Thu gom, vận chuyển từng bó cuống cọ tươi từ các đồi cọ về xóm.

Việc tưởng chừng đơn giản, nhưng để các nan nằm đều, mặt mành phẳng, mối đan chắc và đẹp, người thợ phải có con mắt nghề. Nhìn nan cọ, người làm lâu năm biết nan nào dùng được, nan nào cần xử lý thêm; khi đan, bàn tay tự điều chỉnh độ chặt, độ thưa theo kinh nghiệm.

Mành cọ có cái duyên của một sản phẩm làm từ vật liệu tự nhiên. Những nan cọ sau khi sơ chế giữ được màu sắc và dáng nét vốn có, tạo nên tấm mành nhẹ, chắc, dùng được trong nhiều không gian.

Trong những gia đình còn làm nghề, từng bó nan cọ đặt bên hiên, tiếng nan chạm vào nhau khi đan đã thành âm thanh quen thuộc. Nghề cứ thế nằm trong đời sống, không ồn ào nhưng có mặt qua từng công việc hằng ngày.

Bên khung dệt gỗ, người thợ lần lượt luồn các thanh nan cọ vào dải dây dù tạo nên từng tấm mành chắc chắn.

Câu chuyện về mành cọ cũng gắn với cây cọ ở ATK Định Hóa. Người dân tận dụng nhiều phần của cây: lá làm vật dụng, cuống chẻ nan, quả dùng trong chế biến món ăn. Cọ từng mọc nhiều trên đồi, trong vườn, bên những nếp nhà.

Nhìn những hàng cọ, người ta có thể nhận ra một phần dáng quê miền núi. Những tấm mành được đan từ nan cọ vì thế mang theo cả chất liệu của vùng đất đã nuôi nghề.

Cuộc sống thay đổi, nhiều vật dụng mới xuất hiện, mành cọ không còn phổ biến như trước. Nhưng ở Làng Bầng, những người còn gắn với nghề vẫn giữ cách làm cha ông truyền lại.

Mỗi tấm mành hoàn thành là một sản phẩm của bàn tay, của kinh nghiệm và của một loại vật liệu từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân Định Hóa. Giữ nghề, bởi vậy, cũng là giữ lại một phần nếp sinh hoạt đã đi qua nhiều thế hệ.

Nguồn: Mành cọ trong nếp xưa