Ô nhiễm không khí và ùn tắc giao thông từ lâu đã trở thành những thách thức lớn đối với Hà Nội. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng vùng phát thải thấp và thúc đẩy chuyển đổi sang các phương tiện giao thông thân thiện với môi trường được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm cải thiện chất lượng không khí và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Tính đến tháng 6/2026, toàn thành phố có 858 xe buýt sử dụng điện và năng lượng xanh, gồm 719 xe buýt điện và 139 xe buýt sử dụng khí thiên nhiên hóa lỏng (CNG). Riêng, xe buýt điện đạt 36,5% tổng số phương tiện, đưa Hà Nội trở thành một trong những địa phương có tốc độ chuyển đổi phương tiện vận tải công cộng nhanh nhất cả nước. Dự kiến đến hết năm 2026, số phương tiện xe buýt sử dụng năng lượng sạch đạt 827/1.925 xe, tương đương khoảng 42,96%.

Bên cạnh xe buýt, hệ thống xe đạp và xe máy điện công cộng là lựa chọn quan trọng cho các chuyến đi ngắn trong khu vực trung tâm. Thành phố hiện có khoảng 130 trạm xe đạp công cộng với 1.800 xe, trong đó có 300 xe đạp điện; dự kiến bổ sung thêm 79 vị trí mới trong Vành đai 1 với khoảng 1.000 xe đạp điện. Riêng khu vực các phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam hiện có 13 điểm/trạm với 210 xe, dự kiến bổ sung thêm 25-30 trạm, nâng tổng số phương tiện tại khu vực này lên khoảng 410-500 xe.

Nhiều tuyến bus điện được đưa vào vận hành, mở rộng mạng lưới phương tiện giao thông công cộng xanh.

Từ ngày 1/7/2026 đến ngày 31/12/2026, Hà Nội triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực Hoàn Kiếm, phạm vi khoảng 1,65 km2, dân số khoảng 90.000 người. Đây là khu vực trung tâm, gồm không gian phố cổ, khu vực xung quanh hồ Hoàn Kiếm và nhiều tuyến phố có mật độ hoạt động thương mại, du lịch, dịch vụ cao; đồng thời cũng là địa bàn chịu áp lực lớn về giao thông, không gian đường phố và chất lượng môi trường không khí.

Theo thống kê, khu vực Vành đai 1 có quy mô khoảng 26,07 km2, dân số khoảng 625.000 người, bao gồm 9 phường trung tâm. Việc lựa chọn Hoàn Kiếm làm khu vực thí điểm trong giai đoạn đầu thể hiện cách tiếp cận từng bước: bắt đầu từ phạm vi phù hợp, tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn, khuyến khích chuyển đổi, đánh giá tác động, sau đó mới mở rộng và áp dụng các biện pháp kiểm soát theo tiêu chuẩn khí thải khi đủ điều kiện.

Thành phố định hướng phát triển các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế, như xe buýt điện, xe buýt cỡ nhỏ, mini buýt, xe đạp công cộng, điểm gửi xe, trạm sạc, điểm đổi pin, biển báo và dữ liệu quản lý. Đồng thời, phát triển xe buýt điện cỡ nhỏ, mini buýt để phục vụ các tuyến phố nhỏ, kết nối với các điểm trung chuyển như Long Biên, Cát Linh, các bãi gửi xe, khu dân cư, cơ quan và điểm du lịch

Cùng với việc hoàn thiện hạ tầng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi, HĐND thành phố Hà Nội cũng vừa thông qua Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố.

Theo Nghị quyết, đơn vị, tổ chức thực hiện kinh doanh vận tải đường bộ có trụ sở trên địa bàn, đăng ký kinh doanh tại thành phố trước thời điểm Nghị quyết này có hiệu lực bao gồm xe taxi; xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng có sức chứa đến 8 chỗ (không kể chỗ của người lái xe) sử dụng hợp đồng điện tử được ngân sách thành phố hỗ trợ 30% lãi suất vay vốn của hợp đồng tín dụng, thời gian hưởng hỗ trợ hỗ trợ từ 1/7/2026 đến hết năm 2030.

