Doanh thu bảo hiểm "thất thu" khiến lợi nhuận phân hóa mạnh

Năm 2023, ngành bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có do một loạt bê bối. Niềm tin của người dân vào bảo hiểm nhân thọ đi xuống, ảnh hưởng tới doanh thu phí bảo hiểm - hoạt động kinh doanh cốt lõi của các công ty. Tuy nhiên, doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ vẫn đang tìm ra cách để duy trì lợi nhuận.

Theo báo cáo tài chính năm 2023 vừa công bố của một số doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đang hoạt động tại Việt Nam, doanh thu phí bảo hiểm đã giảm so với năm trước.

Đơn cử tại Hanwha Life giảm 12%, thu về hơn 3.699 tỷ đồng; BIDV Metlife doanh thu phí bảo hiểm đạt hơn 1.573 tỷ đồng, giảm 8% so với năm 2022; đặc biệt tại MB Ageas Life giảm 28% chỉ mang về 4.565 tỷ đồng; Sun Life cũng giảm 19% còn 4.065 tỷ đồng. Ngay cả "ông lớn" Dai Ichi Life cũng giảm 11% thu về 18.817 tỷ đồng; Prudential giảm 13% thu về hơn 26.000 tỷ đồng;...

Chỉ có vài doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ công bố doanh thu mảng này đi lên so với năm 2022 là Cathay Life tăng nhẹ 3% thu về 2.802 tỷ đồng và Shinhan Life là doanh nghiệp mới gia nhập thị trường từ quý I/2022 với 214 tỷ đồng doanh thu phí bảo hiểm, tăng tới 106% so với năm 2022.

Tuy kết quả kinh doanh cối lõi sụt giảm song kết quả kinh doanh năm 2023 lại ghi nhận sự phân hóa mạnh mẽ. Nhiều doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ ghi nhận lợi nhuận giảm so với năm trước trong khi một số lại có sự tăng trưởng cao.

Điển hình tại MB Ageas Life, mảng kinh doanh chủ lực giảm mạnh nhưng lợi nhuận sau thuế năm 2023 đạt hơn 122 tỷ đồng, tăng tới 90% so với năm 2022 nhờ lực đỡ từ hoạt động tài chính.

Tương tự, lợi nhuận sau thuế tại Genera life Việt Nam tăng 30% đạt gần 777 tỷ đồng dù kinh doanh cốt lõi sụt giảm nhưng nhờ "cứu cánh" từ hoạt động tài chính. Hanwha Life cũng ghi nhận lãi sau thuế tăng tới 58%, đạt 795 tỷ đồng dù doanh thu phí kinh doanh bảo hiểm giảm nhưng doanh thu hoạt động tài chính tăng.

Ở chiều ngược lại, đa số các doanh nghiệp vẫn ngậm ngùi báo lãi giảm như Prudential, Top 3 thị phần bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam báo lãi sau thuế đạt 3.114 tỷ đồng, giảm 14% so với năm 2022; Dai Ichi Life giảm 8% đạt 2.430 tỷ đồng; BIDV Metlife giảm 5% đạt 81 tỷ đồng;...

Thậm chí tại Shinhan Life, dù doanh thu phí bảo hiểm tăng mạnh nhưng vẫn lỗ sau thuế 49 tỷ đồng; còn Sun life lỗ 921 tỷ đồng, mức lỗ đã giảm so với năm 2022.

Hoạt động tài chính tại doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ "bội thu"

Sau cuộc khủng hoảng niềm tin, doanh thu phí bảo hiểm tại đa số các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ lao dốc. Đồng thời, các công ty cũng phải chi nhiều hơn cho bồi thường và trả tiền bảo hiểm, kéo lợi nhuận của mảng kinh doanh này đi xuống.

Đơn cử như "ông lớn" Prudential, lợi nhuận gộp hoạt động kinh doanh bảo hiểm giảm đến 87% so với năm trước, chỉ hơn 1.283 tỷ đồng; tại Dai-Ichi-Life giảm 31% còn hơn 5.774 tỷ đồng; BIDV Metlife giảm 19% còn hơn 383 tỷ đồng; MVI giảm gần 69% chỉ còn hơn 194 tỷ đồng; Genera life Việt Nam giảm 38% chỉ thu về hơn 1.356 tỷ đồng;...

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh tài chính của nhiều công ty lại khởi sắc mạnh mẽ, với mức tăng trưởng hai và ba con số giúp phần nào bù đắp cho sự sa sút trong hoạt động bán bảo hiểm.

Cụ thể tại MB Ageas Life, chứng khiến lợi nhuận gộp từ kinh doanh bảo hiểm năm 2023 giảm 32% so với năm trước. Nguyên nhân là doanh thu phí bảo hiểm của công ty giảm 28%, trong khi chi bồi thường và trả tiền bảo hiểm tăng 54%. Tuy vậy, lợi nhuận từ hoạt động tài chính của công ty tăng trưởng tới 186% đạt hơn 698 tỷ đồng trong năm 2023.

Cá biệt tại Shinhan Life, tân binh trong thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam vẫn tiếp tục thua lỗ trong năm 2023, bất chấp lợi nhuận từ kinh doanh tài chính tăng 45% đạt 177 tỷ đồng và kinh doanh bảo hiểm tăng trưởng tích cực. Nguyên nhân đến từ chi phí bán hàng và chi phí doanh nghiệp cùng tăng nhanh trong năm 2023.

Ngoài ra, tất cả các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đều ghi nhận lợi nhuận từ hoạt động tài chính tăng trưởng mạnh như: Prudential, Top 3 thị phần bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam tăng 185% đạt 10.084 tỷ đồng; Cathay Life tăng trưởng 93% đạt 2.088 tỷ đồng; Dai-Ichi-Life tăng 65% đạt 2.971 tỷ đồng; Hanwha Life tăng 49% đạt 1.153 tỷ đồng;...

Trong bối cảnh khủng hoảng niềm tin vẫn tiếp diễn, doanh thu và lợi nhuận từ hoạt động bán bảo hiểm của các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ dự kiến còn gặp nhiều khó khăn. Nhóm doanh nghiệp này cũng đang đối mặt hoạt động thanh tra, giám sát ngày một chặt chẽ từ các cơ quan quản lý.

Nguồn: Lợi nhuận doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ: Pudential sụt giảm, Shinhan Life lỗ đậm