Với quyết tâm tạo ra bước đột phá trong công tác bảo vệ môi trường, kiểm soát chặt chẽ và hiệu quả các nguồn gây ô nhiễm, trong đó tập trung vào việc quản lý chất thải rắn công nghiệp và hoạt động của các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu trên địa bàn, UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch tăng cường công tác quản lý chất thải rắn công nghiệp, hoạt động của các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu với mục tiêu quản lý chặt chẽ nguồn phát sinh chất thải rắn công nghiệp, hoạt động thu gom, tập kết, tái chế phế liệu để ngăn chặn tình trạng xả thải không đúng quy định gây ô nhiễm môi trường.

Thành phố khuyến khích tái sử dụng, tái chế chất thải rắn, biến phế liệu thành nguyên liệu sản xuất, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên và hạn chế tối đa lượng chất thải phải xử lý - Tổ chức rà soát tổng thể, thống kê đầy đủ các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân và các địa điểm đang có hoạt động thu gom, tập kết, phân loại, sơ chế, tái chế phế liệu trên địa bàn;

Các sở, ngành, địa phương cần đánh giá đầy đủ tình trạng pháp lý và hiện trạng hoạt động của từng cơ sở, tập trung vào công tác quản lý, sử dụng đất đai, trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường và phòng cháy, chữa cháy, hoạt động điện lực, sử dụng điện, an toàn lao động trong hoạt động sản xuất và các điều kiện khác có liên quan. Phân loại các cơ sở theo mức độ nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, vi phạm các quy định về phòng cháy, chữa cháy, vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng đất, trật tự xây dựng, mất an toàn, ảnh hưởng đến khu dân cư;

Xác định rõ các cơ sở cần kiểm tra, xử lý ngay và các cơ sở cần đưa vào diện quản lý thường xuyên. Xây dựng kế hoạch lộ trình di dời, đình chỉ các cơ sở gây ô nhiễm môi trường, vi phạm nghiêm trọng về phòng cháy, chữa cháy, vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng đất đai, trật tự xây dựng, mất an ninh, an toàn, ảnh hưởng đến các khu dân cư, đời sống sinh hoạt của người dân.

Việc triển khai phải đồng bộ từ thành phố đến các xã, phường; bảo đảm phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Tập trung quản lý toàn bộ quá trình phát sinh, phân loại, lưu giữ, thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý chất thải rắn công nghiệp, phế liệu; Kiên quyết xử lý các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu hoạt động trái phép, vi phạm nghiêm trọng hoặc không khắc phục vi phạm theo yêu cầu, kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm về môi trường đặc biệt là việc đổ, chôn, lấp, đốt hoặc xử lý chất thải trái quy định;

Ưu tiên kiểm tra các cơ sở nằm xen kẽ các khu dân cư, có khối lượng phế liệu lớn, sử dụng vật liệu dễ cháy, có hoạt động đốt, nung, nấu, nghiền, rửa, tái sinh chất thải rắn công nghiệp, phế liệu, cơ sở có phản ánh của người dân về vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, phòng chống cháy nổ, vi phạm đất đai, xây dựng, an toàn lao động, hoạt động điện lực và sử dụng điện… Từng bước đưa hoạt động thu gom, tập kết, tái chế phế liệu vào nền nếp, bảo đảm an toàn, giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường, cháy nổ và ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Thành phố khuyến khích phát triển các dự án tái chế, xử lý chất thải rắn công nghiệp, mô hình kinh tế tuần hoàn (Ảnh minh họa).

Các phường, xã thực hiện rà soát toàn bộ địa bàn với mục tiêu 100% các cơ sở, địa điểm hoạt động tập kết, tái chế phế liệu phải lập danh sách quản lý, theo dõi. 100% chất thải rắn công nghiệp phát sinh tại các khu công nghệ cao, khu công nghiệp, cụm công nghiệp được thu gom, xử lý theo quy định. Phân loại từng cơ sở theo tình trạng hoạt động, nguy cơ ô nhiễm môi trường, cháy nổ, cơ sở vi phạm, hoạt động không phép để tổ chức thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Tổ chức rà soát toàn diện các cơ sở thu gom, tập kết, sơ chế, tái chế phế liệu trên địa bàn; Lập danh sách cụ thể từng cơ sở, xác định vị trí, quy mô, loại hình hoạt động, tình trạng pháp lý và những vấn đề tồn tại, vi phạm. Phân loại các cơ sở theo mức độ nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, cháy nổ, mất an ninh, an toàn, ảnh hưởng đến khu dân cư, đời sống sinh hoạt của người dân để có biện pháp quản lý, xử lý phù hợp.

