Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường trên địa bàn tỉnh có 624 công trình cấp nước tập trung nông thôn đang khai thác, cung cấp nước sạch phục vụ sinh hoạt cho 186.504 hộ dân khu vực nông thôn; trong đó, có 169/624 công trình hoạt động bền vững, 116/624 công trình hoạt động tương đối bền vững, 41/624 công trình hoạt động kém bền vững và 298/624 công trình ngưng hoạt động.

Qua theo dõi hàng năm, trong trường hợp nắng nóng kéo dài, mực nước các sông xuống thấp, dòng chảy thiếu hụt trên địa bàn tỉnh, có thể chịu ảnh hưởng của thiếu nước đến việc cấp nước sinh hoạt. Về ảnh hưởng của thiếu nước: Chủ yếu tập trung tại các xã Đắk Mil, Krông Nô, Nâm Nung, Quảng Phú, Quảng Tân, Quảng Hòa, Quảng Sơn, Vĩnh Hảo, Tuy Phong, Bắc Bình, Hồng Thái, Hòa Thắng, Tân Lập, Suối Kiết, Hàm Tân, Sơn Mỹ, Hàm Kiệm, Tân Hội, Đạ Huoai.

Hàng năm, vào các tháng mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 4 của năm sau) thường xuyên xảy ra thiếu nước sinh hoạt; tập trung chủ yếu ở khu vực vùng núi, vùng đặc biệt khó khăn chưa thu hút được đầu tư, nâng cấp các công trình nước sạch tập trung, chưa chủ động về nguồn nước, thiếu công trình chuyển nước và các công trình khai thác nước chỗ; các công trình đầu tư tại các khu vực này sau một thời gian hoạt động, phần lớn bị hư hỏng, xuống cấp, ngừng hoạt động.

Việc khai thác, vận hành hiệu quả các công trình thủy lợi góp phần đảm bảo nguồn nước cho sinh hoạt, sản xuất trên địa bàn tỉnh.

Toàn tỉnh hiện có 966 công trình thủy lợi; trong đó, có 536 hồ chứa; 255 đập dâng, 13 cống dâng; 51 trạm bơm; 91 đập tạm; 20 kênh tiêu cùng với khoảng 3.632 km kênh mương (đã kiên cố hóa được khoảng 1.940 km, đạt 53%) và hệ thống đê biển, kè biển, kè sông.

Với đặc điểm phân bố nguồn nước không đều, nhu cầu sử dụng nước ngày tăng cả về chất lượng và số lượng, lượng nước trữ được từ các công trình thủy lợi, thủy điện chưa đạt theo thiết kế; trường hợp nắng nóng kéo dài trên diện rộng, các hồ, đập tích không đủ nước so với thiết kế, mực nước sông, suối xuống thấp, diện tích có nguy cơ bị thiếu nước, hạn hán, xâm nhập mặn khoảng 15.000-20.000ha.

Trong đó tập trung ở các khu vực, cụ thể: Đắk Mil, Krông Nô, Cư Jút, Nam Dong, Đắk Sắk, Nam Đà, Nâm Nung, Quảng Phú, Quảng Hòa, Quảng Sơn, Vĩnh Hảo, Tuy Phong, Bắc Bình, Hồng Thái, Hòa Thắng, Tân Lập, Suối Kiết, Hàm Tân, Sơn Mỹ, Hàm Kiệm, Gia Hiệp, Bảo Thuận, Sơn Điền; Đạ Tẻh 3; Cát Tiên 3, Cát Tiên 2; Phúc Thọ Lâm Hà, Phú Sơn Lâm Hà...

Việc xác định rõ nguy cơ ảnh hưởng của tình hình hạn hán trong mùa khô giúp tỉnh Lâm Đồng chủ động triển khai các biện pháp ứng phó, giảm thiệt hại. Đối với sản xuất nông nghiệp: Các địa phương, đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi xây dựng phương án chống hạn cụ thể trên địa bàn, thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết để kịp thời triển khai các giải pháp chống hạn, xâm nhập mặn phù hợp, giảm thiểu thiệt hại cho sản xuất do hạn hán, xâm nhập mặn gây ra;

