Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), an ninh lương thực quốc gia luôn là vấn đề thiết yếu, cấp bách khi nguồn cung và khả năng tiếp cận lương thực đang chịu tác động lớn của biến đổi khí hậu, thiên tai, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh xuyên biên giới ngày càng khốc liệt, khó lường; quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ.

Ngày nay, việc đảm bảo an ninh lương thực không chỉ đề cập đến đủ lượng lúa gạo, mà còn bao gồm các sản phẩm lương thực, thực phẩm khác như thịt cá, rau quả, cây lương thực khác. Tuy nhiên, với cơ cấu tiêu dùng hiện nay, gạo vẫn là mặt hàng tiêu dùng chính, chiếm 70% trong tiêu dùng lương thực thực phẩm của hộ gia đình. Việc giữ đất lúa là cần thiết để bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, đồng thời phải bảo đảm sinh kế, thu nhập cho người trồng lúa trên cơ sở phát huy nguồn lực của Nhà nước, nhân dân và các thành phần kinh tế.

Đẩy mạnh sản xuất lúa gạo phục vụ nhu cầu sử dụng trong nước và xuất khẩu.

Về vấn đề đảm bảo an ninh lương thực đến năm 2030, theo Bộ NN&PTNT, với việc giữ diện tích đất trồng lúa là 3,5 triệu ha đến năm 2030 thì diện tích gieo trồng lúa khoảng 7 triệu ha sẽ cho sản lượng khoảng 43 triệu tấn thóc/năm, tương đương với 27-28 triệu tấn gạo. Trong khi đó theo tính toán, lượng lúa dùng cho đảm bảo an ninh lương thực của 100 triệu dân và các nhu cầu tiêu thụ nội địa khác (dùng chế biến, thức ăn chăn nuôi, dự trữ trong dân, dự trữ quốc gia, làm giống...) khoảng 29,5 triệu tấn thóc/năm, Việt Nam còn khoảng 13,5 triệu tấn thóc (tương đương 7-8 triệu tấn gạo) dùng cho xuất khẩu.

Bên cạnh lượng sản xuất hàng năm thì hàng năm còn nhập khẩu. Ví dụ, lượng nhập khẩu từ Campuchia đạt khoảng trên 1 triệu tấn/năm, có thể bù đắp trong trường hợp cần thiết. Việt Nam cũng nhập khẩu từ Ấn Độ nhưng chủ yếu sử dụng cho nhu cầu chế biến thực phẩm, làm thức ăn chăn nuôi nên việc Ấn Độ cấm xuất khẩu gạo trắng không ảnh hưởng lớn đến gạo phục vụ cho tiêu dùng của Việt Nam. Ngoài lúa gạo, hàng năm Việt Nam còn sản xuất bình quân khoảng hơn 7 triệu tấn thịt hơi xuất chuồng, 10 triệu tấn thủy sản và chục triệu tấn rau quả. Như vậy, về tổng thế ở cấp độ quốc gia vấn đề an ninh lương thực nếu xét trên khả năng cung cấp là đảm bảo.

Về vấn đề đảm bảo an ninh lương thực năm 2023, tổng diện tích lúa cả nước năm 2023 khoảng 7,1 triệu ha; năng suất trung bình đạt 60,7 tạ/ha, sản lượng ước đạt trên 43,1 triệu tấn thóc, tăng khoảng trên 452 nghìn tấn so với năm 2022. Từ nay đến cuối năm 2023 nếu không có diễn biến bất thường của thời tiết thì sản lượng lúa sẽ bảo đảm kế hoạch, đáp ứng đầy đủ nhu cầu lúa gạo trong nước và đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Trong đó, nhu cầu tiêu thụ lúa gạo trong nước khoảng 29,5 triệu tấn thóc. Căn cứ vào nhu cầu sản lượng thóc dành cho bảo đảm an ninh lương thực, và các nhu cầu tiêu khác nội địa năm 2021 của cả nước là 23,78 triệu tấn thóc, bao gồm lượng gạo lương thực, làm giống, thức ăn chăn nuôi, chế biến, dự trữ, tồn kho, hao hụt, việc dự tính cân đối nhu cầu tiêu dùng trong nước năm 2023 với khoảng 29,5 triệu tấn thóc có hệ số an toàn rất cao. Về xuất khẩu, lượng gạo xuất khẩu năm 2023 ước trên 7 triệu tấn (tương đương khoảng 14 triệu tấn thóc).

Trước đó, trong bối cảnh bị tác động mạnh từ biến đổi khí hậu, nhiều quốc gia khu vực châu Á ban hành lệnh cấm xuất khẩu gạo để đảm bảo an ninh lương thực trong nước. Tuy nhiên, đối với Việt Nam (là nước có thế mạnh về nông nghiệp) thì đây là cơ hội để đẩy mạnh xuất khẩu gạo. Cách đây ít ngày, Thủ tướng Chính phủ cũng đã có chỉ đạo Bộ NN&PTNT, Bộ Công Thương và các địa phương đẩy mạnh sản xuất lúa gạo để không những đảm bảo nhu cầu sử dụng trong nước mà còn đáp ứng nhu cầu xuất khẩu.

Nguồn:Lúa gạo vẫn đảm bảo phục vụ trong nước và đáp ứng nhu cầu xuất khẩu