Hai năm sau khi đạo luật năm 2024 của Italy đưa ra các ưu đãi cho các nhà phát triển điện gió ngoài khơi, chính phủ nước này vẫn chưa công bố lịch đấu thầu cho các dự án dự kiến triển khai trước năm 2028.

Bên cạnh đó, do phụ thuộc nhiều vào khí đốt nhập khẩu, trong khi tiến trình phát triển năng lượng tái tạo và điện gió ngoài khơi vẫn chậm hơn nhiều nước châu Âu khiến gia tăng lo ngại rằng Italy sẽ tiếp tục phụ thuộc lớn vào khí đốt nhập khẩu.

Đặc biệt, xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel bùng phát hồi cuối tháng 2, kéo giá nhiên liệu hóa thạch tăng mạnh trên thị trường quốc tế khiến các gia đình và doanh nghiệp của Italy tiếp tục gặp nhiều khó khăn. Theo dữ liệu năm 2025 của các tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember và Viện Năng lượng (Energy Institute), khí đốt tự nhiên hiện chiếm gần một nửa sản lượng điện của Italy – tỷ lệ cao nhất trong Liên minh châu Âu (EU).

Trong khi đó, tỷ lệ này chỉ khoảng 20% tại Spain, 17% ở Germany và 3% trong hệ thống điện phụ thuộc chủ yếu vào năng lượng hạt nhân của France. “Cú sốc năng lượng mà Italy đang đối mặt hiện nay một phần xuất phát từ việc chúng ta đã không theo đuổi đúng các chính sách và ưu tiên đầu tư trong quá khứ”, ông Riccardo Barbieri, Tổng giám đốc Bộ Tài chính Italy, nhận định.

Cánh đồng điện mặt trời ở Italy. (Ảnh minh hoạ).

Theo dữ liệu của Eurostat, tỷ trọng năng lượng tái tạo – chủ yếu gồm điện mặt trời, điện gió và thủy điện – trong sản lượng điện của Italy chỉ tăng hơn 2 điểm phần trăm, lên mức 41%, trong giai đoạn 2020-2024.

Bộ trưởng Năng lượng Gilberto Pichetto Fratin cho rằng trở ngại lớn nhất đối với quá trình mở rộng năng lượng tái tạo là sự phản đối ở cấp địa phương. Dưới thời chính phủ Thủ tướng Giorgia Meloni, tỷ trọng quỹ phục hồi hậu Covid-19 mà Italy dành cho chuyển đổi xanh đã giảm từ 39,5% xuống còn 37,1%, chỉ nhỉnh hơn mức tối thiểu 37% do EU yêu cầu.

Trong khi đó, Tập đoàn Copenhagen Infrastructure Partners (CIP) vẫn chờ Chính phủ Italy khởi động các cuộc đấu giá điện gió ngoài khơi. Theo ông Michele Schiavone, điện gió ngoài khơi có thể tạo ra lượng điện gấp đôi điện mặt trời trên mỗi gigawatt công suất lắp đặt và cao hơn khoảng 1,5 lần so với điện gió trên bờ. Ông Schiavone cho rằng nếu Rome đẩy nhanh phát triển điện gió ngoài khơi, Italy có thể nắm bắt một trong những lĩnh vực then chốt đối với an ninh năng lượng trong tương lai.

Bên cạnh đó, chính phủ Italy cho rằng nhu cầu năng lượng trung hạn có thể được giải quyết thông qua việc khôi phục điện hạt nhân. Dù điện hạt nhân gần như không phát thải carbon trong quá trình sản xuất điện, tuy nhiên nhiều nhà kinh tế nhận định chi phí đầu tư quá lớn cùng thời gian triển khai kéo dài khiến đây khó trở thành giải pháp khả thi đối với Italy trong ngắn hạn. Italy hiện cũng đang vận động EU nới lỏng các quy định ngân sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân chi trả hóa đơn năng lượng, song chưa đạt được kết quả đáng kể.

Nguồn: Italy đối mặt áp lực năng lượng ngày càng lớn