Kiểm tra, cập nhật, đánh giá cụ thể nguồn nước trên các sông, suối, hồ, đập,... khoanh vùng diện tích cây trồng có khả năng bị hạn, thường xuyên bị hạn và những diện tích cây trồng không đủ nước, chủ động trồng các loại cây trồng phù hợp; xây dựng kế hoạch sử dụng nước hợp lý, phù hợp với khả năng nguồn nước, trong đó ưu tiên nước cho sinh hoạt, nước uống cho gia súc, tưới cho cây trồng có giá trị kinh tế cao;

Khuyến cáo nhân dân xuống giống theo đúng lịch thời vụ và phù hợp với khả năng đáp ứng nguồn nước của từng vùng; ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật về lĩnh vực canh tác, chăm sóc cây trồng trong điều kiện thiếu nước; khuyến khích áp dụng công nghệ mới vào sản xuất nông nghiệp, tưới tiên tiến, tiết kiệm nước (như: tưới phun mưa, tưới nhỏ giọt); kiên quyết không để người dân sản xuất ở những khu vực có nguy cơ thiếu nước tưới; đồng thời tuyên truyền người dân chủ động đắp lại bờ ruộng tránh gây thất thoát nguồn nước và nạo vét ao, hồ hoặc làm ao nhân tạo, đắp đập tạm để tích trữ nguồn nước;

Các địa phương hướng dẫn người dân biện pháp phòng, chống hạn hán, ứng phó nguy cơ thiếu nước trong sản xuất

Hướng dẫn người dân dự trữ nước uống cho đàn gia súc, vật nuôi; các biện pháp vệ sinh tiêu độc, sát trùng chuồng trại, phòng ngừa các loại dịch bệnh thường xảy ra đối với gia súc, gia cầm trong mùa khô; các biện pháp phòng chống, ứng phó hạn hán trong lĩnh vực thủy sản, theo dõi tình hình biến động của thời tiết và môi trường nước (nhiệt độ, PH,…) để khuyến cáo người dân sản xuất cho phù hợp; hướng dẫn người dân bố trí thời vụ nuôi thủy sản theo tình hình thực tế.

Đối với cấp nước sinh hoạt: Các cơ quan, đơn vị cấp nước phải có kế hoạch cấp nước cụ thể nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của nhân dân trong mùa khô, đảm bảo về số lượng cũng như chất lượng phục vụ. Thường xuyên kiểm tra, duy tu bảo dưỡng các hệ thống cấp nước tại các nhà máy nước; chuẩn bị đầy đủ vật tư dự phòng kịp thời khắc phục những hư hỏng trên tuyến, đảm bảo vận hành các nhà máy nước liên tục phục vụ sinh hoạt cho nhân dân;

Tăng dung tích các ao, hồ chứa nước thô nhằm tăng lượng dự trữ nước để phục vụ cho công tác vận hành cấp nước. Đẩy nhanh tiến độ thi công mở mạng các hệ thống cấp nước, tiến độ lắp đặt đồng hồ nước để kịp thời phục vụ nhân dân. Tăng cường các phương tiện vận chuyển để cấp nước, không để thiếu nước sinh hoạt và bùng phát dịch bệnh do hạn hán gây ra.

Tổ chức kiểm tra hiện trạng các công trình thủy lợi, triển khai đầu tư sửa chữa, nâng cấp, bảo dưỡng, thay thế máy móc và các thiết bị hư hỏng, nạo vét khơi thông dòng chảy sông suối, kênh mương, cửa vào cống lấy nước, cửa vào các bể hút trạm bơm, sửa chữa, nâng cấp khắc phục kịp thời các vị trí hư hỏng kênh, công trình trên kênh đảm bảo không để thất thoát, lãng phí nguồn nước và đầu tư nâng cấp, kiên cố hóa các tuyến kênh đất không đảm bảo nhu cầu về nguồn nước phục vụ sản xuất.

Khẩn trương hoàn thành các công trình đang triển khai đầu tư xây dựng mới và các công trình đầu tư nâng cấp, sửa chữa để đưa vào sử dụng hiệu quả, đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất và dân sinh. Chủ động lắp đặt các trạm bơm dã chiến, bơm tận dụng dung tích nước chết tại các hồ chứa để phục vụ sản xuất; trường hợp có hệ thống kênh, đường ống tiếp nước, thực hiện bơm hoặc dẫn truyền nước từ các hồ có dung tích lớn sang các hồ nhỏ thiếu nước.../.

Nguồn: Lâm Đồng chủ động các biện pháp chống hạn ngay đầu mùa khô