Dầu mỏ hiện nay có nhiều điểm tương đồng rõ rệt với vàng cách đây 18 tháng.

Khi đó, kim loại quý bị bỏ qua, bị gạt sang bên lề trước làn sóng trí tuệ nhân tạo và cổ phiếu tăng trưởng cao. Vị thế nắm giữ thấp. Phân bổ vốn hạn chế. Nhưng nền tảng cấu trúc lại âm thầm được củng cố. Khi dòng vốn xoay chuyển, sự thay đổi diễn ra dứt khoát.

Tổ hợp năng lượng toàn cầu hiện đang ở điểm ngoặt tương tự.

Trong khi dòng tiền dồn vào công nghệ vốn hóa lớn và các chỉ số cổ phiếu bị kéo căng, thị trường dầu thô đang siết chặt nguồn cung ngay trước mắt. Vị thế nắm giữ vẫn ở mức thấp trong lịch sử. Đầu tư thượng nguồn vẫn thấp hơn đáng kể so với mức cần thiết để mở rộng nguồn cung toàn cầu một cách thực chất.

Trong khi đó, nhu cầu mang tính cấu trúc vẫn tiếp tục tăng. Đây là hình thái của một vòng xoay vốn năng lượng sắp tới.

Một thập kỷ thiếu hụt vốn

Trong mười năm qua, ngành dầu khí đã bị hạn chế nguồn vốn một cách có hệ thống.

Chuẩn mực ESG, sự mở rộng năng lượng tái tạo dựa vào trợ cấp và các câu chuyện về đỉnh nhu cầu đã định hình dòng vốn tổ chức. Ngân hàng siết tài trợ. Nhà hoạch định chính sách phát tín hiệu thu hẹp có kiểm soát thay vì mở rộng.

Dữ liệu rất rõ ràng: Đầu tư thượng nguồn toàn cầu chưa trở lại mức trước năm 2014. Công suất dự phòng ngoài OPEC vẫn mỏng. Tăng trưởng dầu đá phiến của Mỹ - từng là nguồn cung linh hoạt của thế giới - đang chậm lại khi kỷ luật vốn thay thế chiến lược mở rộng bằng mọi giá.

Tuy nhiên, nhu cầu không sụp đổ.

Theo ông Lars Hansen, Trưởng bộ phận Nghiên cứu tại The Gold & Silver Club, sự mất cân đối mang tính cấu trúc chứ không chỉ theo chu kỳ.

“Chúng ta đang chứng kiến một thị trường được định giá như thể nguồn cung dồi dào, trong khi dữ liệu ngày càng cho thấy sự hạn chế. Đầu tư đã tụt hậu gần một thập kỷ. Khi vốn bị rút đi, tăng trưởng nguồn cung không thể đơn giản xuất hiện theo ý muốn”, ông nói.

Sự mất cân đối đó không tự giải quyết một cách êm ái.

Cơn bùng nổ AI thực chất là câu chuyện năng lượng

Trí tuệ nhân tạo thường được mô tả như một cuộc cách mạng phần mềm. Nhưng thực chất, đó là câu chuyện về năng lượng.

Các trung tâm dữ liệu thuộc nhóm tài sản tiêu thụ năng lượng lớn nhất từng được xây dựng. Việc huấn luyện các mô hình AI quy mô lớn đòi hỏi năng lực tính toán khổng lồ, hạ tầng làm mát tiên tiến và lưới điện ổn định. Các cơ sở siêu quy mô đang mở rộng nhanh trên khắp Bắc Mỹ, châu Âu và châu Á.

Nhiều tính toán hơn. Nhiều khai thác hơn. Nhiều tự động hóa hơn. Nhiều làm mát hơn.

Nhu cầu năng lượng luôn tăng cùng tiến bộ công nghệ.

Bất chấp tốc độ phát triển nhanh của năng lượng tái tạo, nhiên liệu hóa thạch vẫn giữ vai trò then chốt đối với nguồn điện nền, hóa dầu, hàng không, vận tải biển và công nghiệp nặng. Dầu mỏ vẫn ăn sâu trong chuỗi cung ứng logistics và khai thác toàn cầu.

Ông Hansen bổ sung: “AI không làm giảm cường độ sử dụng năng lượng - nó khuếch đại nó. Mọi lớp số hóa đều dựa trên nền tảng vật lý. Thị trường đang đánh giá thấp quy mô nhu cầu năng lượng phía sau quá trình chuyển đổi AI”.

Mức nền nhu cầu cấu trúc có vẻ mạnh hơn đáng kể so với dự báo đồng thuận.

Địa chính trị: Biến số bị định giá thấp

Khi đặt yếu tố mong manh địa chính trị lên nguồn cung bị hạn chế, tính bất đối xứng càng rõ.

Một phần đáng kể dầu thô vận chuyển bằng đường biển của thế giới vẫn đi qua Strait of Hormuz - điểm nghẽn chịu ảnh hưởng từ căng thẳng khu vực kéo dài. Tuy vậy, thị trường vẫn định giá theo giả định ổn định tương đối.

Lịch sử cho thấy khi các điểm nghẽn mất ổn định, giá phản ứng đột ngột chứ không tăng dần. Biến động mở rộng. Nhu cầu phòng hộ tăng mạnh. Dòng vốn vội vã tìm kiếm mức độ tiếp xúc.

Phần bù rủi ro địa chính trị hiện nay dường như khiêm tốn so với quy mô gián đoạn có thể xảy ra.

Khan hiếm đi trước vòng xoay vốn

Quan điểm của The Gold & Silver Club rất rõ: Dầu mỏ hiện giống vàng trước giai đoạn bứt phá - ít được nắm giữ, tạo dòng tiền và đang siết chặt về cấu trúc.

Sự kết hợp đó rất mạnh. “Khi một lĩnh vực bị nắm giữ thấp về mặt cấu trúc nhưng nền tảng lại cải thiện, việc tái phân bổ có thể diễn ra rất nhanh”, ông Hansen nhận định. “Các vòng xoay vốn không bắt đầu khi có sự đồng thuận. Chúng bắt đầu từ sự khan hiếm”, ông nói tiếp.

Dầu mỏ hiện đứng tại giao điểm của ba yếu tố: Nguồn cung hạn chế, nhu cầu mở rộng do AI và rủi ro địa chính trị gia tăng.

Rủi ro giảm giá ngày càng được đệm bởi nhiều năm thiếu đầu tư. Rủi ro tăng giá âm thầm tích tụ dưới bề mặt.

Trong thị trường bị chi phối bởi những câu chuyện cực đoan, cơ hội bất đối xứng nhất thường là cơ hội ít người bàn tới - cho đến khi giá buộc mọi người phải chú ý.

Thiếu đầu tư. Nhu cầu tăng. Sai lệch chính sách.

Thông điệp ngày càng rõ: Động lực đang hình thành, dòng vốn đang xoay chuyển và năm 2026 có thể là thời điểm năng lượng vượt trội so với kim loại quý.

Nguồn:Dầu mỏ trước cú bứt phá lịch sử