Thực hiện Chỉ thị số 33/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý, giảm thiểu rác thải nhựa, Đồng Tháp cụ thể hóa bằng nhiều chương trình, kế hoạch sát thực tiễn. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò nòng cốt, phối hợp các sở, ngành, đoàn thể triển khai sâu rộng các phong trào: “Chống rác thải nhựa”, “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường”, tăng cường quản lý chất thải rắn…

Không chỉ dừng lại ở công tác tuyên truyền, nhiều địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, lồng ghép nội dung giảm thiểu rác thải nhựa vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Đây là nền tảng quan trọng để phong trào đi vào chiều sâu, tránh hình thức.

Các mô hình thu gom rác thải nhựa được nhân rộng triển khai ở nhiều địa phương.

Tại xã Đồng Sơn, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) xã tổ chức sinh hoạt mô hình “Thu gom rác thải nhựa - Trao yêu thương, nâng bước em đến trường”. Thông qua hoạt động thu gom, phân loại và bán phế liệu tái chế, Hội gây quỹ trao tặng cặp sách cho học sinh vượt khó tại các ấp: Ninh Đồng, Thạnh Thới và Bình Đông Trung.

Trong khi đó, tại xã Long Bình, Hội Phụ nữ triển khai mô hình “Đổi phế liệu - lấy mầm xanh”. Hội viên phụ nữ mang các loại phế liệu tái chế như chai nhựa, lon nước, giấy vụn… đến điểm tập trung để đổi lấy cây giống, hạt giống. Hoạt động góp phần giảm thiểu rác thải, tăng mảng xanh trong khu dân cư và nâng cao ý thức ứng phó biến đổi khí hậu.

Tại xã Mỹ An Hưng, mô hình “Biến rác thải nhựa thành tiền” tiếp tục phát huy hiệu quả thiết thực. Từ việc thu gom chai nhựa, vỏ lon, giấy bìa…, Chi hội Phụ nữ địa phương đã gây quỹ được 463 nghìn đồng để hỗ trợ phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường, mô hình còn từng bước hình thành thói quen sống xanh, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần trong hội viên phụ nữ.

Ở khu vực nông thôn, Hội Nông dân duy trì các mô hình: “Cánh đồng không rác thải nhựa”, “Thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng”. Nhiều nơi bố trí bể chứa bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng, góp phần hạn chế tình trạng vứt bỏ bừa bãi gây ô nhiễm môi trường. Đoàn Thanh niên với mô hình “Ngày Chủ nhật xanh”, “Đổi rác thải nhựa lấy cây xanh, nhu yếu phẩm” thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên và người dân tham gia...

Triển khai Kế hoạch quản lý chất thải nhựa trên địa bàn tỉnh đến năm 2030, Đồng Tháp đặt mục tiêu sang năm 2027, không lưu hành và sử dụng sản phẩm nhựa sử dụng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học (gồm túi ni lông khó phân hủy sinh học, hộp nhựa xốp đóng gói, chứa đựng thực phẩm) tại các trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch, trừ sản phẩm, hàng hóa có bao bì nhựa khó phân hủy sinh học, kiểm soát chặt và hạn chế đầu tư các cơ sở sản xuất sản phẩm nhựa dùng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học; tổ chức thanh tra, kiểm tra các đơn vị sản xuất sản phẩm nhựa sử dụng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học trên địa bàn. Phấn đấu thu gom, tái sử dụng, tái chế, xử lý 85% lượng chất thải nhựa phát sinh; giảm thiểu 50% chất thải nhựa trên biển.

Từ ngày 01/01/2028, không sản xuất và nhập khẩu túi ni lông khó phân hủy sinh học có kích thước nhỏ hơn 50 cm x 50 cm và độ dày một lớp màng nhỏ hơn 50 µm, trừ trường hợp sản xuất để xuất khẩu hoặc sản xuất, nhập khẩu để đóng gói sản phẩm, hàng hóa bán ra thị trường. ác đơn vị, cơ quan, tổ chức, đoàn thể hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa sử dụng một lần (trừ sản phẩm được chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam), bao bì nhựa khó phân hủy sinh học (gồm túi ni-lông khó phân hủy sinh học, hộp nhựa xốp đóng gói, chứa đựng thực phẩm).

