Du khách trải nghiệm tại 1 đồi chè thuộc xã Tân Cương.

Dấu ấn của các hợp tác xã

Trong chuyến thực tế tại Tân Cương mới đây, chúng tôi ghi nhận vai trò ngày càng nổi bật của các HTX trong tổ chức sản xuất và xây dựng thương hiệu chè địa phương. Toàn xã hiện có khoảng 20 HTX hoạt động hiệu quả trong lĩnh vực trồng, chăm sóc và chế biến chè. Thông qua liên kết vùng nguyên liệu, đổi mới công nghệ và mở rộng thị trường, các HTX đã hình thành chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ tương đối hoàn chỉnh.

HTX chè Hảo Đạt là một trong những đơn vị tiên phong trong liên kết sản xuất và phát triển dòng sản phẩm chế biến sâu.

Hiện HTX đang quản lý khoảng 62ha chè, được đầu tư hệ thống nhà xưởng và dây chuyền sản xuất khép kín. Nhờ đó, đơn vị cung ứng ra thị trường nhiều dòng chè chất lượng cao như chè đinh, chè móc câu, chè tôm nõn; trong đó có 2 sản phẩm đạt OCOP 5 sao và một sản phẩm đạt OCOP 4 sao.

Nhiều năm qua, HTX chè Hảo Đạt duy trì sản xuất vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời áp dụng phần mềm quản lý vùng trồng, hệ thống chấm công tự động và mã QR truy xuất nguồn gốc. Vì thế, sản phẩm của HTX có chất lượng ổn định, đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm và tạo dựng được uy tín trên thị trường.

Bà Đào Thanh Hảo, Giám đốc HTX chè Hảo Đạt, cho biết: Việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, kiểm soát nghiêm ngặt quy trình sản xuất và đẩy mạnh chế biến sâu là chiến lược cốt lõi nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Ứng dụng công nghệ trong toàn bộ chu trình sản xuất - chăm sóc - chế biến giúp tăng tính minh bạch, nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.

Từ đồi chè truyền thống đến sản phẩm du lịch cộng đồng

Tại xóm Hồng Thái 2, HTX Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên là mô hình tiêu biểu trong việc gắn sản xuất chè với phát triển du lịch trải nghiệm. Bên cạnh những đồi chè xanh mướt, HTX đầu tư mô hình Tiến Yên Farmstay, gồm gần 1.000m đường bê tông quanh đồi chè, hồ nước, cầu gỗ, chòi nghỉ, khu trải nghiệm và nhà cộng đồng.

Các phòng lưu trú được thiết kế hài hòa với cảnh quan, tạo điểm nhấn thu hút khách. Vào dịp cao điểm, farmstay đón hàng nghìn lượt du khách đến tham quan và mua sắm sản phẩm trà.

HTX hiện quản lý 3ha chè và liên kết với người dân trồng hơn 30ha vùng nguyên liệu, trong đó 5ha đạt chứng nhận hữu cơ, diện tích còn lại sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Mô hình liên kết giúp duy trì nguồn nguyên liệu ổn định, đồng thời tạo thêm sinh kế cho người dân tham gia.

Ông Bùi Trọng Đại, Giám đốc HTX Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên, chia sẻ: Sự phát triển của du lịch cộng đồng mang lại nguồn thu bổ sung từ dịch vụ trải nghiệm và tiêu thụ sản phẩm tại chỗ. HTX đóng vai trò điều phối, hướng dẫn bà con tham gia theo quy trình thống nhất, bảo đảm chất lượng dịch vụ và sự phát triển bền vững.

Sản phẩm chè Tân Cương nhận được du khách nước ngoài quan tâm, yêu thích.

Cùng theo định hướng gắn sản xuất với du lịch, HTX chè Hảo Đạt cũng đầu tư không gian thưởng trà kết hợp trưng bày sản phẩm, cho phép du khách quan sát quy trình chế biến và thưởng thức trà tại chỗ. Dù quy mô khác nhau, các mô hình đều hướng tới mục tiêu chung là nâng tầm giá trị cây chè thông qua trải nghiệm thực tế và tăng sức hấp dẫn của du lịch cộng đồng.

Bà Đào Thanh Hảo cho biết thêm: HTX đang hoàn thiện các hạng mục phục vụ du khách như khu thưởng trà, tuyến tham quan và các điểm dừng chân trên đồi chè, hướng đến xây dựng một điểm đến thân thiện, nơi du khách có thể cảm nhận trọn vẹn giá trị văn hóa và nét đẹp của vùng chè lâu đời.

Bà Nguyễn Thị Hoa, du khách đến từ phường Tô Hiệu (tỉnh Sơn La), chia sẻ: Được trực tiếp tham quan và trải nghiệm tại các HTX đã giúp mọi người hiểu rõ hơn vì sao chè Tân Cương được đánh giá cao và yêu thích trên thị trường.

Tân Cương hiện có khoảng 1.000ha chè, phần lớn được sản xuất theo hướng an toàn, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho các cơ sở chế biến. Cây chè không chỉ là sinh kế chủ lực của người dân, mà còn là nét văn hóa đặc trưng của địa phương. Trong đó, các HTX giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu chè Tân Cương.

Ông Đồng Đức Phương, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Cương, cho biết: Các HTX đang đóng vai trò dẫn dắt trong nâng cao chất lượng và khẳng định thương hiệu chè địa phương. Thời gian tới, chính quyền địa phương tập trung thực hiện tốt công tác quy hoạch, hướng tới mở rộng vùng chè lên 2.000ha; đồng thời lồng ghép hiệu quả các nguồn lực hỗ trợ từ những chương trình của tỉnh nhằm phát huy tối đa tiềm năng vùng chè, tạo động lực thúc đẩy kinh tế địa phương.

Với sự tham gia chuyên nghiệp của các HTX, chè Tân Cương đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong và ngoài nước. Việc mở rộng vùng nguyên liệu an toàn, thúc đẩy chế biến sâu và gắn sản xuất với du lịch cộng đồng tạo ra hướng phát triển bền vững cho cây chè.

Trong bối cảnh yêu cầu thị trường ngày càng cao, sự đồng hành của chính quyền và vai trò dẫn dắt của các HTX sẽ tiếp tục là động lực quan trọng, góp phần nâng tầm giá trị cây chè và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Nguồn: Nâng tầm sản phẩm chè Tân Cương