Những năm gần đây, nông nghiệp tỉnh Đắk Lắk chuyển dần từ tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng. Trong bối cảnh đó, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản đang trở thành hướng đi tất yếu, giúp ngành nông nghiệp địa phương này thoát khỏi tình trạng sản xuất manh mún, thiếu ổn định.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk, hiện toàn tỉnh có 719 hợp tác xã (HTX) nông nghiệp đang hoạt động. Trong đó có 191 HTX nông nghiệp tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm với doanh nghiệp. Việc tăng cường liên kết giữa HTX với doanh nghiệp được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của HTX theo hướng gắn sản xuất với thị trường, phát triển chuỗi giá trị nông sản.

Thông qua mở rộng liên kết giữa HTX, doanh nghiệp và người dân, các đơn vị từng bước đổi mới phương thức tổ chức sản xuất, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm. Sản xuất nông nghiệp luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro do thời tiết và thị trường. Khi sản xuất riêng lẻ, nông dân thường rơi vào vòng lặp được mùa mất giá, được giá mất mùa. HTX đồng hành giúp ổn định sản xuất và khi có sự hợp tác của doanh nghiệp, sản phẩm của HTX được mở rộng thị trường và có chỗ đứng ổn định hơn.

Với cây trồng chủ lực như sầu riêng, việc thúc đẩy liên kết giúp người dân ổn định tình hình sản xuất, tiêu thụ.

Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn, đặc biệt là các yêu cầu về chất lượng và truy xuất nguồn gốc theo Nghị định thư với Trung Quốc, việc tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết đang trở thành điều kiện tiên quyết đối với ngành hàng sầu riêng Đắk Lắk. Toàn tỉnh có khoảng 28 HTX chuyên sản xuất sầu riêng và 185 HTX nông nghiệp có liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp. Bên cạnh đó, địa phương này có 7 doanh nghiệp đã hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến sơ chế - đóng gói, đáp ứng yêu cầu thị trường.

Tại xã Ea Na, những mô hình liên kết sản xuất cà phê đã giúp người dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, dần hình thành vùng nguyên liệu bền vững. Các dự án liên kết sản xuất và tiêu thụ cà phê đã mang lại những chuyển biến tích cực về năng suất, chất lượng và thu nhập cho người dân. Tại buôn Ka La có 438 hộ dân với 2.100 khẩu, chủ yếu là người Ê Đê, diện tích cà phê khoảng 80 ha, trong đó 25,3 ha tham gia chuỗi liên kết sản xuất. Trước đây bà con sản xuất theo kinh nghiệm, năng suất không ổn định. Khi tham gia liên kết, cây cà phê xanh tốt hơn, quả đều hơn và năng suất tăng rõ rệt.

Còn tại HTX Nông nghiệp, Dịch vụ Công Bằng Ea Tu (xã Ea Tu) liên kết với 350 hộ dân trồng cà phê trên địa bàn xã, trong đó chủ yếu đồng bào dân tộc thiểu số, với tổng diện tích khoảng 320ha. Để nâng cao giá trị sản phẩm, HTX hướng dẫn người dân thay đổi tập quán canh tác cũ, sản xuất cà phê theo các tiêu chuẩn, chứng nhận quốc tế từ quy trình chăm sóc, thu hái, sơ chế, chế biến cà phê bột… Không chỉ ứng dụng công nghệ sản xuất cà phê, nâng cao năng suất, giá trị sản phẩm, HTX còn liên kết với doanh nghiệp xuất khẩu, hình thành chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu cho vùng cà phê Ea Tu.

Các dự án liên kết sản xuất và tiêu thụ cà phê đã mang lại những chuyển biến tích cực về năng suất, chất lượng và thu nhập cho người dân (Ảnh minh họa).

Tỉnh Đắk Lắk đang triển khai thực hiện Nghị quyết số 20/2025/NQ-HĐND về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp giai đoạn 2026-2030, nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể, HTX nông nghiệp theo hướng liên kết chuỗi giá trị, nâng cao hiệu quả sản xuất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản.

Trong kế hoạch thực hiện chính sách trên, UBND tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, trên 35% giá trị nông sản được sản xuất dưới hình thức hợp tác, liên kết. Để liên kết trong sản xuất nông nghiệp thực sự đi vào chiều sâu, tỉnh đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Trước hết là thay đổi nhận thức của người nông dân. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, giúp người dân hiểu rõ lợi ích của việc tham gia liên kết, từ đó chủ động tham gia thay vì trông chờ hỗ trợ.

Cùng với đó, tỉnh Đắk Lắk chú trọng hoàn thiện cơ chế, tạo môi trường thuận lợi cho các mô hình liên kết phát triển. Đối với khâu tiêu thụ, hoạt động xúc tiến thương mại được tăng cường. Nông sản Đắk Lắk không chỉ hướng đến thị trường nội địa mà còn mở rộng ra thị trường quốc tế thông qua các hội chợ, triển lãm và hoạt động quảng bá. Việc xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu sản phẩm cũng được chú trọng, góp phần nâng cao giá trị và uy tín hàng hóa.

Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng theo dõi, đánh giá và nhân rộng các mô hình liên kết hiệu quả. Những cách làm hay sẽ được tổng kết, lan tỏa, tạo động lực cho các địa phương khác học tập và áp dụng. Đồng thời, những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện cũng được kịp thời tháo gỡ, đảm bảo chính sách đi vào thực tiễn.../.

Nguồn:Phát triển các chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản