Trước diễn biến ngày càng phức tạp của thời tiết cực đoan, Bắc Ninh đã chủ động xây dựng và triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai. Tỉnh tập trung hoàn thiện hệ thống dự báo, cảnh báo sớm, bảo đảm thông tin được truyền tải kịp thời đến chính quyền cơ sở và người dân. Song song đó, công tác rà soát, củng cố hạ tầng thiết yếu như đê điều, hồ chứa, trạm bơm và hệ thống thoát nước được đẩy mạnh, góp phần giảm thiểu nguy cơ ngập úng, sạt lở.

Các lực lượng chức năng được tổ chức huấn luyện thường xuyên, sẵn sàng ứng phó trong mọi tình huống, đặc biệt là khi xảy ra mưa lớn, bão, lũ. Bắc Ninh cũng chú trọng công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, hướng dẫn kỹ năng phòng tránh và ứng phó thiên tai cho người dân. Việc xây dựng phương án sơ tán, cứu hộ cứu nạn được thực hiện bài bản, linh hoạt, phù hợp với từng địa bàn, qua đó góp phần bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản.

Trước đó, vào năm 2025, thiên tai diễn biến cực đoan, bất thường trên phạm vi cả nước, phá vỡ nhiều quy luật lịch sử. Tỉnh Bắc Ninh chịu ảnh hưởng trực tiếp của 4 cơn bão (số 3, 5, 10, 11), trong đó bão số 10 và 11 làm xuất hiện đợt lũ đặc biệt lớn trên sông Cầu, sông Thương, vượt mốc lịch sử.

Toàn tỉnh xảy ra 16 đợt mưa vừa đến mưa to trên diện rộng, trong đó có đợt mưa rất to phá kỷ lục lịch sử từng ghi nhận năm 1971. Thiên tai đã làm 6 người chết, 10 người bị thương; 113 ngôi nhà đổ sập, hư hỏng, hơn 16.500 nhà bị ngập; hàng nghìn ha cây trồng ảnh hưởng; nhiều tuyến giao thông, khu dân cư bị chia cắt cục bộ, xuất hiện sạt lở đất… Tổng thiệt hại ước tính hơn 3 nghìn tỷ đồng. Công tác khắc phục hậu quả được triển khai khẩn trương, quyết liệt. Dưới sự chỉ đạo của trung ương, của tỉnh, các lực lượng quân đội, công an, y tế và chính quyền địa phương nhanh chóng hỗ trợ người dân vệ sinh môi trường, sửa chữa nhà cửa, khôi phục hạ tầng.

Năm 2025, Bắc Ninh bị thiệt hại nặng nề do thiên tai, ước tính hơn 3.000 tỷ đồng. (Ảnh: BN).

Nhiều hoạt động cứu trợ, bảo đảm an sinh xã hội được thực hiện giúp người dân sớm ổn định đời sống. Từ thực tiễn ứng phó thiên tai, tỉnh rút ra một số bài học kinh nghiệm. Đó là: Nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo từ sớm, từ xa; tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu; chủ động triển khai các phương án ứng phó, nhất là sơ tán dân khỏi vùng nguy hiểm; thực hiện hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

Lãnh đạo Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Bắc Ninh cho rằng, để thực hiện tốt công tác phòng thủ dân sự năm 2026, tỉnh cần đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho toàn thể Nhân dân và cán bộ, chiến sĩ về tầm quan trọng của công tác phòng thủ dân sự; thực hiện hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”, xác định đây là nhiệm vụ chiến đấu trong thời bình của Quân đội. Cùng đó, tăng cường tổ chức huấn luyện, diễn tập, trong đó chú trọng nâng cao khả năng hiệp đồng, phối hợp giữa các lực lượng trong xử lý tình huống.

