Đây không chỉ là những dự án giao thông đơn thuần mà còn là biểu tượng của khát vọng phát triển, mở rộng tầm nhìn từ Tây Nguyên hướng ra biển lớn.

Mở lối giao thương

Hiện nay, tuyến Quốc lộ 29 là tuyến kết nối chính của hai tỉnh Phú Yên - Đắk Lắk, vẫn còn nhiều đoạn tuyến có thông số kỹ thuật cấp đường còn cấp thấp, mặt đường hẹp, bán kính đường cong nhỏ, nhiều vị trí bị xuống cấp, hư hỏng cục bộ. Do vậy, tuyến đường này chỉ mới đảm bảo nhu cầu giao thông thông suốt; chưa đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của hai tỉnh Phú Yên - Đắk Lắk trong thời gian tới.

Quốc lộ 29 - tuyến giao thông chính kết nối hai tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên.

Trước thềm hợp nhất hai tỉnh Đắk Lắk – Phú Yên, hai địa phương đã có tờ trình đề xuất Chính phủ cho chủ trương đầu tư tuyến cao tốc chiến lược nối rừng với biển. Theo tờ trình, dự án có tổng mức đầu tư dự kiến 29.655 tỷ đồng, được đề xuất đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), hình thức hợp đồng BOT. Với chiều dài khoảng 122 km, dự án có điểm đầu giao với cao tốc Bắc - Nam phía Đông và điểm cuối giao với Quốc lộ 14. Tuyến cao tốc sẽ được xây dựng với quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, có làn dừng khẩn cấp liên tục, bề rộng nền đường 24,75 m và tốc độ thiết kế 100 km/giờ. Theo kế hoạch, việc chuẩn bị đầu tư sẽ diễn ra từ năm 2025 đến 2026, quá trình xây dựng sẽ bắt đầu từ năm 2026 đến 2029.

Hai tỉnh Phú Yên và Đắk Lắk đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép điều chỉnh tiến trình đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Phú Yên - Đắk Lắk trước năm 2030 và điểm đầu giao với cao tốc Bắc - Nam phía Đông (CT.01) trong Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đồng thời, kiến nghị bổ sung dự án vào danh mục đầu tư từ nguồn vốn ngân sách Trung ương trong kế hoạch trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Đặc biệt, kiến nghị giao UBND tỉnh Phú Yên (trong thời gian trước khi sáp nhập tỉnh) và UBND tỉnh Đắk Lắk mới (sau khi sáp nhập tỉnh) là cơ quan có thẩm quyền thực hiện dự án. Điều này thể hiện sự chủ động và quyết tâm cao của các địa phương trong việc đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án trọng điểm này, tối ưu hóa bộ máy quản lý sau khi hợp nhất.

Tuyến cao tốc Phú Yên - Đắk Lắk là trục đường chiến lược kết nối Đông -Tây, kết nối “rừng” với “biển”, kết nối đồng bộ kết cấu hạ tầng giao thông của vùng Tây Nguyên với duyên hải miền Trung, đã có trong Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Tại Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã đồng ý hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên nên việc sớm triển khai đầu tư tuyến cao tốc Phú Yên - Đắk Lắk trước năm 2030 là rất quan trọng và cấp thiết để kết nối cảng biển, cảng cạn, sân bay, cửa khẩu, khu kinh tế, khu công nghiệp.

Để Tây Nguyên vươn mình ra biển lớn

Mục tiêu của dự án cao tốc Phú Yên - Đắk Lắk không chỉ là hình thành một trục ngang Đông - Tây kết nối vùng Tây Nguyên với Duyên hải Nam Trung Bộ, mà còn là để kết nối toàn bộ hệ thống trục dọc quốc gia (đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đường Hồ Chí Minh, đường Trường Sơn Đông, Quốc lộ 1, đường bộ ven biển). Điều này sẽ tạo nên một mạng lưới giao thông liên hoàn, thông suốt. Đồng thời tạo động lực phát triển không gian vùng, góp phần khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế của từng địa phương.

Dự án đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột là công trình cao tốc đầu tiên đi qua địa bàn tỉnh Đắk Lắk đang được triển khai xây dựng.

Theo ông Nguyễn Thiên Văn, quyền Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, Đắk Lắk và Phú Yên hợp nhất thành tỉnh Đắk Lắk mới sẽ mở ra một không gian phát triển rộng lớn. Song để khai thác hiệu quả tiềm năng đó, địa phương cần sớm hình thành một hệ thống giao thông đồng bộ, thông suốt. Đây là vấn đề mấu chốt, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy giao thương, thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng – an ninh. Giao thông thuận lợi sẽ giúp các lợi thế của vùng biển nhanh chóng tiếp cận với khu vực Tây Nguyên, qua đó góp phần thúc đẩy du lịch.

Cũng theo quyền Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn, tuyến cao tốc này sẽ đáp ứng nhu cầu đi lại thuận tiện cho người dân và cán bộ của hai tỉnh sau khi hợp nhất. Đặc biệt, Đắk Lắk hiện là một trong những vùng sản xuất nhiều mặt hàng chủ lực, sở hữu diện tích nhiều loại cây trồng công nghiệp. Do đó, việc đầu tư cao tốc Đắk Lắk – Phú Yên sẽ giúp quá trình vận chuyển hàng hóa từ nơi sản xuất nguyên liệu đến nơi chế biến, xuất khẩu gần nhất, giảm thiểu chi phí logistics và tối ưu hoạt động vận chuyển hàng hóa.

Bên cạnh đó, tuyến cao tốc còn góp phần phát huy hiệu quả các khu kinh tế, hệ thống cảng biển của Phú Yên (cũ), đồng thời khai thác tiềm năng du lịch liên vùng. Đây cũng sẽ là nền tảng để hình thành các khu, cụm công nghiệp mới và có không gian mới để phát triển khác khu dân cư tại các khu vực gần nút giao thông. Đặc biệt, trong bối cảnh Đắk Lắk và Phú Yên sắp hợp nhất, các dự án cao tốc liên tỉnh này càng mang ý nghĩa chiến lược, thể hiện tầm nhìn phát triển vùng và tối ưu hóa nguồn lực.

Nguồn: Những dự án giao thông hướng ra biển lớn