Theo thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP. Cần Thơ, đến đầu tháng 5/2026, diện tích trồng cây ăn quả toàn thành phố hơn 100.300ha, với các loại cây trồng như mít, chuối, sầu riêng, xoài, nhãn, cam, chanh, vú sữa, bưởi, khóm, mãng cầu, măng cụt, đu đủ, chôm chôm, quýt... Trong đó, sầu riêng là cây trồng chủ lực với diện tích 14.483ha.

Bên cạnh xuất khẩu trái cây tươi thì các mặt hàng xuất khẩu rau quả chủ yếu của Cần Thơ là nước ép trái cây, trái cây cấp đông, trái cây sấy, đóng lon và nông sản thực phẩm chế biến. Thời gian qua, trên địa bàn thành phố có 42 công ty liên kết tiêu thụ với tổ hợp tác, HTX để sản xuất sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc với tổng diện tích trên 6.000ha.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, xuất khẩu chính ngạch đang ngày càng chiếm vai trò chủ đạo. Cơ cấu hàng xuất khẩu đang có sự chuyển dịch tích cực khi tỷ trọng và kim ngạch hàng chế biến tăng lên; các doanh nghiệp ngày càng quan tâm đầu tư vào chế biến sâu như sản phẩm đông lạnh, sấy, nước quả cô đặc.

Trước thực tế trên, ngành Nông nghiệp và Môi trường thành phố khuyến khích nhà vườn tích cực sử dụng giống mới, quy trình canh tác tiên tiến và các tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh của trái cây Cần Thơ trên thị trường. Thành phố tập trung thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ trái cây; nâng cao vai trò, trách nhiệm của doanh nghiệp, nông dân và năng lực quản trị hợp tác xã trong chuỗi giá trị; ứng dụng quy trình, giải pháp đa dạng hóa sản phẩm chế biến để gia tăng giá trị sản phẩm trái cây của thành phố.

Cần Thơ xây dựng các vùng nguyên liệu an toàn phục vụ ngành công nghiệp chế biến rau quả (Ảnh:KT).

Thời gian tới, Cần Thơ sẽ phát triển ngành chế biến rau quả trở thành ngành công nghiệp sản xuất hàng hóa lớn, có khả năng cạnh tranh quốc tế cao, phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp chế biến nông lâm thủy sản của Đảng và Nhà nước. Nâng cao chất lượng, hiệu quả, đảm bảo an toàn thực phẩm và năng lực cạnh tranh quốc tế trên cơ sở đẩy mạnh đầu tư phát triển các doanh nghiệp chế biến, bảo quản rau quả hiện đại.

Địa phương này đặt mục tiêu âng cao giá trị kim ngạnh xuất khẩu, góp phần vào mục tiêu giá trị kim ngạch xuất khẩu rau quả cả nước đạt 8 đến 10 tỷ USD. Trong đó, tỷ trọng giá trị kim ngạch xuất khẩu sản phẩm rau quả chế biến đạt 30% trở lên. Tổn thất sau thu hoạch rau quả giảm bình quân trên 1,0%/năm. Trên 70% cơ sở chế biến, bảo quản rau quả xuất khẩu đạt trình độ và công nghệ sản xuất tiên tiến.Đồng thời thu hút đầu tư mới chế biến rau quả có quy mô lớn và vừa đầu tư vào ngành chế biến rau quả của thành phố Cần Thơ; xây dựng và phát triển các doanh nghiệp chế biến rau quả hiện đại ngang tầm khu vực và thế giới.

Thành phố sẽ triển khai thực hiện các chính sách, pháp luật theo hướng tạo điều kiện, khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp sơ chế, chế biến rau quả trên địa bàn thành phố sản xuất sản phẩm chất lượng, an toàn, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn theo quy định của Việt Nam và quốc tế, cụ thể như:

Tập huấn về chuyển giao khoa học công nghệ trong sơ chế, chế biến và bảo quản rau quả, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo sản phẩm giá trị gia tăng, giảm tổn thất sau thu hoạch. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận các chính trách hỗ trợ đầu tư mới các cơ sở chế biến rau quả; nâng cấp cơ sở có quy mô nhỏ; cải tiến quy trình công nghệ, xây dựng và phát triển thương hiệu quốc gia,… nhằm giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng tài chính, tối ưu hóa chi phí vận hành và thúc đẩy tăng trưởng.

