Cách đây hai năm, nhận thấy hiệu quả kinh tế cao từ việc trồng chanh dây, nhiều nông dân trên địa bàn tỉnh ồ ạt mở rộng diện tích trồng loại cây này. Tuy nhiên, thời gian gần đây, giá chanh dây tụt giảm mạnh, chỉ còn ở mức 1.200 - 2.000 đồng/kg khiến người dân đứng ngồi không yên.

Gia đình anh Tôn Văn Giang (thôn 1A, xã Ea Siên, thị xã Buôn Hồ) trồng được 300 gốc chanh dây. Anh đã tận dụng các trụ tiêu và hệ thống tưới cho cây đã có sẵn trong vườn nên chỉ phải mua thêm dây kẽm để làm giàn; cùng với giống, phân bón, chi phí ban đầu bỏ ra gần 15 triệu đồng. Anh Giang cho biết, hiện tại thương lái chỉ mua chanh dây với giá 1.500 đồng/kg nên thu không đủ bù vào chi phí phân bón, công chăm sóc.

Năm 2022 gia đình chị Lê Thanh Hà (thôn 1, xã Phú Xuân, huyện Krông Năng) đã thuê 5 sào đất với giá 40 triệu đồng/năm để trồng 550 gốc chanh dây. Cùng với chi phí cây giống, phân bón... gia đình chị Hà đã đầu tư hết 70 triệu đồng, chưa kể công chăm sóc. Gia đình chị dự kiến năm nay, phần diện tích trồng chanh dây sẽ cho sản lượng đến 10 tấn quả. Thế nhưng khi bước vào thu hoạch, giá chanh dây giảm sâu khiến gia đình chị thiệt hại nặng nề. "Không chỉ giá bán giảm mạnh, đợt mưa kéo dài vừa rồi đã khiến vườn chanh dây của gia đình tôi bị sập gần một nửa giàn, quả rụng nhiều, chất lượng quả kém, thương lái sẽ không mua hoặc ép giá rất thấp", chị Hà lo âu.

Gia đình chị Lê Thanh Hà (thôn 1, xã Phú Xuân, huyện Krông Năng) lo lắng khi 5 sào trồng chanh dây phải đi thuê, giá cả lại xuống thấp.

Theo ông Hoàng Tuấn (chủ cơ sở Tuấn Hà, thôn 9, xã Phú Xuân, huyện Krông Năng), người chuyên thu mua chanh dây từ nhiều năm qua, chưa khi nào giá chanh dây lại xuống thấp như hiện nay. “Lượng cung cấp chanh dây quá nhiều so với nhu cầu, các nhà máy đã bị quá tải khiến sản lượng bị dư thừa. Các nhà máy chỉ làm việc với đơn vị thu mua chanh dây lớn, khó tiếp cận với từng hộ dân, dẫn đến việc giá chanh dây xuống thấp là không thể tránh khỏi”, ông Tuấn phân tích.

Qua tìm hiểu thực tế, hiện nay người dân đang trồng và chăm sóc chanh dây theo hướng tự phát, chưa nắm vững kiến thức cũng như kỹ thuật chăm sóc. Đối với việc trồng chanh dây, các yếu tố như ánh sáng, độ ẩm và phân bón cần được điều chỉnh một cách cẩn thận để đảm bảo sự phát triển tốt của cây. Do chưa nắm vững kỹ thuật chăm sóc nên nhiều diện tích chanh dây của người dân bị cứng trái, xoăn lá, bã trầu, đốm nâu, vi rút phấn trắng... khiến chất lượng quả ngày càng kém, kéo theo giá cả giảm sâu.

Mặc dù diện tích trồng chanh dây những năm gần đây đã tăng lên (hiện toàn tỉnh có trên 2.130 ha, sản lượng 21.150 tấn), nhưng đang có sự phân tán mạnh mẽ vùng sản xuất. Hầu hết các khu vực trồng chanh dây vẫn ở quy mô nhỏ, chưa hình thành được những cụm sản xuất quy mô lớn theo hướng chuỗi cung ứng bền vững. Sự thiếu kết nối giữa quy trình sản xuất và thị trường cũng tạo ra sự không ổn định trong ngành hàng này.

Chanh dây rớt giá khiến nhiều hộ dân hoang mang, lo lắng.

Trước thực tế này, rõ ràng việc lắng nghe và tuân thủ các khuyến nghị từ các chuyên gia và cơ quan chuyên môn là rất quan trọng. Người dân không nên mở rộng diện tích trồng chanh dây một cách quá mức chỉ vì lợi nhuận ngắn hạn. Sự tăng trưởng diện tích quá nhanh có thể dẫn đến tình trạng cung vượt cầu, gây ra sự giảm giá và ảnh hưởng đến thu nhập của người trồng. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cũng cần thiết phải có một quy hoạch chặt chẽ và có trách nhiệm về việc mở rộng diện tích trồng chanh dây. Điều này có thể bao gồm việc tạo ra những vùng sản xuất quy mô lớn, tập trung vào các phương pháp canh tác hiệu quả và hợp tác trong chuỗi cung ứng để đảm bảo sự ổn định và bền vững cho ngành trồng chanh dây.

Nguồn: "Cơn ác mộng" giá chanh dây