp nước khi 2 tuyến ống đường kính 1m gặp sự cố và đáp ứng khả năng nâng công suất Nhà máy nước Cầu Đỏ lên 390.000m3/ngày khi gia tăng nhu cầu sử dụng nước của người dân, du khách ở trung tâm thành phố Đà Nẵng.

Bên cạnh đó, TP.Đà Nẵng còn đẩy mạnh triển khai nạo vét lòng sông, đắp đập tạm. Đại diện Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Đà Nẵng cho biết, trước tình hình mặn xâm nhập hạ lưu sông Thu Bồn, đơn vị đã đóng các cửa van của đập ngăn mặn Duy Thành (xã Duy Nghĩa) để ngăn mặn, giữ ngọt cho sông Ly Ly, nhằm đảm bảo nước ngọt để vận hành bình thường các trạm bơm cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Công ty cũng đã phối hợp với các địa phương kiểm tra, khảo sát khối lượng và thống nhất lập phương án phòng, chống hạn, xâm nhập mặn, ổn định nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất trên các sông Vĩnh Điện, Lạc Thành và La Thọ. Đồng thời thống nhất đề xuất Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND thành phố giao cho UBND xã Gò Nổi tổ chức thực hiện nạo vét hơn 49.000m3 cát bồi lấp đoạn đầu tuyến sông Vĩnh Điện (khu vực Vòm Cẩm Đồng) có chiều dài nạo vét gần 1,4km với tổng kinh phí 1,236 tỷ đồng nhằm đảm bảo cấp nước tưới cho khoảng 2.026ha đất sản xuất nông nghiệp và cấp nước sinh hoạt.

Song song đó, UBND xã Điện Bàn Tây nạo vét khoảng 53.670m3 cát bồi lấp đoạn đầu sông Lạc Thành có chiều dài gần 1,52km, rộng 30m với tổng kinh phí 1,371 tỷ đồng để đảm bảo dẫn nước với lưu lượng thấp nhất 15m3/s, đủ nước cho các trạm bơm hoạt động, cấp nước tưới cho diện tích sản xuất nông nghiệp 3.000ha/vụ và cấp nước sinh hoạt, các ngành kinh tế khác. Giao UBND xã Điện Bàn Tây và phường Điện Bàn Bắc nạo vét khoảng 75.672m3 cát, bùn, cây cối bồi lấp, khơi thông sông La Thọ đoạn từ sông Lạc Thành đến đập dâng Thanh Quýt có chiều dài hơn 6,46km, rộng 10m với tổng kinh phí 1,91 tỷ đồng để đảm bảo dẫn nước với lưu lượng thấp nhất 2,4m3/s, nhằm đảm bảo nước tưới cho diện tích sản xuất nông nghiệp 1.400ha/vụ và cấp nước sinh hoạt…

Đập ngăn mặn trên sông Vĩnh Điện góp phần đảm bảo nước sinh hoạt, sản xuất cho người dân Đà Nẵng. (Ảnh: TA).

Để chủ động trong công tác phòng, chống hạn và xâm nhập mặn nhằm đảm bảo nguồn nước ngọt phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp trên địa bàn năm 2026 cũng như an toàn các công trình thủy lợi giai đoạn trước, trong và sau Tết Nguyên đán, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã đề nghị UBND các xã, phường, các đơn vị khai thác thủy lợi và chủ hồ thủy điện trên địa bàn chủ động triển khai các giải pháp phòng, chống hạn và xâm nhập mặn.

Đáng chú ý, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng vừa ban hành Công văn số 1255/SNNMT-CCTNNTL đề nghị các đơn vị, địa phương chủ động phòng, chống hạn và xâm nhập mặn, đảm bảo nguồn nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp, an toàn các công trình thủy giai đoạn trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Các địa phương và đơn vị liên quan chủ động rà soát, xây dựng phương án phòng, chống hạn hán, nhiễm mặn năm 2026 đối với các khu tưới và công trình do Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Đà Nẵng cùng các tổ chức thủy lợi cơ sở quản lý. Đồng thời, theo dõi chặt chẽ diễn biến xâm nhập mặn trên các sông Đầm, Vĩnh Điện, Thu Bồn, Cầu Đỏ để kịp thời ứng phó. Công tác khắc phục thiệt hại do thiên tai năm 2025 cũng được tập trung triển khai, nhằm bảo đảm an toàn công trình thủy lợi, đê điều, phục vụ hiệu quả vận hành cấp nước, ngăn mặn và phòng, chống mưa lũ năm 2026…

Việc tập trung xây dựng các công trình chống nhiễm mặn cho thấy Đà Nẵng đã và đang có bước đi chủ động, kịp thời trước những thách thức về an ninh nguồn nước. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục diễn biến khó lường, xâm nhập mặn đã trở thành nguy cơ thường trực, đòi hỏi giải pháp căn cơ và lâu dài.

Các công trình ngăn mặn, trữ ngọt không chỉ giúp thành phố ứng phó hiệu quả với trước mắt mà còn tạo nền tảng vững chắc cho phát triển đô thị, du lịch, công nghiệp và nông nghiệp. Với quyết tâm và tầm nhìn dài hạn, Đà Nẵng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt tình trạng nhiễm mặn, đảm bảo an ninh nguồn nước và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Nguồn:Đà Nẵng: Tập trung triển khai xây dựng công trình chống nhiễm mặn