Nhiều chính sách hỗ trợ được triển khai nhằm đảm bảo lộ trình chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh.

Thành phố cũng hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo khi chuyển đổi phương tiện giao thông xanh. Cụ thể, đối tượng đáp ứng đủ điều kiện được hỗ trợ 100% giá trị phương tiện giao thông xanh nhưng không quá 20 triệu đồng. Mỗi cá nhân chỉ được hỗ trợ 1 lần tương ứng với 1 xe mô tô, xe gắn máy. Thời gian được hưởng chính sách hỗ trợ từ 1/7/2026 đến hết năm 2027.

Nghị quyết cũng quy định miễn tiền vé sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt cho người di chuyển trong Vành đai 1 trong năm 2027; miễn tiền vé đến hết năm 2030 cho người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt hoặc đường sắt đô thị trên toàn địa bàn thành phố trong các dịp lễ, Tết, các sự kiện chính trị xã hội đặc biệt của đất nước và của thành phố.

Triển khai Nghị quyết trên, thành phố tiếp tục thực hiện kịp thời, đồng bộ, thống nhất và hiệu quả các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch; khuyến khích sử dụng vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và đường sắt đô thị;

Phân công, cụ thể hóa trách nhiệm của từng sở, ngành thành phố, UBND cấp xã và các cơ quan, đơn vị liên quan; xác định rõ nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra, thời hạn hoàn thành, cơ chế phối hợp và chế độ báo cáo trong quá trình tổ chức thực hiện. Đồng thời, bảo đảm việc thực hiện chính sách công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đủ điều kiện, không trùng lặp chính sách; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối dữ liệu và kiểm tra, giám sát, kiểm soát việc sử dụng ngân sách, phòng ngừa thất thoát và trục lợi chính sách.

Thành phố khuyến khích chuyển đổi phương tiện giao thông xanh, tăng cường sử dụng vận tải hành khách công cộng, góp phần giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí, hỗ trợ lộ trình hình thành vùng phát thải thấp, nâng cao chất lượng dịch vụ giao thông công cộng và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông vận tải đô thị.

Thành phố tập trung tổ chức phổ biến đầy đủ nội dung nghị quyết đến cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, UBND cấp xã, các doanh nghiệp vận tải, tổ chức tín dụng, đại lý phân phối phương tiện giao thông xanh và người dân; chú trọng nhóm đối tượng hộ nghèo, lái xe taxi, xe hợp đồng điện tử và người sử dụng giao thông công cộng; xây dựng bộ tài liệu truyền thông thống nhất: Hỏi - đáp chính sách, đối tượng, điều kiện được hỗ trợ, mức hỗ trợ, quy trình nộp hồ sơ, thành phần hồ sơ, danh mục giấy tờ, thời hạn giải quyết, kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, hướng dẫn miễn tiền vé giao thông công cộng.

Đồng thời, công khai thông tin trên Cổng thông tin điện tử thành phố, cổng/trang thông tin điện tử của các sở, ban, ngành thành phố, các xã, phường; tuyên truyền trên phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội chính thống, hệ thống thông tin cơ sở, tại điểm bán vé, bến xe, bãi đỗ xe, nhà ga, điểm trung chuyển, khu dân cư và trên phương tiện vận tải hành khách công cộng.

Thành phố cũng ban hành quy trình tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt, chi trả đối với chính sách hỗ trợ trực tiếp bằng tiền cho cá nhân thuộc hộ nghèo khi chuyển đổi xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện giao thông xanh; hướng dẫn về vay vốn ưu đãi từ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Hà Nội và hỗ trợ 30% lãi suất vay vốn đối với đơn vị, tổ chức kinh doanh vận tải thuộc đối tượng của Nghị quyết; quy định rõ thành phần hồ sơ, điều kiện dự án. Nghiên cứu chính sách ưu đãi đối với xe điện trung chuyển hoặc kết hợp dịch vụ vận chuyển./.

Nguồn: Đẩy mạnh triển khai chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông xanh