Chợ, cửa hàng tiện lợi hạn chế cung cấp miễn phí túi ni lông khó phân hủy sinh học; đơn vị bán hàng trực tuyến có trách nhiệm giảm thiểu sử dụng bao bì nhựa, vật liệu chống sốc bằng nhựa. Phấn đấu 100% các khu du lịch, các cơ sở lưu trú du lịch, các khách sạn không sử dụng túi ni lông khó phân hủy và sản phẩm nhựa dùng một lần.

Các tổ chức đoàn thể xã hội tiếp tục phát huy vai trò trong vận động, khuyến khích người dân giảm rác thải nhựa.

Tăng cường thực hiện các hoạt động truyền thông, tuyên truyền, vận động giảm thiểu chất thải nhựa: Tiếp tục tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tác hại của các sản phẩm có nguồn gốc từ nhựa, túi ni lông khó phân hủy sinh học và các sản phẩm nhựa dùng một lần đối với môi trường sống, hệ sinh thái và sức khỏe con người; vận động hạn chế, tiến tới không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học;

Tuyên truyền, nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi xả chất thải nhựa ra môi trường đối với cư dân ven sông, cư dân ven biển, ngư dân, thủy thủ và khách du lịch biển. Tuyên truyền, vận động các trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, nhà sách, chợ, nhà hàng, khách sạn, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở sản xuất - kinh doanh, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống... hạn chế và tiến tới không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, túi ni lông khó phân hủy sinh học; chuyển sang sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường; không cung cấp túi ni lông khó phân hủy sinh học cho khách hoặc thay thế bằng các loại bao bì thân thiện với môi trường.

Giảm thiểu phát sinh chất thải nhựa và túi ni lông khó phân hủy sinh học: Tất cả các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước thuộc tỉnh thực hiện cắt giảm sử dụng túi ni lông khó phân hủy sinh học và sản phẩm nhựa dùng một lần, đặc biệt tại các cuộc họp, hội nghị, hội thảo và các hoạt động khác của cơ quan, đơn vị.

Không sử dụng nước uống đóng chai nhựa trong công sở khi tổ chức các cuộc họp, hội nghị, hội thảo và các hoạt động ngoài trời; chuyển sang sử dụng bình nước thủy tinh và các loại vật liệu có thể tái sử dụng nhiều lần, thân thiện với môi trường. Không sử dụng cốc nhựa, ống hút nhựa; giảm tối đa việc sử dụng túi ni lông khó phân hủy sinh học trong các hoạt động mua sắm, vận chuyển tại cơ quan, nơi làm việc.

Vận động và triển khai các mô hình (Chống chất thải nhựa, Sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường, Nói không với túi ni lông khó phân hủy; Hạn chế sử dụng các sản phẩm nhựa khó phân hủy, Chợ nói không với túi ni-lông, Ngôi nhà xanh bảo vệ môi trường, Đổi chất thải nhựa nhận quà,..) thực hiện hạn chế và tiến tới không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni lông khó phân hủy sinh học, khuyến khích sử dụng sản phẩm thay thế sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni lông khó phân hủy sinh học trong hoạt động của doanh nghiệp, các trung tâm thương mại, siêu thị, chợ, trường học, cơ sở sản xuất - kinh doanh, dịch vụ, khu du lịch, danh lam thắng cảnh, nhà hàng, khách sạn...; trong sản xuất nông nghiệp; tại bến xe và các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách.

Tổ chức phân loại, thu gom, tái sử dụng, tái chế chất thải nhựa: Thực hiện đồng bộ phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, trong đó có chất thải nhựa, tại khu vực đô thị và khu dân cư nông thôn tập trung; mở rộng phạm vi thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại các xã nông thôn. Bố trí và duy trì hệ thống/điểm thu gom, thu hồi chất thải nhựa tại cơ quan, trường học, khu dân cư, khu vực công cộng...; khuyến khích xã hội hóa thiết lập điểm thu gom, thu hồi sản phẩm nhựa sau sử dụng.

Đẩy mạnh thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn; khuyến khích phân loại riêng chất thải nhựa với các loại chất thải có khả năng tái chế khác. Tổ chức thu gom chất thải nhựa trôi nổi trên mặt nước (biển, sông, hồ, kênh, mương, ao, đầm...) trên địa bàn quản lý. Huy động sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp và cá nhân trong hoạt động phân loại, thu gom, tái sử dụng, tái chế chất thải nhựa trên địa bàn./.

Nguồn: Nhân rộng các mô hình giảm rác thải nhựa, lan tỏa lối sống xanh