Theo Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lào Cai, những năm gần đây, khu vực kinh tế tập thể mà nòng cốt là các hợp tác xã (HTX) đã có những chuyển biến tích cực. Toàn tỉnh có 1.466 HTX với gần 42.000 thành viên; 3 liên hiệp HTX và gần 6.800 tổ hợp tác với gần 34.000 thành viên.

Hiệu quả sản xuất, kinh doanh của các HTX có chuyển biến tích cực: Doanh thu bình quân đạt 1,768 tỷ đồng/HTX/năm (tăng 16% so với đầu nhiệm kỳ); lợi nhuận bình quân đạt 352 triệu đồng/HTX/năm (tăng 33%); khu vực kinh tế tập thể tạo việc làm thường xuyên cho hơn 23.500 lao động với thu nhập bình quân khoảng 60 triệu đồng/người/năm.

Các HTX ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và nâng cao đời sống người dân. Nhiều mô hình HTX hoạt động hiệu quả, từng bước hình thành chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ gắn với sản phẩm chủ lực của địa phương.

Hiệu quả sản xuất không chỉ giúp phát triển kinh tế tại chỗ mà còn góp phần giảm nghèo bền vững.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, toàn tỉnh hiện có 834 HTX, chiếm 57% tổng số HTX. Các đơn vị đã tích cực ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu sản xuất theo hướng hàng hóa, chú trọng xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và phát triển sản phẩm OCOP. Công tác hỗ trợ xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP được chú trọng. Đến nay, toàn tỉnh có 350 sản phẩm OCOP do các HTX, THT làm chủ thể, chiếm 58% tổng số sản phẩm OCOP của tỉnh.

Tại HTX Thái Sơn, xã Tân Lĩnh, với các sản phẩm chủ lực là lạc đỏ đóng gói và dầu lạc ép thủ công. Đây là giống lạc bản địa có giá trị kinh tế cao, được người tiêu dùng ưa chuộng. Trước đây, sản phẩm của HTX chủ yếu tiêu thụ qua chợ truyền thống và các đầu mối trung gian, giá trị gia tăng chưa cao.

Năm 2020, khi các sản phẩm lạc đỏ của HTX được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao, thị trường tiêu thụ được mở rộng đáng kể. Sản phẩm không chỉ có mặt tại các cửa hàng OCOP mà còn được phân phối qua các sàn thương mại điện tử, từng bước xây dựng thương hiệu trên thị trường. Nhờ đó, doanh thu hằng năm của HTX đạt trên 4 tỷ đồng, tạo việc làm ổn định cho hơn 30 lao động địa phương, thu nhập bình quân khoảng 5 triệu đồng/người/tháng.

KTTT trở thành động lực quan trọng trong xây dựng nông thôn mới tại tỉnh.

Cùng với chè Shan tuyết cổ thụ, khoai sọ nương cũng trở thành cây trồng chủ lực giúp nhiều hộ dân thoát nghèo. Nhờ khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp, khoai sọ nương Phình Hồ (xã Phình Hồ) có hương vị bùi, dẻo, thơm đặc trưng, khác biệt so với các giống khoai sọ khác. Chính quyền xã tích cực vận động người dân rà soát, giảm diện tích trồng lúa nương và ngô kém hiệu quả để chuyển sang trồng khoai sọ.

Hiện tổng diện tích khoai sọ của cả xã đạt gần 330 ha, nhân dân đã thu hoạch 100% diện tích, năng suất đạt gần 138 tạ/ha, sản lượng đạt 4.580 tấn. Mỗi năm mang lại thu nhập hàng tỷ đồng cho người dân. Bên cạnh đó, xã khuyến khích các HTX và doanh nghiệp tham gia liên kết tiêu thụ sản phẩm.

HTX Nông nghiệp và Du lịch Bản Mù (xã Phình Hồ) được thành lập năm 2023 với 9 thành viên đang kinh doanh các sản phẩm tiêu biểu của địa phương như: chè Shan tuyết Phình Hồ, gạo lương đỏ, khoai sọ nương và chăn nuôi lợn, gà bản địa. HTX cũng đang mở rộng liên kết với hệ thống cửa hàng, siêu thị và các chợ đầu mối để đưa sản phẩm của xã đến với nhiều thị trường hơn.

Triển khai thực hiện Quyết định số 1128/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình tổng thể về phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030, tỉnh Lào Cai phát triển khu vực kinh tế tập thể theo hướng năng động, hiệu quả, bền vững và hiện đại, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới nâng cao, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.

Phấn đấu đưa HTX trở thành hình thức tổ chức sản xuất - kinh doanh phổ biến, có khả năng liên kết chặt chẽ theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quản lý, sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Địa phương này đặt mục tiêu cụ thể đến năm 2030 toàn tỉnh có khoảng 4.425 THT với khoảng 32.500 thành viên, 2.019 HTX với khoảng 21.515 thành viên, 03 liên hiệp hợp tác xã với khoảng 18 hợp tác xã thành viên.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong lĩnh vực nông nghiệp, phấn đấu đến năm 2030 toàn tỉnh có khoảng 150 HTX ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất và tiêu thụ nông sản; thực hiện truy xuất nguồn gốc đối với hàng hóa nông sản. Tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp và HTX, phấn đấu có khoảng 50% HTX nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị.

Kinh tế tập thể phải trở thành một trong những động lực quan trọng của phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Lào Cai sẽ phấn đấu đưa HTX trở thành hình thức tổ chức sản xuất - kinh doanh phổ biến, có khả năng liên kết chặt chẽ theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quản lý, sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm./.

Nguồn: Phát huy vai trò kinh tế tập thể trong xây dựng nông thôn mới ở Lào Cai