Trong báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi Chính phủ về kết quả triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035, đồng thời đề xuất các giải pháp trọng tâm cho thấy, trong 4 tháng đầu năm 2026, công tác xây dựng cơ chế, chính sách triển khai Chương trình đã được các bộ, ngành Trung ương tập trung thực hiện quyết liệt nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 257/2025 của Quốc hội. Đến nay, các bộ, ngành trung ương đã hoàn thành 100% nhiệm vụ theo tiến độ được Chính phủ giao.

Theo đó, Chính phủ đã ban hành 1 Nghị quyết và 2 Nghị định; Thủ tướng Chính phủ ban hành 2 Quyết định quan trọng về Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới và quy định định mức phân bổ ngân sách... Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã phê duyệt Chương trình giai đoạn I (2026-2030), Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã hoàn thành công bố địa bàn, đối tượng thụ hưởng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi... Ở các địa phương, hiện đã có 16 tỉnh, thành phố ban hành quyết định phân loại nhóm xã để chỉ đạo thực hiện nông thôn mới và 6 địa phương ban hành kế hoạch triển khai Chương trình giai đoạn 2026-2030.

Ảnh minh họa

Chương trình nông thôn mới giai đoạn 2026-2035 đặt ra những mục tiêu cụ thể và đầy thách thức. Đến năm 2030, phấn đấu thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5-3 lần so với năm 2020; tỷ lệ nghèo đa chiều cả nước duy trì mức giảm 1-1,5%/năm. Riêng đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mục tiêu là giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều xuống dưới 10% và cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn. Về xây dựng nông thôn mới, cả nước phấn đấu có khoảng 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2030, trong đó 10% đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Trong năm 2026, mục tiêu tối thiểu là 15% số xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Bên canh đó, chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Tính đến tháng 4/2026, cả nước đã có 20.895 sản phẩm OCOP đạt 3 sao trở lên, góp phần quan trọng nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của nông sản địa phương.

Để thống nhất đầu mối quản lý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ phương án thành lập 1 Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Chương trình. Đáng chú ý là đề xuất thành lập Văn phòng Điều phối Quốc gia đặt tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường trên cơ sở hợp nhất các văn phòng hiện có. Phương án này nhằm bảo đảm bộ máy giúp việc tinh gọn, hiệu quả, không làm phát sinh đầu mối quản lý nhà nước và không tăng biên chế.

Về phương án phân bổ vốn, tổng nhu cầu vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030 ước tính khoảng 20.569,5 tỷ đồng. Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị xem xét phương án tập trung nguồn lực hỗ trợ các địa phương thực hiện mục tiêu Chương trình, thay vì dàn trải cho các bộ, ngành.

Về tiến độ giải ngân, tính đến hết tháng 3/2026, cả nước đã giải ngân được khoảng 4,14% kế hoạch vốn ngân sách trung ương năm 2025 chuyển sang thực hiện năm 2026. Mặc dù con số này còn thấp, nhưng các địa phương đang tập trung hoàn tất thủ tục chuyển nguồn 12.996 tỷ đồng để đẩy mạnh thực hiện trong thời gian tới. Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai Chương trình vẫn đối mặt với khó khăn do đây là chương trình tích hợp, phạm vi rộng, liên quan đến nhiều ngành. Một số bộ, cơ quan trung ương vẫn chưa ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn…/.

Nguồn: Tập trung nguồn lực hỗ trợ các địa phương thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới