Đền An Mạ nằm trên hòn đảo đá vôi giữa hồ Ba Bể.

Đảo An Mạ cao gần 30m so với mực nước hồ, khum hình mai rùa, cây cối phủ kín quanh năm, chim rừng ríu rít, tạo nên một không gian thanh tịnh hiếm có. Trên đảo có ngôi đền An Mạ, thờ Phật, Mẫu Thượng Ngàn, Chúa Sơn Trang, Đức Thánh Trần...

Tương truyền đền An Mạ là nơi thờ các vị trung thần nhà Mạc trong cuộc chiến tranh phong kiến thời Lê - Mạc, sau khi thất trận, các trung thần nhà Mạc đã rút về vùng động Puông và tuẫn tiết. Thi thể họ trôi dạt về đảo, được người dân địa phương lập đền thờ để tưởng nhớ công lao và khí tiết. Từ đó, đền An Mạ trở thành nơi gửi gắm niềm thành kính, tri ân với những người đã ngã xuống vì triều đại của mình.

Theo tiếng Tày, An Mạ có nghĩa là mồ yên mả đẹp - cái tên như lời an ủi dành cho những tướng sĩ trung nghĩa của nhà Mạc. Người dân quanh hồ thường lên đền để thắp hương cầu tài, cầu lộc, cầu bình an, cầu hạnh phúc cho bản thân và gia đình.

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đền An Mạ vẫn giữ được dáng vẻ trầm mặc giữa thiên nhiên. Trong không gian thanh tịnh của ngôi đền trên đảo nhỏ, khói hương quyện hòa cùng tiếng gió, tiếng sóng, tạo nên một cảm giác linh thiêng mà gần gũi.

Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của người dân quanh hồ, đền còn là điểm dừng chân tâm linh của du khách mỗi khi về với Ba Bể. Bà Nguyễn Thị Hằng, ở thôn Bó Lù, xã Ba Bể, cho biết: Vào những ngày mùng một, ngày rằm hằng tháng, người dân địa phương lại chèo thuyền ra đảo dâng hương, cầu mong bình an, tài lộc, hạnh phúc cho gia đình.

Đặc biệt, mỗi dịp đầu xuân, không gian ngôi đền trở nên rộn ràng hơn khi gắn với các hoạt động lễ hội truyền thống của vùng hồ Ba Bể. Hằng năm, đền An Mạ là nơi dâng lễ mở đầu cho hội Lồng tồng Ba Bể được tổ chức vào ngày 9 và 10 tháng Giêng. Hoạt động dâng lễ được tổ chức trang trọng, thu hút đông đảo người dân và du khách.

Ngoài ra vào buổi tối của ngày chính hội, người dân thường đến đền để thả đèn hoa đăng, cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, cho bản làng được bình an, hạnh phúc. Trong không khí ấy, tiếng hát then ngân vang giữa núi rừng như sợi dây nối liền quá khứ với hiện tại, tâm linh với đời sống.

Ngoài những hoạt động gắn với lễ hội Lồng tồng Ba Bể, Hội đền An Mạ còn được tổ chức vào ngày 6 tháng hai âm lịch hằng năm. Du khách đến đây, ngoài ý nghĩa tâm linh còn được thưởng ngoạn nhiều loại phong lan quý, quanh năm hoa nở; ngắm cảnh hồ xanh biếc giữa không khí trong lành, yên bình, xua đi bao mệt mỏi, vướng bận của cuộc sống.

Người dân và du khách thả đèn hoa đăng tại khu vực đền An Mạ.

Chị Đào Thị Mai, hướng dẫn viên du lịch hồ Ba Bể, chia sẻ rằng nhiều du khách sau khi đặt chân tới đền đều có chung cảm nhận về một sự tĩnh tại đặc biệt: Khi nghe hát then giữa không gian linh thiêng của đảo, nhiều người nói rằng họ cảm thấy lòng mình lắng lại, như được trở về với những giá trị cội nguồn.

Chị Ngô Phương Anh, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ cảm nhận: Với tôi, là ngôi đền độc đáo nhất mà tôi từng được đến chiêm bái. Không gian nơi đây mang vẻ tĩnh lặng hiếm có, vừa thực mà như hư, khiến lòng người chợt nhẹ lại, như tạm rời xa những bộn bề của đời sống thường nhật để tìm về một khoảng lặng an yên.

Ngày nay, giữa nhịp sống hiện đại đầy xô bồ, đền An Mạ vẫn giữ cho mình một khoảng trời yên ả. Du khách tìm đến với đền An Mạ không chỉ để dâng nén hương cầu nguyện, mà còn để được thả hồn vào mặt nước xanh biếc, hít hà hương rừng trong lành, ngắm những cây phong lan rừng nở hoa quanh năm trên vách đá. Sự hòa quyện giữa thiên nhiên kỳ thú và chiều sâu lịch sử, tâm linh đã tạo nên một đền An Mạ vừa huyền ảo, vừa gần gũi.

Nguồn: Cổ kính đền An Mạ