Nghiên cứu do Trung tâm Nghiên cứu Chung của Ủy ban châu Âu (JRC) thực hiện đã phân tích lượng bao bì bằng thủy tinh, nhựa, kim loại, giấy, bìa carton và vật liệu tổng hợp được đưa ra thị trường tại 19 quốc gia thành viên, đại diện cho hơn 97% dân số Liên minh châu Âu (EU).

Dữ liệu được thu thập trong giai đoạn 2011-2025. Kết quả cho thấy lượng bao bì được đưa ra thị trường đạt trung bình 98 kg/người. Trong đó, 97% tổng khối lượng bao bì phục vụ ngành thực phẩm và đồ uống, cho thấy đây vẫn là lĩnh vực sử dụng bao bì nhiều nhất. Đáng chú ý, bao bì nhựa là nhóm vật liệu duy nhất ghi nhận xu hướng tăng trong giai đoạn nghiên cứu, với mức tăng 11% về khối lượng. Đến năm 2025, lượng bao bì nhựa được đưa ra thị trường đạt khoảng 5,9 triệu tấn, tương đương 14 kg/người tại 19 quốc gia được khảo sát.

Trong nhóm bao bì nhựa, chai đựng nước khoáng và nước giải khát chủ yếu được sản xuất từ nhựa PET (polyethylene terephthalate) - loại polymer chiếm thị phần lớn nhất trong ngành bao bì nhựa tiêu dùng.

Tuy nhiên, tại Phần Lan, Ireland, Hà Lan và Thụy Điển, lượng bao bì PET được đưa ra thị trường thấp hơn nhựa PP (polypropylene), loại vật liệu được sử dụng rộng rãi cho nhiều nhóm bao bì thực phẩm và đồ uống. Xu hướng tiêu thụ bao bì nhựa cũng có sự khác biệt giữa các quốc gia. Bỉ, Hà Lan và Pháp duy trì lượng bao bì nhựa tương đối ổn định trong nhiều năm, trong khi Ireland, Romania và Ba Lan ghi nhận mức tăng rõ rệt. Ở cấp độ quốc gia, Đức là nước có lượng bao bì nhựa bình quân đầu người cao nhất trong nhóm khảo sát, đạt khoảng 16 kg/người vào năm 2024, cao gấp đôi Thụy Điển.

Trong khi đó, tại Italy, chai nước uống bằng nhựa chiếm tới 46% tổng lượng bao bì nhựa được đưa ra thị trường, còn ở Thụy Điển tỷ lệ này chỉ khoảng 6%. Xét theo cơ cấu vật liệu, bao bì thủy tinh chiếm tới 75% tổng khối lượng bao bì được đưa ra thị trường.

(Ảnh minh hoạ).

Theo JRC, điều này chủ yếu phản ánh trọng lượng lớn của thủy tinh so với nhựa, giấy hay kim loại, chứ không đồng nghĩa đây là loại bao bì được sử dụng nhiều nhất. Chai thủy tinh, bao gồm cả loại tái sử dụng và dùng một lần, là nhóm bao bì có khối lượng lớn nhất, trong đó riêng ngành sản xuất bia sử dụng khoảng 16,5 triệu tấn.

Đối với bao bì nhựa, nước đóng chai, các sản phẩm từ sữa và nước giải khát có ga là những nhóm sản phẩm tiêu thụ nhiều nhất. Theo JRC, mô hình phân tích được phát triển nhằm hỗ trợ các quốc gia thành viên EU thực hiện nghĩa vụ báo cáo về lượng bao bì và chất thải bao bì.

Đây cũng là công cụ giúp các nước kiểm chứng phương pháp tính toán lượng bao bì được đưa ra thị trường, phục vụ việc triển khai Quy định về Bao bì và Chất thải Bao bì (PPWR), đồng thời hỗ trợ các mục tiêu của Ủy ban châu Âu về phát triển kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi bền vững. Hiện phạm vi nghiên cứu đã được mở rộng ngoài lĩnh vực thực phẩm và đồ uống, bổ sung các nhóm sản phẩm như hóa mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc gia đình và thức ăn cho thú cưng.

Đáng chú ý, trước đó, EU đã ban hành quy định bao bì hàng hóa, kể cả thực phẩm, lưu thông ở thị trường EU bắt buộc phải có tỷ lệ nhựa tái chế (Recycled Content) nhất định. Đây là một trong những quy định mới của châu Âu nhằm mục đích bảo vệ môi trường và sức khỏe con người thông qua việc giảm thiểu bao bì thừa, thúc đẩy tái sử dụng, tái chế và giảm sử dụng vật liệu nguyên sinh.

Quy định mới áp dụng đối với mọi loại bao bì được đưa ra thị trường EU, bao gồm bao bì trực tiếp tiếp xúc với thực phẩm, bao bì sơ cấp, bao bì thứ cấp và bao bì vận chuyển.

Điều này có nghĩa là các loại bao bì thường dùng trong xuất khẩu thủy sản như túi nilon, khay nhựa, hộp, thùng carton, pallet nhựa, màng bọc… đều thuộc phạm vi điều chỉnh. Chậm nhất đến ngày 12/8/2028, toàn bộ bao bì phải in nhãn phân loại rác thải theo quy chuẩn thống nhất của EU để hướng dẫn người tiêu dùng EU phân loại rác.

Nguồn:Lượng bao bì nhựa tăng nhanh tại các quốc gia EU