Lợi nhuận ngân hàng tăng mạnh, áp lực chia sẻ với nền kinh tế

Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng trong bối cảnh các kênh huy động vốn trung và dài hạn như chứng khoán và trái phiếu chưa phát huy hết hiệu quả, tín dụng tiếp tục đóng vai trò là nguồn dẫn vốn quan trọng nhất cho nền kinh tế.

Thông thường, để đạt mức tăng trưởng kinh tế thêm 1%, tín dụng cần tăng khoảng 2 điểm phần trăm. Theo đó, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức 8,3 đến 8,5% trong năm nay, tăng trưởng tín dụng cần đạt khoảng 16 đến 18%.

Đến thời điểm này, toàn bộ các ngân hàng niêm yết đã công bố báo cáo tài chính quý II năm 2025. Kết quả cho thấy một bức tranh lợi nhuận đầy tích cực: 27 ngân hàng ghi nhận tổng lợi nhuận 89.341 tỷ đồng chỉ trong quý II, tăng 18% so với cùng kỳ năm 2024. Trong số này, có 19 ngân hàng báo lãi tăng trưởng dương, đặc biệt 13 ngân hàng đạt mức tăng trên 10%.

Tính lũy kế 6 tháng đầu năm, 8 ngân hàng đã ghi nhận lợi nhuận trước thuế vượt 10.000 tỷ đồng. Dẫn đầu là Vietcombank với 24.064 tỷ đồng, tăng 22,8% so với cùng kỳ.

VietinBank xếp thứ hai với 18.920 tỷ đồng, tăng 46%, tiếp đến là BIDV đạt 16.038 tỷ đồng, tăng 37%. Trong khối ngân hàng tư nhân, MB báo lãi 15.889 tỷ đồng, Techcombank đạt 15.135 tỷ đồng, VPBank hơn 11.229 tỷ đồng, ACB 10.690 tỷ đồng và HDBank 10.068 tỷ đồng.

Những ngân hàng có quy mô nhỏ hơn cũng ghi nhận kết quả kinh doanh ấn tượng. SHB đạt hơn 8.900 tỷ đồng, LPBank 6.164 tỷ đồng, TPBank trên 4.100 tỷ đồng, Nam A Bank hơn 2.500 tỷ đồng. Một số đơn vị khác như ACB (6.100 tỷ đồng) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định.

Khi lợi nhuận toàn ngành tăng cao, câu hỏi đặt ra là liệu các ngân hàng có sẵn sàng chia sẻ một phần lợi nhuận để giảm lãi suất cho vay, từ đó hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, thực hiện đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam mới đây đã phát đi công văn kêu gọi các tổ chức tín dụng thành viên đồng hành cùng Ngân hàng Nhà nước trong việc ổn định mặt bằng lãi suất và giảm lãi suất cho vay.

Hiệp hội đề nghị các ngân hàng phối hợp chặt chẽ để giữ ổn định lãi suất huy động ở các kỳ hạn, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, tối ưu hóa bộ máy hoạt động và tiết giảm chi phí.

Đây sẽ là cơ sở để tạo dư địa cho việc giảm lãi suất cho vay, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý hơn.

Song song đó, các ngân hàng được khuyến khích ưu tiên phân bổ vốn tín dụng vào những lĩnh vực sản xuất kinh doanh thiết yếu, các ngành ưu tiên và các động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, hoạt động cho vay đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cần được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm tăng trưởng tín dụng đi kèm với an toàn hệ thống.

Các ngân hàng khẳng định sẽ nỗ lực tối đa trong việc cắt giảm chi phí, tái cơ cấu hoạt động để nâng cao hiệu quả, đồng thời sẵn sàng chia sẻ một phần lợi nhuận nhằm hạ lãi suất cho vay.

Cần một cơ chế điều hành đồng bộ để giảm lãi suất bền vững

Tại Hội nghị triển khai các giải pháp ổn định lãi suất tiền gửi và giảm lãi suất cho vay vừa diễn ra, nhiều ngân hàng bày tỏ sự đồng thuận với chủ trương hỗ trợ người dân và doanh nghiệp thông qua việc hạ lãi suất.

Đại diện các nhà băng cho biết thời gian qua họ đã xây dựng kế hoạch tăng trưởng tín dụng tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế, đồng thời tích cực tham gia các chương trình tín dụng ưu đãi và triển khai nhiều chính sách mới theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước.

Tổng Giám đốc Agribank Phạm Toàn Vượng chia sẻ, ngân hàng này đã giảm lãi suất cho vay bình quân gần 0,5%, đồng thời tung ra nhiều gói tín dụng ưu đãi với tổng quy mô 500.000 tỷ đồng. Tại BIDV, Tổng Giám đốc Lê Ngọc Lâm cho biết chỉ riêng trong 7 tháng đầu năm, ngân hàng đã giảm thu nhập khoảng 3.000 tỷ đồng để hỗ trợ giảm lãi suất.

Techcombank cũng hạ lãi suất cho vay 0,6% và giảm nhẹ lãi suất huy động 0,09% so với tháng 2, đồng thời giữ mức ổn định. HDBank hạ lãi suất cho vay 0,8% với khách hàng cá nhân và 0,5% với khách hàng doanh nghiệp, đồng thời tham gia các chương trình tín dụng trọng điểm như hỗ trợ nhà ở xã hội, sản xuất lúa gạo vùng Đồng bằng sông Cửu Long, phát triển công nghệ số… với tổng dư nợ hơn 32.000 tỷ đồng.

Để duy trì mức lãi suất thấp, bà Phạm Thị Trung Hà, Phó Tổng Giám đốc MB, cho biết ngân hàng tập trung tiết giảm chi phí, đẩy mạnh chuyển đổi số và tuân thủ nghiêm các chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước.

Bà đồng thời nhấn mạnh cần điều hành mặt bằng lãi suất huy động một cách đồng bộ, tránh việc một số ngân hàng điều chỉnh gây biến động tâm lý khách hàng và thị trường.

Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam việc ổn định lãi suất là nhiệm vụ chung của toàn ngành. Tuy nhiên, để giảm lãi suất một cách bền vững, cần có chính sách điều tiết hợp lý, đặc biệt là hỗ trợ dòng tiền cho ngân hàng thông qua cơ chế linh hoạt như sử dụng hiệu quả nguồn tiền gửi từ Kho bạc Nhà nước.

Hiệp hội sẽ tiếp tục vận động các thành viên đồng thuận với chủ trương của Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ, qua đó vừa bảo đảm ổn định hệ thống, vừa hỗ trợ nền kinh tế một cách thực chất.

Trong những tháng cuối năm, nhiều ngân hàng khẳng định sẽ tiếp tục giữ ổn định mặt bằng lãi suất, hỗ trợ sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu. Dù vậy, các nhà băng cũng kiến nghị cần có cơ chế hỗ trợ thanh khoản và chính sách điều hành linh hoạt hơn để tạo đủ dư địa giảm lãi suất một cách lâu dài và hiệu quả.

Nguồn: Lãi lớn, ngân hàng có 'mở hầu bao' hạ lãi suất vay?