Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, hệ thống cấp nước nông thôn của TP. HCM có quy mô lớn với 28 nhà máy cấp nước và 82 trạm cấp nước tập trung, khai thác từ nhiều nguồn nước khác nhau như sông Sài Gòn, sông Đồng Nai, các hồ chứa thủy lợi và nguồn nước ngầm. Tổng công suất thiết kế đạt khoảng 2,18 triệu m³/ngày đêm, cung cấp nước sạch cho hơn 805.000 hộ dân cùng nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn.

Kết quả thực hiện Bộ chỉ số theo dõi – đánh giá nước sạch nông thôn trên địa bàn TP. HCM năm 2025 cho thấy, toàn bộ 805.275 hộ dân khu vực nông thôn, xã và đặc khu của TP. HCM đều đạt 100% sử dụng nước hợp vệ sinh. Trong đó, phần lớn hộ dân (95,62%) được cấp nước từ hệ thống công trình cấp nước tập trung, còn lại 4,38% sử dụng từ công trình cấp nước quy mô hộ gia đình.

Đối với chỉ số nước sạch đạt quy chuẩn, tỷ lệ chung của thành phố đạt 95,64%, tương ứng 770.136 hộ dân. Bên cạnh đó, mức cấp nước sinh hoạt bình quân đạt 171 lít/người/ngày đêm, đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân. Toàn bộ hệ thống công trình cấp nước tập trung hiện được đánh giá hoạt động bền vững 100%, không ghi nhận công trình kém bền vững hoặc ngừng hoạt động.

Tuy nhiên, giữa các địa bàn vẫn còn sự chênh lệch về tỷ lệ người dân được tiếp cận nước sạch. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, hạn hán, xâm nhập mặn, ô nhiễm nguồn nước và áp lực từ quá trình đô thị hóa, phát triển sản xuất đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác bảo đảm cấp nước an toàn, nhất là tại khu vực Cần Giờ, Côn Đảo và các vùng ven biển.

TP. HCM đặt mục tiêu 100% hộ dân khu vực nông thôn được sử dụng nước sạch (Ảnh minh họa).

Trước tình hình trên, TP. HCM đẩy mạnh triển khai cấp nước an toàn khu vực nông thôn. Trong đó, tăng cường quản lý rủi ro trong toàn bộ quá trình sản xuất và cung cấp nước, từ bảo vệ nguồn nước, xử lý nước, truyền tải, phân phối đến khách hàng sử dụng; bảo đảm cung cấp nước liên tục, đủ lưu lượng, duy trì áp lực và chất lượng nước đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, phòng chống dịch bệnh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Đến năm 2030, Thành phố phấn đấu 100% người dân nông thôn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn của Bộ Y tế; 100% hệ thống cấp nước khu vực nông thôn xây dựng và triển khai kế hoạch cấp nước an toàn; tỷ lệ hộ dân được cấp nước từ hệ thống cấp nước tập trung đạt trên 95%, phấn đấu đạt 99%; đồng thời giảm tỷ lệ thất thoát, thất thu nước sạch xuống dưới 15%.

Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về cấp nước an toàn; tổ chức lập và triển khai kế hoạch cấp nước an toàn cho toàn bộ các hệ thống cấp nước nông thôn; xây dựng quy chuẩn kỹ thuật địa phương về chất lượng nước sạch; nghiên cứu cơ chế hỗ trợ giá nước sạch nông thôn và hoàn thiện các định mức kinh tế - kỹ thuật trong quản lý, vận hành công trình cấp nước.

Bên cạnh đó sẽ rà soát, điều chỉnh quy hoạch cấp nước phù hợp với yêu cầu bảo đảm an ninh nguồn nước và thích ứng với biến đổi khí hậu; ưu tiên đầu tư mở rộng mạng lưới cấp nước, phát triển các công trình cấp nước quy mô vùng, liên kết mạng lưới giữa khu vực đô thị và nông thôn; từng bước hiện đại hóa hệ thống cấp nước thông qua ứng dụng công nghệ số, hệ thống giám sát tự động, điều khiển từ xa và các giải pháp quản lý thông minh nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và giảm thất thoát nước.

Trong lĩnh vực quản lý tài nguyên nước, TP. HCM sẽ tăng cường kiểm soát chất lượng nguồn nước, giám sát hoạt động xả thải, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm đối với các nguy cơ ô nhiễm, nghiên cứu các giải pháp dự phòng nguồn nước, chủ động ứng phó với hạn hán và xâm nhập mặn. Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ xử lý nước tiên tiến, phù hợp với điều kiện từng địa phương và thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu.

Việc cấp nước sạch ổn định, an toàn góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, ô nhiễm thượng nguồn gia tăng và tốc độ đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ, việc bảo vệ nguồn nước thô, đầu tư công nghệ xử lý tiên tiến, mở rộng mạng lưới cấp nước đến từng hộ dân… là nhiệm vụ cấp thiết, liên tục và lâu dài.

Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), những năm qua, công tác cấp nước sạch và vệ sinh môi trường khu vực nông thôn đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Hệ thống chính sách, pháp luật ngày càng được hoàn thiện, nhiều chương trình, dự án lớn được triển khai đồng bộ và hiệu quả. Đến hết năm 2025, cả nước đã xây dựng hơn 18.000 công trình cấp nước sạch tập trung với khoảng 95% người dân nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh, trong đó có hơn 74% tiếp cận nước đạt quy chuẩn.

Thời gian tới, các địa phương cần chủ động xây dựng các giải pháp, phương án cấp nước phù hợp, không để người dân thiếu nước sinh hoạt; đẩy mạnh đầu tư xây dựng, nâng cấp, hiện đại hóa các công trình cấp nước, ưu tiên các vùng khó khăn, vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai.

Đồng thời, các địa phương cần tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, vận hành hệ thống cấp nước; xây dựng cơ sở dữ liệu và hệ thống giám sát nguồn nước; phát triển các mô hình quản lý bền vững, có sự tham gia của cộng đồng và khu vực tư nhân; cần tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về sử dụng nước tiết kiệm, an toàn và bảo vệ môi trường./.

Nguồn: TP. HCM nâng cao tỷ lệ cấp nước sạch khu vực nông thôn