Tập trung kiểm tra công tác quản lý chất thải rắn công nghiệp đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; các cơ sở tập kết, thu gom, tái chế phế liệu hoạt động trong khu dân cư, sử dụng đất không đúng mục đích, hoạt động không phù hợp với quy hoạch, không bảo đảm các điều kiện về bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy; Cơ sở có hoạt động tập kết, đốt, nung, tái chế phế liệu gây ô nhiễm hoặc có nguy cơ cháy nổ cao, hoạt động xả thải, chôn lấp chất thải.

Đối với cơ sở tập kết, thu gom, tái chế phế liệu không đủ điều kiện hoạt động, hoạt động tại địa điểm không phù hợp hoặc gây ô nhiễm, mất an toàn, thực hiện các biện pháp yêu cầu dừng hoạt động, di dời hoặc xử lý theo quy định. Đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng, tái phạm, cố tình không chấp hành hoặc có dấu hiệu tội phạm, kịp thời chuyển cơ quan có thẩm quyền kiểm tra xử lý theo quy định pháp luật.

Khuyến khích phát triển các dự án tái chế, xử lý chất thải rắn công nghiệp, mô hình kinh tế tuần hoàn, mô hình tái chế phế liệu sử dụng công nghệ tiên tiến, không gây ô nhiễm môi trường. Nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ xử lý chất thải, đặc biệt là từ công nghiệp năng lượng tái tạo theo nguyên tắc giảm thiểu, thu hồi, tái sử dụng, tái chế để giảm thiểu lượng chất thải trên địa bàn.

UBND thành phố giao Ban quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường và các cơ quan liên quan trong việc quản lý chất thải rắn công nghiệp tại các khu công nghệ cao, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố. Hướng dẫn các cơ sở trong khu công nghệ cao, khu công nghiệp bố trí các điểm tập kết các chất thải công nghiệp và phế liệu đảm bảo quy định; yêu cầu 100% cơ sở trong khu công nghệ cao, khu công nghiệp phân loại, thu gom, xử lý chất thải rắn công nghiệp theo quy định.

UBND các phường, xã tổ chức kiểm tra, rà soát, thống kê, cập nhật danh sách các cơ sở thu mua, tập kết, phân loại, sơ chế, tái sử dụng, tái chế phế liệu; các cơ sở phát sinh chất thải rắn công nghiệp thông thường thuộc đối tượng quản lý; xác định địa điểm hoạt động, loại hình, quy mô, nguồn gốc đất đai, tình trạng hồ sơ môi trường, phòng cháy, chữa cháy và việc chấp hành quy định pháp luật.

Tăng cường theo dõi, kiểm tra, giám sát các cơ sở thuộc thẩm quyền quản lý; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo thẩm quyền các hành vi đổ, thải, đốt, chôn lấp, tập kết, lưu giữ, vận chuyển, sơ chế, tái chế chất thải, phế liệu không đúng quy định; Chủ động xử lý các vi phạm thuộc thẩm quyền, lập hồ sơ, báo cáo và đề nghị cơ quan có thẩm quyền phối hợp xử lý, không để vụ việc, cơ sở tồn tại kéo dài.

Trước đó, HĐND thành phố đã thông qua Nghị quyết quy định các biện pháp quan trắc về chất thải công nghiệp đối với một số loại hình sản xuất công nghiệp trên địa bàn thành phố. Nghị quyết nêu rõ, từ ngày 1/7/2026, Hà Nội áp dụng mức lưu lượng xả nước thải, bụi, khí thải công nghiệp bằng 0,9 lần mức lưu lượng tương ứng theo quy định của Trung ương đối với từng đối tượng phải quan trắc tự động, liên tục; từ ngày 1/1/2031, mức áp dụng giảm xuống còn 0,8 lần.

Danh mục áp dụng quan trắc tự động, liên tục đối với nước thải gồm nhiều loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường như: Sản xuất thủy tinh; sản xuất giấy và sản phẩm từ giấy có công đoạn sản xuất bột giấy hoặc sử dụng nguyên liệu tái chế; sản xuất vải, sợi, dệt may; sản xuất pin, ắc quy; sản xuất tinh bột sắn, bột ngọt; chế biến thủy sản; giết mổ gia súc, gia cầm; tái chế và xử lý chất thải; chăn nuôi gia súc...

Danh mục áp dụng quan trắc tự động, liên tục đối với bụi, khí thải gồm: Sản xuất gang, thép, luyện kim; sản xuất hoá chất vô cơ cơ bản; tái chế, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường, chất thải nguy hại; sử dụng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất; sản xuất xi măng./.

Nguồn: Khuyến khích tái chế chất thải rắn công nghiệp