Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO) cảnh báo việc eo biển Hormuz bị phong tỏa có thể đẩy thế giới vào nguy cơ khủng hoảng lương thực. Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược, vận chuyển khoảng 20% nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đang tạo ra những tác động vượt ra ngoài Trung Đông. Khi khoảng 30-35% lượng dầu thô, 20% khí đốt và từ 20-30% phân bón toàn cầu hiện không thể lưu thông, làm gia tăng nguy cơ đứt gãy nguồn cung.

Hiện giá lương thực toàn cầu chưa tăng mạnh, song chi phí đầu vào trong nông nghiệp đã tăng đáng kể. FAO cảnh báo nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, giá thực phẩm có thể tăng vọt trong thời gian tới. Nông dân có thể buộc phải cắt giảm sử dụng phân bón hoặc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, dẫn tới năng suất sụt giảm trong các vụ mùa sắp tới. Bên cạnh đó, giá năng lượng tăng cao cũng khiến nhiều loại nông sản như ngô, đường và cây có dầu được chuyển sang sản xuất nhiên liệu sinh học, làm gia tăng áp lực lên cân bằng cung – cầu lương thực toàn cầu.

Xung đột chính trị và những rủi ro khí hậu đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp (Ảnh minh họa).

Nguy cơ khủng hoảng lương thực hiện hữu khi các nhà khí tượng học đang cảnh báo về nguy cơ xuất hiện một “siêu El Nino” vào cuối năm 2026, với cường độ có thể mạnh nhất trong 140 năm qua. Trung tâm Dự báo thời tiết trung hạn châu Âu (ECMWF) và Cơ quan Quản lý Đại dương và Khí quyển Mỹ (NOAA) đều dự báo hiện tượng này sẽ hình thành trong vài tháng tới, với nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương có thể cao hơn mức trung bình trên 2 độ C, ngưỡng phân loại một sự kiện El Nino thông thường thành “siêu cấp”.

Hạn hán sẽ tàn phá các vựa lúa lớn tại Nam Á, Đông Nam Á và Nam Mỹ, trong khi lũ lụt và thời tiết cực đoan sẽ phá hủy mùa màng ở nhiều khu vực khác. Năm 2026 đang dần trở thành một năm mà xung đột và rủi ro khí hậu gây ra thiệt hại nặng nề. Giá lương thực đang chịu áp lực từ hai phía: thời tiết cực đoan làm gián đoạn sản xuất ở các vùng trồng trọt lớn, trong lúc hệ thống lương thực vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Liên hợp quốc đã đưa ra một dự báo nếu khủng hoảng kéo dài, giá thực phẩm toàn cầu có thể tăng trung bình từ 15% đến 20% trong nửa đầu năm 2026.

Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) ước tính rằng nếu xung đột Trung Đông không kết thúc vào giữa năm và giá dầu vẫn duy trì trên mức 100 USD/thùng, thêm 45 triệu người sẽ rơi vào tình trạng “mất an ninh lương thực cấp tính”, nâng tổng số người đối mặt với nạn đói nghiêm trọng lên mức kỷ lục. Trước khi xung đột bùng phát, đã có 318 triệu người trên thế giới đang phải vật lộn với tình trạng thiếu lương thực. Các điểm nóng đói nghèo đang lan rộng từ Haiti đến Nam Sudan...

Khi giá dầu, khí đốt và phân bón tăng mạnh cùng với các điểm nghẽn vận tải chắc chắn sẽ dẫn đến giá lương thực tăng cao và mất an ninh lương thực. Gánh nặng sẽ đổ dồn lên các nhóm dân số dễ bị tổn thương nhất thế giới, đặc biệt là các nền kinh tế thu nhập thấp phụ thuộc vào nhập khẩu./.

Nguồn:Nguy cơ khủng hoảng lương thực toàn cầu