Duy trì nghiêm chế độ ứng trực, nắm chắc tình hình, sẵn sàng lực lượng, phương tiện xử lý các tình huống thiên tai xảy ra…Nhận định của Đài Khí tượng thủy văn Bắc Ninh, năm 2026 và các năm tiếp theo dự báo tiếp tục có những diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều thiên tai và các hiện tượng thời tiết cực đoan khó lường.

Đề phòng các cơn bão mạnh, có quỹ đạo di chuyển phức tạp, các trận mưa lớn sau bão hoặc áp thấp nhiệt đới tác động nhiều đến các xã, phường trong tỉnh và ngập úng ở khu vực các khu dân cư mới có địa hình trũng thấp.

Do đó, với mục tiêu cao nhất bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân, lấy người dân là trung tâm và chủ thể trong phòng chống, thiên tai, Lãnh đạo Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Bắc Ninh đề nghị ngay sau hội nghị tổng kết, các sở, ngành, địa phương tập trung rà soát, làm tốt công tác chuẩn bị phòng, chống thiên tai năm 2026. Tổ chức quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm các nhiệm vụ trọng tâm; xây dựng các kịch bản hành động, ứng phó hiệu quả khi có thiên tai, sự cố bất thường, bố trí nguồn lực bảo đảm sát với tình hình, khả năng thực tế của địa phương, cơ quan, đơn vị.

Cùng đó, quan tâm rà soát kiện toàn Ban chỉ huy phòng thủ dân sự, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp cơ sở. Xây dựng Kế hoạch Phòng, chống thiên tai giai đoạn 2026-2030 và phương án ứng phó với thiên tai theo cấp độ rủi ro. Rà soát, xây dựng phương án phát triển hệ thống thủy lợi, phòng chống lũ của tuyến sông có đê và phát triển hệ thống đê điều giai đoạn 2025-2030 tầm nhìn đến năm 2050 để tích hợp cụ thể trong Quy hoạch tỉnh khi đến kỳ điều chỉnh trong thời gian tới. Các địa phương tiếp tục nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành và ứng phó, bảo đảm trực ban nghiêm túc, sẵn sàng phương án cứu hộ, cứu nạn; đầu tư trang thiết bị hiện đại, nhất là tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, dễ bị cô lập.

Địa phương triển khai đồng bội các giải pháp để ứng phó, giảm thiểu tối đa thiệt hại do thiên tai gây ra trong giai đoạn tiếp theo.

Đồng thời tổ chức hiệp đồng cụ thể với các lực lượng quân đội, công an về lực lượng, phương tiện tham gia ứng phó tình huống thiên tai. Tập trung khắc phục các công trình bị hư hỏng, sự cố do ảnh hưởng của thiên tai (đặc biệt là các công trình đã được công bố tình huống khẩn cấp). Nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo và theo dõi, giám sát thiên tai. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo, giám sát và vận hành hồ chứa trên nền tảng số.

Những nỗ lực chủ động của Bắc Ninh trong công tác phòng, chống thiên tai đã và đang tạo nền tảng vững chắc để giảm thiểu rủi ro, thiệt hại do thiên tai gây ra. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục tác động sâu rộng, yêu cầu đặt ra là phải duy trì sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và cộng đồng dân cư.

Tỉnh xác định tiếp tục đầu tư nguồn lực cho hạ tầng phòng chống thiên tai, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ vào công tác giám sát, dự báo và điều hành. Bên cạnh đó, việc nâng cao ý thức, kỹ năng của người dân vẫn giữ vai trò nòng cốt, giúp hình thành “lá chắn” từ cơ sở.

Với phương châm phòng ngừa là chính, ứng phó kịp thời, khắc phục hiệu quả được địa phương quán triệt xuyên suốt trong mọi hoạt động. Với cách làm bài bản, chủ động và linh hoạt, Bắc Ninh không chỉ hạn chế tối đa thiệt hại trước mắt mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, thích ứng an toàn với thiên tai trong những giai đoạn tới.

Nguồn: Linh hoạt, chủ động ứng phó giảm thiểu rủi ro thiên tai