Chuối là một trong số những ngành hàng được nông dân chú trọng phát triển. Nhiều địa phương trên cả nước đã lựa chọn chuối trở thành cây trồng chủ lực. Đơn cử tại tỉnh Bắc Ninh, theo thống kê, toàn tỉnh hiện có hơn 1,6 nghìn ha chuối, sản lượng bình quân đạt khoảng 21 nghìn tấn/năm. Để chuối tươi có thể tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở khả năng kiểm soát chất lượng xuyên suốt quá trình sản xuất. Tại Bắc Ninh, việc chuẩn hóa vùng trồng, kiểm soát quy trình canh tác và chú trọng truy xuất nguồn gốc đang được đặt trong định hướng phát triển sản phẩm phục vụ xuất khẩu.

Đây là những yêu cầu đặc biệt quan trọng khi hướng tới thị trường quốc tế, nơi tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn sản phẩm được đặt ở mức cao. Cùng với đó, khâu thu hoạch, sơ chế và bảo quản cũng cần được tổ chức phù hợp để giữ chất lượng chuối trong quá trình vận chuyển và tiêu thụ.

Khi các tiêu chuẩn được kiểm soát đồng bộ, chuối tươi không chỉ có thêm cơ hội tiếp cận thị trường mới mà còn nâng cao giá trị trong chuỗi sản xuất. Việc hướng tới xuất khẩu vì vậy cũng tạo động lực để các vùng trồng thay đổi phương thức sản xuất, tăng tính chuyên nghiệp và xây dựng sản phẩm theo yêu cầu cụ thể của từng thị trường.

Đáng chú ý, vừa qua, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh) phối hợp với Công ty cổ phần Amei Việt Nam tổ chức khảo sát thực tế một số vùng sản xuất chuối thuộc các xã Phật Tích, Chi Lăng, Thuận Thành và Mão Điền trên địa bàn tỉnh. Hoạt động này nhằm đánh giá điều kiện sản xuất, chất lượng vùng nguyên liệu và khả năng đáp ứng các yêu cầu của doanh nghiệp, đặc biệt hướng tới các thị trường xuất khẩu khó tính như Nhật Bản.

Tại các vùng sản xuất, đoàn khảo sát tập trung đánh giá quy mô diện tích, điều kiện đất đai, nguồn nước, cơ cấu giống, năng suất, chất lượng sản phẩm và phương thức tổ chức sản xuất của người dân, hợp tác xã.

Địa phương chú trọng tới chất lượng chuối nhằm hướng tới thị trường xuất khẩu. (Ảnh minh hoạ).

Bên cạnh đó, các nội dung liên quan đến việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, công tác quản lý sinh vật gây hại, ghi chép nhật ký sản xuất, truy xuất nguồn gốc và bảo đảm an toàn thực phẩm cũng được quan tâm. Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, việc khảo sát thực tế là cơ sở quan trọng để cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp cùng đánh giá khả năng xây dựng vùng nguyên liệu phù hợp với yêu cầu của thị trường, định hướng quy hoạch vùng trồng để cấp mã số đáp ứng quy định của nước nhập khẩu…

Đặc biệt là sang các thị trường có tiêu chuẩn cao, việc kiểm soát chất lượng cần được thực hiện ngay từ khâu sản xuất, trong đó đặc biệt chú trọng kiểm soát vật tư đầu vào, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, bảo đảm thời gian cách ly và kiểm soát dư lượng trước thu hoạch. Về phía doanh nghiệp, do có nhu cầu xuất khẩu với số lượng lớn và cần xây dựng vùng nguyên liệu ổn định để phục vụ liên kết tiêu thụ, chế biến và xuất khẩu. Do đó, việc khảo sát trực tiếp tại vùng sản xuất giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở đánh giá chất lượng nguyên liệu, khả năng cung ứng, mùa vụ và điều kiện tổ chức liên kết lâu dài với người dân, hợp tác xã.

Trên cơ sở kết quả khảo sát, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và doanh nghiệp nêu trên sẽ tiếp tục trao đổi, thống nhất các tiêu chí đối với vùng nguyên liệu; hướng dẫn người sản xuất hoàn thiện quy trình kỹ thuật, tăng cường quản lý dịch hại, giảm nguy cơ tồn dư thuốc bảo vệ thực vật và từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP và cấp giấy chứng nhận vùng trồng, truy xuất nguồn gốc.

Mục tiêu là xây dựng được vùng sản xuất chuối có chất lượng ổn định, an toàn, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và từng bước tiệm cận tiêu chuẩn của các thị trường khó tính. Qua đó, mở rộng đầu ra cho sản phẩm, nâng cao giá trị quả chuối và tạo nền tảng để nông dân Bắc Ninh tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất - tiêu thụ chế biến - xuất khẩu.

Thị trường xuất khẩu mở ra cơ hội nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thử thách đối với chất lượng và năng lực sản xuất chuối tươi của Bắc Ninh. Để biến cơ hội thành đầu ra ổn định, sản phẩm phải được xây dựng từ vùng nguyên liệu có kiểm soát, quy trình canh tác rõ ràng đến hệ thống truy xuất và các khâu sau thu hoạch.

Đây cũng là hướng đi giúp chuối tươi giảm phụ thuộc vào tiêu thụ ngắn hạn, từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng có yêu cầu cao. Khi người sản xuất, doanh nghiệp và vùng trồng cùng đặt chất lượng lên hàng đầu, giá trị của sản phẩm sẽ không chỉ được quyết định bởi số lượng thu hoạch mà còn bởi khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường. Với định hướng này, việc chuẩn bị điều kiện xuất khẩu sang các thị trường quốc tế có thể trở thành động lực để Bắc Ninh nâng tầm ngành hàng chuối, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị cho người trồng trên địa bàn.

Nguồn:Nâng cao chất lượng chuối tươi, mở rộng thị trường xuất khẩu