Ổn định vĩ mô - Nền móng của niềm tin thị trường

Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, trong một nền kinh tế có độ mở rất lớn như Việt Nam, mọi cú sốc bên ngoài đều có khả năng lan truyền nhanh và sâu nếu các cân đối vĩ mô không đủ vững chắc. Khi lãi suất toàn cầu biến động, xung đột địa chính trị kéo dài, chuỗi cung ứng liên tục được tái cấu trúc, những nền kinh tế thiếu ổn định sẽ ngay lập tức bộc lộ điểm yếu, từ áp lực tỷ giá, lạm phát cho tới rủi ro tài chính hệ thống.

Chính trong bối cảnh đó, việc kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát, giữ ổn định tỷ giá, lãi suất và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính không chỉ là yêu cầu kỹ thuật của điều hành kinh tế, mà là một lựa chọn chiến lược mang ý nghĩa sống còn.

Ổn định vĩ mô trước hết là lời cam kết rõ ràng của Nhà nước đối với thị trường. Khi chính sách được điều hành nhất quán, có khả năng dự báo và không thay đổi đột ngột, doanh nghiệp mới dám đầu tư dài hạn, người dân mới yên tâm tiêu dùng, còn nhà đầu tư mới sẵn sàng gắn bó với nền kinh tế.

Năm 2025, trong khi nhiều quốc gia vẫn loay hoay với áp lực lạm phát cao và bất ổn tài chính, Việt Nam duy trì được tăng trưởng kinh tế khoảng 8%, lạm phát được kiểm soát quanh mức 3,5%, qua đó giữ ổn định mặt bằng giá và chi phí sản xuất. Đây không phải kết quả ngẫu nhiên, mà là hệ quả của một quá trình điều hành kiên trì, thận trọng và có kỷ luật.

Sự ổn định ấy còn được phản ánh rõ nét qua các cân đối lớn của nền kinh tế. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tiến sát mốc 920 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm các nền kinh tế có quy mô thương mại hàng đầu thế giới.

Trạng thái xuất siêu được duy trì liên tục không chỉ củng cố cán cân thanh toán, mà còn góp phần tăng cường dự trữ ngoại hối, nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Thu ngân sách nhà nước vượt dự toán, tạo thêm dư địa tài khóa cho đầu tư phát triển và bảo đảm an sinh xã hội, trong khi tăng trưởng tín dụng được kiểm soát ở mức hợp lý khoảng 17 - 18%, đủ để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh nhưng không đẩy nền kinh tế vào trạng thái quá nóng.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, ổn định vĩ mô trở thành nền móng của niềm tin thị trường và điều kiện tiên quyết cho phát triển bền vững.

Chính từ nền tảng đó, ổn định vĩ mô đã hình thành nên niềm tin dự báo, một loại tài sản vô hình nhưng có giá trị đặc biệt đối với tăng trưởng dài hạn. Trong một thế giới đầy biến động, niềm tin vào sự ổn định chính sách và năng lực điều hành trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng của Việt Nam.

Lợi thế ấy không đến từ những con số tăng trưởng ngắn hạn, càng không đến từ các cú bứt phá mang tính thời điểm, mà từ khả năng duy trì trạng thái ổn định tương đối, đủ vững để hấp thụ cú sốc và đủ linh hoạt để thích ứng với thay đổi.

Ổn định vĩ mô vì thế không chỉ giúp nền kinh tế tránh được những cú trượt bất ngờ hay rủi ro hệ thống, mà còn mở ra dư địa để Nhà nước chủ động lựa chọn chính sách, triển khai cải cách và đầu tư cho tương lai.

Khi không bị cuốn vào vòng xoáy ứng phó bị động, nền kinh tế có điều kiện tập trung nguồn lực cho các mục tiêu dài hạn như nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát triển bền vững và củng cố năng lực tự cường. Đó chính là nền móng để Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với tâm thế chủ động, tự tin và vững vàng hơn.

