Theo Đài Khí tượng Thủy văn thành phố Cần Thơ, trong mùa khô năm 2026, địa phương có khả năng chịu ảnh hưởng rõ rệt của xâm nhập mặn do tác động của triều biển Đông. Hiện tượng này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến sông chính như: Sông Hậu, sông Mỹ Thanh và kênh Quản Lộ-Phụng Hiệp.

Trên sông Hậu, ranh mặn 4‰ được dự báo có thể xâm nhập sâu từ 45-55km tính từ cửa sông, lan tới khu vực An Lạc Tây. Trong khi đó, ranh mặn 2‰ có khả năng tiến sâu tới khoảng 62-65 km, đến khu vực Vàm Cái Côn. Mức độ xâm nhập này có nguy cơ tác động trực tiếp đến nhiều vùng sản xuất nông nghiệp quan trọng như: Trần Đề, Lịch Hội Thượng, Long Phú, Đại Ngãi, Kế Sách và Cù Lao Dung. Đối với tuyến kênh Quản Lộ-Phụng Hiệp, độ mặn được dự báo dao động từ 1,5-2,5‰ và có thể xâm nhập sâu đến kênh Mang Cá và trạm thủy văn Phụng Hiệp thuộc phường Ngã Bảy.

Đến nay, toàn thành phố đã xuống giống 312.615ha lúa đông xuân 2025-2026. Các giống lúa chất lượng cao, có khả năng thích ứng tốt chiếm ưu thế như: Đài Thơm 8 (chiếm 44% diện tích), các giống OM (chiếm 24% diện tích), ST25 (hơn 16% diện tích). Tính đến thời điểm hiện tại, hơn 90.000ha đã được thu hoạch với năng suất 69,29 tạ/ha. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều diện tích đang ở giai đoạn đẻ nhánh, làm đòng và trổ chín cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thành phố Cần Thơ khuyến cáo, nông dân cần áp dụng biện pháp tưới ngập-khô xen kẽ ở giai đoạn cuối vụ để tiết kiệm nước. Ngành nông nghiệp cũng yêu cầu các địa phương tăng cường công tác thông tin, dự báo tình hình dịch hại và cảnh báo mặn kịp thời đến từng địa bàn cụ thể.

Các địa phương chủ động khơi thông dòng chảy, chủ động trữ nước trong mùa khô.

Theo thống kê, Cần Thơ có hơn 100.000ha cây ăn trái, trong đó khoảng 8.000ha có nguy cơ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi hạn mặn, tập trung tại các khu vực giáp ranh như Kế Sách, Long Phú. Đối với những loại cây dễ chịu tác động của xâm nhập mặn như sầu riêng, chôm chôm, măng cụt, ngành chức năng đưa ra cảnh báo nghiêm ngặt: Tuyệt đối không tưới nước có độ mặn trên 0,5‰.

Với các loại cây trồng khác, giới hạn độ mặn cho phép là dưới 1‰. Để chủ động thích ứng với hạn, mặn bảo vệ vườn cây ăn trái, ngoài gia cố bờ bao, cống, bọng để trữ nước ngọt phục vụ tưới tiêu mùa khô, tôi áp dụng các kỹ thuật canh tác theo khuyến cáo của ngành nông nghiệp như: Sử dụng màng phủ nông nghiệp, rơm rạ, cỏ khô để phủ gốc, hạn chế bốc hơi nước; cắt tỉa cành, tỉa bớt nụ và hoa để giảm sự thoát hơi nước của cây; tăng cường bón phân hữu cơ, kali, silic và các chế phẩm sinh học để tăng sức đề kháng cho cây trước áp lực hạn mặn.

Về kỹ thuật tưới trong canh tác cây ăn trái, ngành nông nghiệp Cần Thơ khuyến cáo, nông dân nên duy trì độ ẩm đất ở mức 70-80%, ưu tiên tưới vào buổi sáng và tránh tưới sau 15 giờ chiều. Trong thời gian cao điểm nhiễm mặn, chỉ tưới tối thiểu để cây không bị héo và đất không bị nứt nẻ để bảo vệ vườn cây một cách tốt nhất.

Thành phố Cần Thơ đang đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng để thích ứng bền vững. Ngành chức năng và chính quyền địa phương đã hướng dẫn nông dân chuyển sang các loại cây trồng sử dụng ít nước như rau màu, đậu, cây mè và cây công nghiệp ngắn ngày. Sau khi kết thúc vụ lúa đông xuân, những vùng đất lúa kém hiệu quả hoặc có nguy cơ thiếu nước cao được khuyến khích chuyển sang trồng rau màu hoặc cày ải phơi đất để tiêu diệt mầm bệnh, chuẩn bị cho vụ mùa tiếp theo khi nguồn nước ổn định trở lại.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương cần tăng cường quan trắc, dự báo và cập nhật kịp thời diễn biến nguồn nước, độ mặn cũng như lịch vận hành cống đập qua các phương tiện truyền thông và mạng xã hội. Việc tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật phòng chống hạn mặn cho người dân cũng được đặt lên hàng đầu để đảm bảo tính chủ động trong ứng phó.

Ngành nông nghiệp yêu cầu các đơn vị liên quan vận hành hiệu quả hệ thống cống để tích trữ nước ngọt. Đồng thời, tiến hành khảo sát, duy tu các công trình thủy lợi xuống cấp và đẩy nhanh tiến độ các dự án phòng chống hạn mặn đang thi công để sớm đưa vào khai thác, phục vụ sản xuất và dân sinh.../.

Nguồn: Nông nghiệp Cần Thơ chủ động ứng phó xâm nhập mặn