Nghiên cứu đề xuất cơ chế chính sách mới, đặc biệt khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu tạo ra giá trị gia tăng cao, giảm nhanh tổn thất sau thu hoạch; đồng thời có chính sách thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới, sáng tạo trong lĩnh vực chế biến, bảo quản rau quả. Xây dựng các vùng sản xuất nguyên liệu tập trung và truy xuất nguồn gốc.

Tiếp tục thực hiện chính sách thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp nông thôn, phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp định hướng quy mô vùng trồng rau quả, thúc đẩy hình thành các chuỗi liên kết sản xuất rau quả từ xây dựng vùng trồng đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Đối với cơ sở nhỏ lẻ, hộ gia đình sản xuất rau quả cần liên kết với doanh nghiệp thông qua Hợp tác xã, Tổ hợp tác để sản xuất tập trung, gắn với thị trường tiêu thụ sản phẩm, từng bước hình thành các vùng sản xuất chuyên canh, để xây dựng mô hình liên kết bền vững, đảm bảo truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Hỗ trợ, xây dựng các vùng sản xuất nguyên liệu, ưu tiên phát triển một số loại rau quả chủ lực của thành phố có lợi thế sản xuất, mang tính đặc sản vùng miền và có khả năng liên kết với các địa phương xung quanh để tạo ra vùng rau quả tập trung, có quy mô lớn. Đồng thời, áp dụng cơ giới hóa, ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nhằm đáp ứng yêu cầu về nguồn nguyên liệu cho các nhà máy chế biến đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm, cần tập trung phát triển nông nghiệp đi vào chiều sâu theo hướng sản xuất hàng hóa đa dạng, gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ.

Thành phố triển khai các chính sách để thu hút hiệu quả các dự án đầu tư phát triển công nghiệp chế biến (Ảnh: VA).

Cần Thơ sẽ phát triển các vùng sản xuất nguyên liệu tập trung tạo điều kiện thuận lợi trong việc hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng; chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật; công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch sản xuất, linh hoạt trong chỉ đạo chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi phù hợp; xúc tiến thương mại và phát triển thương hiệu sản phẩm chủ lực của thành phố; ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số; hỗ trợ hạ tầng logistics phục vụ sản xuất, kinh doanh cho các doanh nghiệp

Nâng cao năng lực chế biến, bảo quản rau quả thông qua việc tăng cường kết nối, thực hiện chính sách thu hút doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà máy chế biến hiện đại, quy mô lớn có đủ năng lực về vốn, khoa học công nghệ và phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp trong việc định hướng quy mô vùng trồng rau quả, thúc đẩy hình thành chuỗi liên kết từ vùng trồng, sơ chế, chế biến, tiêu thụ sản phẩm và đa dạng hóa các sản phẩm chế biến rau quả nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

Khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư xây dựng cơ sở sơ chế, chế biến, bảo quản rau quả tươi có quy mô và trang thiết bị phù hợp với sản lượng và đặc tính cho các loại rau quả chủ lực nhằm giảm nhanh tổn thất sau thu hoạch; cải tạo và nâng cấp các cơ sở chế biến lạc hậu để nâng cao năng lực chế biến, trình độ công nghệ và đảm bảo điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu;

Trên cơ sở quy hoạch các vùng sản xuất rau quả tập trung, đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông đảm bảo rút ngắn thời gian lưu thông, vận chuyển hàng hóa từ vùng sản xuất đến các doanh nghiệp chế biến, bảo quản nhằm giảm chi phí vận chuyển và đảm bảo chất lượng sản phẩm.

Hỗ trợ xây dựng và nâng cấp các các kho lạnh lớn với công nghệ xếp dỡ tiên tiến tại các cơ sở chế biến, bảo quản rau quả trên địa bàn thành phố. Thiết lập trung tâm logistics sản phẩm nông sản tại các vùng có các điều kiện về cơ sở hạ tầng, đầu mối giao thông vận tải phát triển để kết nối với các trung tâm sản xuất rau quả nhằm quản lý thống nhất chất lượng sản phẩm và giảm chi phí lưu thông hàng hóa./.

Nguồn: Phát triển công nghiệp chế biến nâng cao giá trị nông sản