Sáng 20/5, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, bà Nguyễn Thị Hồng, thay mặt Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng.

Hiện nay, thẩm quyền quyết định cho vay đặc biệt với các khoản vay có lãi suất 0%/năm và không có tài sản bảo đảm thuộc về Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, trong lần sửa đổi này, cơ quan soạn thảo đề xuất chuyển giao thẩm quyền này sang Ngân hàng Nhà nước.

Theo đề xuất, các tổ chức tín dụng có thể vay đặc biệt từ Ngân hàng Nhà nước hoặc tổ chức tín dụng khác trong các trường hợp như: chi trả tiền gửi cho người gửi khi xảy ra rút tiền hàng loạt; hoặc thực hiện các phương án phục hồi và chuyển giao bắt buộc.

Việc chuyển thẩm quyền từ Thủ tướng sang Ngân hàng Nhà nước nhằm mục đích phân cấp, phân quyền sâu rộng hơn, giảm bớt các bước trung gian, từ đó rút ngắn thời gian xử lý và đảm bảo việc tổ chức thực hiện diễn ra kịp thời, đồng thời giữ vững an ninh và an toàn cho hệ thống các tổ chức tín dụng.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, ông Phan Văn Mãi, cho biết Ủy ban cơ bản đồng thuận với việc điều chỉnh thẩm quyền quyết định cho vay đặc biệt như đề xuất.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo cần rà soát kỹ các quy định hiện hành về cho vay đặc biệt; nghiên cứu, xây dựng các tiêu chí và điều kiện cụ thể cho khoản vay có lãi suất 0% và khoản vay không có tài sản bảo đảm; đồng thời quy định rõ ràng, minh bạch về trình tự, thủ tục cho vay, kèm theo các biện pháp kiểm soát nhằm hạn chế tổn thất có thể xảy ra.

Bên cạnh đó, cần rà soát và sửa đổi, bổ sung các quy định trong Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 có liên quan đến thẩm quyền quyết định cho vay đặc biệt để phù hợp với việc phân cấp cho Ngân hàng Nhà nước, tránh phát sinh khó khăn trong quá trình triển khai.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng.

Một điểm mới khác trong dự thảo Luật là việc cho phép tổ chức tín dụng, tổ chức mua bán và xử lý nợ có quyền thu giữ tài sản bảo đảm.

Dự thảo quy định việc thu giữ tài sản bảo đảm không phải là hành động thu giữ đơn phương hay vô điều kiện, mà phải tuân thủ phạm vi, giới hạn và các điều kiện nhất định. Đồng thời, quy trình thu giữ phải đảm bảo công bằng, minh bạch và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên có nghĩa vụ, tổ chức tín dụng và các bên liên quan.

Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh, trong quá trình thu giữ, tổ chức tín dụng không được sử dụng các biện pháp vi phạm pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội. Việc thu giữ chỉ được ủy quyền cho công ty quản lý nợ và khai thác tài sản thuộc tổ chức tín dụng đó. Các ngân hàng trong diện chuyển giao bắt buộc cũng được ủy quyền thu giữ tài sản bảo đảm cho tổ chức tín dụng hoặc công ty quản lý nợ, khai thác tài sản.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đánh giá việc bổ sung quy định về quyền thu giữ tài sản bảo đảm đối với khoản nợ xấu là cần thiết, nhất là trong bối cảnh tỷ lệ nợ xấu nội bảng tăng cao, đạt 4,75% vào cuối tháng 7/2024, tăng so với mức 4,55% cuối năm 2023 và 2,03% cuối năm 2022. Đến tháng 1/2025, tỷ lệ này vẫn ở mức 4,3%.

Ủy ban đề nghị Chính phủ rà soát các điều kiện để thực hiện quyền thu giữ tài sản bảo đảm đối với nợ xấu, đồng thời làm rõ vai trò, trách nhiệm của UBND cấp xã và cơ quan công an cấp xã trong việc đảm bảo an ninh, trật tự và an toàn xã hội trong quá trình thu giữ tài sản bảo đảm; cũng như quy định rõ việc ủy quyền thu giữ tài sản.

Về quy trình, thủ tục thu giữ và xử lý tài sản bảo đảm sau thu giữ, Ủy ban đề nghị giao Chính phủ xây dựng quy định chi tiết, đảm bảo tính công khai, minh bạch, phù hợp pháp luật, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị thu giữ tài sản và các bên liên quan.

Dự án Luật sẽ được Quốc hội thảo luận tại tổ vào chiều nay, thảo luận tại hội trường vào ngày 29/5 và biểu quyết thông qua vào ngày 17/6.

Nguồn:Đề xuất cho Ngân hàng Nhà nước vay đặc biệt không cần tài sản đảm bảo, lãi suất 0%