Phát triển bền vững không thể dừng ở khẩu hiệu

Nếu ổn định vĩ mô là điều kiện cần, thì phát triển bền vững đã được xác định là mục tiêu xuyên suốt, lâu dài và nhất quán trong đường lối phát triển của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn mới. Tinh thần này tiếp tục được khẳng định và cụ thể hóa rõ nét trong các nghị quyết, kết luận của Trung ương và Bộ Chính trị ban hành thời gian gần đây, đặc biệt là các văn kiện định hướng phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển bền vững, đặt trong mối quan hệ hữu cơ giữa tăng trưởng kinh tế, tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, giữ vững ổn định chính trị và bảo đảm quốc phòng, an ninh, không còn là định hướng mang tính khẩu hiệu, mà đã trở thành nguyên tắc chỉ đạo chi phối toàn bộ quá trình hoạch định và điều hành chính sách phát triển quốc gia.

Trên nền tảng đó, phát triển bền vững được tiếp cận như một cấu trúc phát triển tổng thể, trong đó chất lượng tăng trưởng, hiệu quả sử dụng nguồn lực, năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ của nền kinh tế được đặt lên hàng đầu.

Các nghị quyết, kết luận mới của Trung ương đều thống nhất yêu cầu chuyển mạnh mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, lấy năng suất, chất lượng, hiệu quả và đổi mới sáng tạo làm động lực chủ yếu.

Nghị quyết 68-NQ/TW, trong đó kinh tế tư nhân được xác định là động lực trung tâm của nền kinh tế quốc dân trong giai đoạn mới

Đây được xem là điều kiện tiên quyết để nền kinh tế duy trì tăng trưởng dài hạn trong bối cảnh dư địa phát triển truyền thống ngày càng thu hẹp, áp lực cạnh tranh quốc tế và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng gia tăng.

Tinh thần này được thể hiện rõ nét trong Nghị quyết 68-NQ/TW, trong đó kinh tế tư nhân được xác định là động lực trung tâm của nền kinh tế quốc dân trong giai đoạn mới. Cách tiếp cận này cho thấy phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào khu vực nhà nước hay đầu tư công, mà phải được xây dựng trên nền tảng của một khu vực tư nhân lớn mạnh, phát triển lâu dài, lành mạnh, có khả năng tạo việc làm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.

Vì vậy, cải cách thể chế, bảo đảm quyền tự do kinh doanh, bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực và nâng cao chất lượng môi trường đầu tư được xem là những yêu cầu mang tính cấu trúc, không thể trì hoãn.

Song song với đó, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững được xác lập là một trụ cột quan trọng trong các nghị quyết, kết luận mới của Đảng, gắn với yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tinh thần này được nhấn mạnh trong Nghị quyết 41-NQ/TW và các kết luận của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Chuyển đổi xanh vì thế không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, quyết định tính bền vững của tăng trưởng và vị thế dài hạn của nền kinh tế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Cùng với kinh tế tư nhân và chuyển đổi xanh, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được xác định là động lực then chốt của tăng trưởng bền vững.

Định hướng này được thể hiện xuyên suốt trong Nghị quyết 52-NQ/TW và các chương trình hành động, chiến lược triển khai giai đoạn 2025–2030. Theo đó, khoa học và công nghệ không chỉ là yếu tố hỗ trợ, mà là nền tảng quyết định năng suất, sức cạnh tranh và khả năng tự chủ của nền kinh tế. Phát triển bền vững phải gắn với đầu tư cho tri thức, nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thay vì tiếp tục dựa chủ yếu vào mở rộng vốn và lao động.

Từ tinh thần các nghị quyết, kết luận mới của Đảng, có thể khẳng định rằng ổn định vĩ mô và phát triển bền vững không tồn tại tách rời, mà là một chỉnh thể thống nhất trong tư duy phát triển hiện đại.

Ổn định vĩ mô tạo nền tảng để triển khai các chiến lược dài hạn, còn phát triển bền vững chính là điều kiện để duy trì ổn định ở tầm cao hơn, vững chắc hơn.

Đây là con đường phát triển đã được Đảng xác lập một cách nhất quán nhằm đưa nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn 2026–2030 với chất lượng tăng trưởng cao hơn, tự chủ hơn và có sức chống chịu tốt hơn trước những biến động ngày càng phức tạp của thế giới.

Nguồn:Ổn định vĩ mô - Phát triển bền vững: Trụ cột cho giai đoạn tăng trưởng mới