Hồ tiêu Cư Kuin phát triển tương đối bền vững so với nhiều địa phương khác nhờ vào lợi thế về thổ nhưỡng, khí hậu.

Để duy trì hiệu quả sản xuất, người dân trong huyện sử dụng đến 97% trụ sống và đặc biệt ưu tiên dùng phân hữu cơ kết hợp với các chế phẩm sinh học để chăm sóc cây trồng, phòng trừ sâu bệnh. Hơn nữa, nông dân còn tích cực ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng cây hồ tiêu. Đến nay, hơn 70% diện tích hồ tiêu trong huyện đã được thu hoạch.

Những ngày này, không khí thu hoạch tại vườn tiêu của gia đình anh Phan Văn Hoàng (thôn 9, xã Ea Tiêu) diễn ra hết sức khẩn trương. Từ sáng sớm, cả chủ vườn lẫn nhân công đã có mặt đông đủ, tay thoăn thoắt hái từng chùm tiêu chín đỏ. Theo anh Hoàng, mùa tiêu năm nay thu hoạch muộn hơn so với mọi năm do thời tiết lạnh kéo dài ảnh hưởng đến quá trình chín tự nhiên của quả. Gia đình anh hiện đang canh tác 5 sào tiêu nhưng đến nay mới thu hoạch được khoảng một nửa diện tích.

Người dân huyện Cư Kuin thu hoạch hồ tiêu năm 2025.

Để đẩy nhanh tiến độ, anh phải thuê thêm 4 nhân công, nâng tổng số lao động thu hái lên 10 người, với mức hái khoán là 3.500 đồng/kg tiêu tươi. “Việc thu hoạch kéo dài khiến nông dân phải đối mặt với những cơn mưa đầu mùa. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng hạt tiêu mà còn làm giảm giá bán, chưa kể khâu phơi sấy cũng vất vả hơn rất nhiều”, anh Hoàng bộc bạch.

Giống như nhiều hộ dân khác, gia đình ông Vũ Đình Khôi (thôn 6, xã Ea Bhốk) đang tất bật huy động nhân lực để hoàn thành việc thu hái hơn 1,2 ha hồ tiêu. Ông Khôi cho biết, năm nay do thời tiết không thuận lợi và nhiều trụ tiêu đã già cỗi, năng suất vườn nhà giảm sút, sản lượng ước đạt khoảng 3 tấn. Gia đình ông bắt đầu thu hoạch từ giữa tháng Ba nhưng đến nay vẫn còn khoảng 200 trụ tiêu chưa thu hái xong. Trong khi đó, nhiều hộ dân xung quanh đã kết thúc vụ mùa khiến ông không khỏi lo lắng.

Không chỉ gặp khó khăn về năng suất và tiến độ thu hoạch, gia đình ông Khôi còn phải đối mặt với nguy cơ trộm cắp nông sản. Giá tiêu từ đầu vụ đến nay vẫn duy trì ở mức cao (dao động từ 150.000 - 160.000 đồng/kg) khiến tình trạng mất cắp có nguy cơ gia tăng, nhất là khi thời gian thu hoạch bị kéo dài. Bên cạnh đó, việc thu hái chậm còn dẫn đến tình trạng tiêu chín rụng đen gốc, làm giảm chất lượng sản phẩm và tăng thêm công lao động cho việc thu gom. Trước áp lực đó, gia đình ông phải tranh thủ từng ngày để đẩy nhanh tiến độ, vừa phòng ngừa nạn trộm tiêu, vừa bảo đảm kịp thời gian chăm sóc và phục hồi vườn cây sau thu hoạch.

Trong khi đó, Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Việt Đức hiện có 50 thành viên, với tổng diện tích canh tác gần 361 ha. Mùa tiêu năm nay, năng suất bình quân chỉ đạt khoảng 2 - 3 tấn/ha, sản lượng ước đạt khoảng 1.000 - 1.200 tấn, giảm khoảng 50% so với mùa trước. Nguyên nhân chủ yếu là do điều kiện thời tiết không thuận lợi, sâu bệnh diễn biến phức tạp ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cũng như chất lượng cây trồng.

Hạt tiêu Cư Kuin chủ yếu được người dân phơi nắng sau khi thu hoạch nhằm bảo đảm chất lượng và kéo dài thời gian bảo quản.

Ông Phạm Văn Tuấn, Giám đốc HTX cho biết, tính đến thời điểm hiện tại, các thành viên trong HTX đã thu hoạch được khoảng 60% tổng diện tích hồ tiêu và đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ để bảo đảm chất lượng cũng như kịp thời tiêu thụ. “Giá hồ tiêu năm nay tăng cao, tạo ra những tác động rõ nét đến tâm lý của người trồng. Một số hộ dân lựa chọn bán ra sớm để thu hồi vốn, ổn định tài chính, trong khi nhiều hộ lại chủ động trữ hàng, kỳ vọng giá sẽ tiếp tục nhích lên để tối ưu hóa lợi nhuận”, ông Tuấn chia sẻ.

Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Cư Kuin Nguyễn Thanh Minh cho biết, trong quá trình thu hoạch, người dân trên địa bàn luôn ưu tiên thu hái tiêu khi tỷ lệ chín đồng đều nhằm bảo đảm năng suất và chất lượng sản phẩm. Sau thu hoạch, người dân sử dụng phương pháp phơi sấy tự nhiên, chỉ một số ít gia đình dùng lò sấy, nhờ đó chất lượng tiêu được giữ ổn định, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Về đầu ra, người trồng tiêu chủ yếu bán sản phẩm cho các hộ thu gom hoặc cơ sở thu mua tại địa phương, với mặt hàng chính là hạt tiêu đen. Toàn huyện hiện có khoảng 50 hộ thu gom và gần 20 cơ sở thu mua, tập trung tại các khu vực có diện tích hồ tiêu tương đối lớn.

Bên cạnh việc tiêu thụ qua thương lái và cơ sở thu mua, các hộ dân còn bán tiêu cho doanh nghiệp thông qua việc liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm. Hiện nay, trên địa bàn huyện có 3 chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm hồ tiêu, trong tổng số 15 chuỗi liên kết sản phẩm nông nghiệp.

Nguồn: Nông dân Cư Kuin khẩn trương thu hoạch hồ tiêu