Xử lý rác thải nhựa ở Dhaka, Bangladesh năm 2020. Ảnh: Xinhua

CNN dẫn báo cáo mới đây của Quỹ từ thiện Minderoo cho hay, bất chấp những nỗ lực nhằm giảm thiểu ô nhiễm nhựa và khí thải carbon, thế giới đang thải ra rác thải nhựa sử dụng một lần ở mức kỷ lục.

Theo báo cáo "Chỉ số các nhà sản xuất chất thải nhựa" lần hai của Quỹ từ thiện Minderoo, thế giới đã thải ra 139 triệu tấn chất thải nhựa sử dụng một lần vào năm 2021, cao hơn 6 triệu tấn so với năm 2019, khi chỉ số này được công bố lần đầu tiên.

Báo cáo cho thấy, lượng rác thải nhựa bổ sung được tạo ra trong hai năm đó tương đương với mỗi người trên hành tinh tăng thêm gần 1kg.

Trong những năm gần đây, các chính phủ trên thế giới đã ban hành nhiều chính sách để hạn chế nhựa sử dụng một lần, cấm các sản phẩm như ống hút hay bát đĩa dùng một lần, hộp nhựa đựng thức ăn, tăm bông, túi nilon và bóng bay.

Tháng 7.2022, California đã trở thành tiểu bang đầu tiên của Mỹ công bố mục tiêu về rác thải nhựa - bao gồm giảm 25% doanh số bán bao bì nhựa vào năm 2032.

Tháng 12.2022, Vương quốc Anh thêm vào danh sách các mặt hàng bị cấm bao gồm khay dùng một lần, que nhựa bóng bay và một số loại cốc, hộp đựng thức ăn làm bằng polystyrene.

Các lệnh cấm cũng được áp dụng ở Liên minh Châu Âu, Australia, Ấn Độ và nhiều nơi khác trên thế giới.

Núi rác thải nhựa ở Medan, Indonesia, tháng 6.2020. Ảnh: Xinhua

Báo cáo cho thấy, quy mô tái chế không thể đáp ứng kịp lượng nhựa được sản xuất, có nghĩa là các sản phẩm đã qua sử dụng có nhiều khả năng bị bỏ lại ở bãi chôn lấp, trên bãi biển, sông và đại dương hơn là được đưa vào các nhà máy tái chế.

Hiện có hai công ty lớn trong ngành hoá dầu tập trung tái chế và sản xuất nhựa polymer tái chế với quy mô lớn là Tập đoàn Far Eastern New Century của Đài Loan (Trung Quốc) và Indorama Ventures của Thái Lan - nhà sản xuất chai nhựa PET tái chế (nhựa nhiệt dẻo) lớn nhất thế giới.

Indorama Ventures xếp thứ tư trong danh sách 20 nhà sản xuất polymer sử dụng trong nhựa dùng một lần lớn nhất thế giới. Theo báo cáo, danh sách này được đánh giá bởi công ty dầu mỏ Exxon Mobil của Mỹ, Sinopec của Trung Quốc và Dow của Mỹ.

Theo dữ liệu do Carbon Trust và Wood Mackenzie phân tích, trong quá trình chế tạo polymer cho nhựa sử dụng một lần, 20 công ty đó đã thải ra khoảng 450 triệu tấn khí thải nhà kính - tương đương với tổng lượng khí thải của Vương quốc Anh.

Tháng 6.2022, Văn phòng Thống kê Quốc gia của Vương quốc Anh cho biết lượng khí thải nhà kính của quốc gia này đã giảm 13% xuống chỉ còn hơn 478 triệu tấn khí CO2 trong năm tính đến năm 2020.

Andrew Forrest, nhà sáng lập của tổ chức Minderoo, giám đốc điều hành Tập đoàn Fortescue Metals Group cho biết: “Vấn đề ô nhiễm nhựa đang ngày càng nghiêm trọng và nó là hệ quả của khí thải nhà kính từ các nhà sản xuất nhựa polymer và dầu khí”.

Ông Forrest đề xuất “phí bảo hiểm polymer” trên mỗi kilogram nhựa polymer làm từ nhiên liệu hóa thạch để người dân, các công ty và chính phủ có động lực tài chính để tái chế nhiều hơn.

“Ở các nước tiên tiến, số tiền phải trả đó sẽ dẫn đến việc cơ giới hóa thu gom tự động. Ở các nước đang phát triển, nó sẽ giúp đảm bảo không có rác thải nhựa ở đại dương, không có rác thải nhựa trên đường phố, không có rác thải nhựa đầu độc động vật hoang dã” - ông nói.

Năm ngoái, Đại hội đồng Môi trường Liên Hợp Quốc - cơ quan ra quyết định cấp cao nhất thế giới về môi trường - đã đồng ý đưa ra thỏa thuận đầu tiên về ô nhiễm nhựa trên toàn cầu.

Bên cạnh đó, một ủy ban liên chính phủ quyết tâm đến năm 2024 sẽ soạn thảo xong một thỏa thuận ràng buộc về mặt pháp lý nhằm xử lí toàn bộ vòng đời của nhựa, từ sản xuất và thiết kế, đến loại bỏ.

Nguồn:Rác thải nhựa dùng một lần tăng chóng mặt trên toàn cầu