Trong những năm qua, trồng rừng sản xuất ở Việt Nam đã được nâng cao cả về quy mô và chất lượng, trong đó rừng trồng gỗ lớn ngày càng được chú trọng. Rừng gỗ lớn mang lại nhiều lợi ích tổng hợp. Với chu kỳ trồng khoảng 10 năm, loại rừng này giúp nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm gỗ, từ đó tăng thu nhập cho người trồng rừng.

Đồng thời, cây gỗ lớn có hệ rễ phát triển sâu, đan xen chặt chẽ, có thể kết hợp nhiều loài cây khác nhau, nên khả năng phòng hộ, bảo vệ môi trường và ổn định sinh thái cao hơn so với rừng trồng chu kỳ ngắn. Rừng gỗ lớn cho phép trồng đa tầng, đa tán, sử dụng các loài cây có giá trị sinh thái và kinh tế cao hơn, qua đó tăng khả năng phòng hộ và hỗ trợ, song hành với rừng tự nhiên trong bảo vệ môi trường.

Các địa phương đẩy mạnh chuyển đổi sản xuất sang trồng rừng gỗ lớn.

Thời gian qua, UBND tỉnh Gia Lai đã chỉ đạo triển khai thực hiện chủ trương phát triển rừng trồng sản xuất gỗ lớn thông qua các đề án, kế hoạch và văn bản chỉ đạo. Theo Kế hoạch phát triển rừng trồng gỗ lớn giai đoạn 2024-2030 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh Gia Lai được giao duy trì 10.007 ha rừng trồng sản xuất gỗ lớn hiện có.

Đến nay, tổng diện tích rừng trồng sản xuất gỗ lớn trên địa bàn tỉnh đạt 10.497,9 ha, cao hơn 490,9 ha so với diện tích được giao duy trì. Trong đó, Công ty TNHH MTV MDF Vinafor Gia Lai có 54 ha; Công ty TNHH Lâm nghiệp Gia Lai 3.067,45 ha; Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai 202,5 ha; Trung tâm Khuyến nông tỉnh 150 ha; Công ty TNHH Trồng rừng Quy Nhơn 3.090,7 ha; Xí nghiệp Lâm nghiệp Pisico 168,26 ha; Công ty Cổ phần Năng lượng sinh học Phú Tài 3.016,77 ha và các hộ dân địa phương 748,22 ha.

Tại phường An Khê, gia đình ông Lê Công Khoa hiện có gần 30 ha rừng keo lai, bạch đàn trồng tại khu vựcxã Ya Hội, Ông Khoa chia sẻ: Năm 2013, khi vào Ya Hội trồng mía, ông nhận thấy điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu ở đây rất phù hợp với cây keo lai và bạch đàn. Từ đó, ông đã chuyển sang đầu tư trồng rừng và mở rộng diện tích lên gần 30 ha như hiện nay.

Khoảng 5 năm nay, với những khu vực cây keo phát triển tốt, ông không khai thác trắng mà chọn để lại khoảng 1.000 cây/ha để tiếp tục chăm sóc phát triển theo hướng rừng gỗ lớn. Hiện nay, toàn bộ diện tích rừng gỗ lớn của gia đình đang phát triển tốt, đường kính mỗi cây hơn 20 cm. Ông hy vọng khu rừng gỗ lớn này sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với những diện tích rừng khai thác theo chu kỳ 4-5 năm.

Năm 2021, Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Phú Nhơn tuyên truyền, vận động một số hộ dân liên kết trồng khoảng 70 ha keo lai và xà cừ theo hướng rừng gỗ lớn. Hiện nay, cây keo lai đang sinh trưởng phát triển ổn định, đường kính đạt 15-20 cm. Dù chưa đến chu kỳ khai thác nhưng Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Phú Nhơn và người dân rất hy vọng mô hình sẽ thành công để nhân rộng trong những năm tới.

Để tiếp tục phát triển rừng trồng gỗ lớn trong giai đoạn mới, tỉnh đang xây dựng Kế hoạch phát triển rừng trồng cây gỗ lớn kết hợp phát triển kinh tế dưới tán rừng trên địa bàn tỉnh Gia Lai giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2050; đồng thời xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ nhằm duy trì diện tích hiện có và mở rộng diện tích rừng trồng gỗ lớn trong thời gian tới.

Theo dự kiến, giai đoạn 2026-2030, tỉnh tiếp tục quản lý, duy trì 10.497,9 ha rừng trồng sản xuất gỗ lớn hiện có và phát triển mới 20.170,9 ha. Cụ thể, năm 2026 phát triển mới 4.069 ha; năm 2027 là 4.072,25 ha; năm 2028 là 3.982,25 ha; năm 2029 là 4.019,3 ha và năm 2030 là 4.028,1 ha.

Phát triển rừng trồng gỗ lớn thúc đẩy phát triển ngành lâm nghiệp bền vững.

Trong tổng diện tích phát triển mới, Công ty TNHH Lâm nghiệp Gia Lai dự kiến thực hiện 2.421,48 ha; Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai 1.466,18 ha; diện tích do hộ gia đình, cá nhân tại các xã, phường thực hiện là 15.248,2 ha; các tổ chức, doanh nghiệp khác 1.035 ha.

Dự thảo Nghị quyết của HĐND tỉnh quy định chính sách hỗ trợ phát triển rừng trồng cây gỗ lớn, kết hợp phát triển kinh tế dưới tán rừng giai đoạn 2026-2030 đang được xây dựng. Sở Nông nghiệp và Môi trường đang chủ trì, phối hợp với Sở Tư pháp và các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan hoàn thiện hồ sơ dự thảo theo đúng quy định.

Sau hơn 3 năm triển khai Kế hoạch phát triển rừng trồng sản xuất gỗ lớn giai đoạn 2024-2030, cả nước mới đạt 625.000 ha, tương đương 62,5% mục tiêu đề ra. Do đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương tăng tốc thực hiện, hoàn thành mục tiêu 1 triệu ha rừng gỗ lớn vào năm 2030.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch, phương án triển khai phù hợp với điều kiện thực tế sau sáp nhập và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xác định chỉ tiêu phát triển rừng gỗ lớn hằng năm, phân công rõ trách nhiệm cho các cơ quan, đơn vị và tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện.

Đồng thời, rà soát quỹ đất lâm nghiệp, xác định diện tích đủ điều kiện để trồng mới, trồng lại hoặc chuyển hóa rừng kinh doanh gỗ nhỏ sang gỗ lớn; ưu tiên hình thành các vùng nguyên liệu gỗ lớn tập trung gắn với cơ sở chế biến, hệ thống giao thông và thị trường tiêu thụ.

Bộ cũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất; sử dụng giống cây lâm nghiệp đã được công nhận, có nguồn gốc rõ ràng, năng suất và chất lượng cao, thích ứng với biến đổi khí hậu. Cùng với đó là áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật từ khâu trồng, chăm sóc, tỉa thưa đến phòng trừ sâu bệnh, phòng cháy, chữa cháy rừng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và tỷ lệ gỗ lớn./.

Nguồn: Gia Lai phát triển lâm nghiệp bền vững từ trồng rừng gỗ lớn