Hiện nay, toàn tỉnh Thái Nguyên đang chú trọng ứng dụng công nghệ số trong quá trình canh tác, tiêu thụ nông sản nhằm nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp đã chủ động triển khai truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, kết nối với hệ thống phân phối hiện đại và nền tảng số. Bên cạnh đó, địa phương tăng cường tập huấn kỹ năng số cho nông dân, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, bao bì và tiêu chuẩn chất lượng.

Việc ứng dụng công nghệ không chỉ tạo niềm tin cho người tiêu dùng mà còn rút ngắn khâu trung gian, mở rộng thị trường tiêu thụ các mặt hàng nông sản trong và ngoài nước. Toàn tỉnh hiện có 804 hợp tác xã (HTX), trong đó 625 HTX nông nghiệp; gần 70% hoạt động hiệu quả, 37,6% ứng dụng công nghệ cao và hơn 70% tham gia liên kết chuỗi giá trị, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Đặc biệt, triển khai Đề án phát triển sản phẩm nông nghiệp chủ lực giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 và Nghị quyết số 10-NQ/TU, tỉnh đẩy mạnh số hóa dữ liệu, tổ chức lại sản xuất gắn với nhu cầu thị trường. Chuyển đổi số cũng thúc đẩy tiêu chuẩn hóa sản xuất. Hiện nay, trên 8.100ha cây trồng đạt tiêu chuẩn VietGAP, riêng diện tích chè đạt trên 6.440ha.

Năm 2025, tỉnh cấp mới chứng nhận VietGAP cho 44 cơ sở trồng chè và 26 cơ sở chăn nuôi, góp phần nâng cao uy tín nông sản Thái Nguyên trên thị trường. Lãnh đạo UBND xã Vô Tranh cho biết, với trên 2.500ha chè, sản lượng đạt trên 30.000 tấn/năm, địa phương xác định phát triển chè theo hướng xuất khẩu là định hướng lâu dài.

Xã tập trung chế biến sâu, xây dựng vùng nguyên liệu đạt VietGAP, hướng hữu cơ, tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, đồng thời đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp, HTX để từng bước đưa chè Vô Tranh tiếp cận thị trường quốc tế.

Cùng với tiêu chuẩn hóa sản xuất, Thái Nguyên đang quản lý 151 mã số vùng trồng, trong đó chè chiếm 106 mã với diện tích trên 871ha, sản lượng gần 11.000 tấn. Các vùng sản xuất đều được giám sát chặt chẽ về quy trình, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế.

Trong tiến trình chuyển đổi số, mã QR truy xuất nguồn gốc được xem là “giấy thông hành” giúp nông sản Thái Nguyên gia nhập hệ thống phân phối hiện đại, gia tăng giá trị và khẳng định thương hiệu. Theo bà Lê Thị Hương, Giám đốc HTX BK Food, việc số hóa thông tin và tham gia thương mại điện tử giúp sản phẩm tăng độ tin cậy, mở rộng thị trường và tạo dư địa tăng trưởng bền vững.

Song song với đó, tỉnh tăng cường xây dựng hàng rào kỹ thuật bảo vệ uy tín nông sản. Năm 2025, các cơ quan chức năng đã kiểm tra 140 cơ sở, lấy 226 mẫu; duy trì phòng thử nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025:2017 và vận hành nền tảng số phục vụ quản lý chất lượng.

Từ định hướng đó, một hệ sinh thái số từng bước được hình thành và vận hành đồng bộ, gồm: Website ngành Công Thương, sàn thương mại điện tử của tỉnh, hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, các gian hàng “Sản phẩm Thái Nguyên”, “Bản Việt - Thái Nguyên trên những nền tảng lớn, cùng chuỗi chương trình livestream như “Chợ phiên OCOP Thái Nguyên 2025”... Không gian tiêu thụ được mở rộng theo hướng kết nối trực tiếp, minh bạch và bền vững giữa người sản xuất và người tiêu dùng.

Công nghệ số giúp nông sản Thái Nguyên “vươn xa” trên thị trường. (Ảnh: BTN).

Lãnh đạo Sở Công Thương, thông tin: Các phiên chợ phiên số và chương trình livestream bán hàng đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ cho nông sản địa phương. Tiêu biểu, chương trình “Cây na số và nông sản Thái Nguyên” tổ chức tại các xã Võ Nhai, La Hiên đã tiếp cận hơn 10 triệu lượt người, chốt gần 1.500 đơn hàng trong 5 giờ phát sóng; phiên livestream xúc tiến gà đồi Tân Khánh ghi nhận khoảng 12.000 lượt tương tác. Những kết quả này cho thấy thương mại điện tử đang trở thành kênh kết nối hiệu quả, rút ngắn khoảng cách giữa vùng sản xuất và thị trường tiêu dùng.

Chuyển đổi số mang lại những kết quả rõ rệt. Trên địa bàn tỉnh hiện có gần 190.000 hộ, doanh nghiệp, HTX tham gia các nền tảng số; hơn 1.800 sản phẩm nông sản, OCOP được giao dịch trực tuyến. Nhiều chủ thể OCOP ghi nhận doanh thu tăng từ 20-50%, trong đó kênh số đóng góp khoảng 30%, khẳng định kinh tế số là động lực tăng trưởng mới của nông nghiệp Thái Nguyên.

Thực tiễn tại cơ sở cho thấy hiệu quả rõ nét của ứng dụng công nghệ. Quan trọng hơn, công nghệ góp phần nâng tầm thương hiệu nông sản Thái Nguyên. Toàn tỉnh hiện có 598 sản phẩm đạt OCOP từ 3-5 sao, trong đó có 10 sản phẩm 5 sao; giá trị kinh tế tăng bình quân trên 20% sau khi được công nhận.

Thực hiện Kế hoạch số 36-KH/TU năm 2026, Thái Nguyên xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại.

Tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng nông, lâm, thủy sản đạt 4%; thu nhập bình quân 126 triệu đồng/ha; sản lượng lương thực trên 590 nghìn tấn; chè búp tươi trên 277 nghìn tấn; giá trị cây chè đạt hơn 16,8 nghìn tỷ đồng. Trên nền tảng đó, Thái Nguyên tiếp tục phát triển chương trình OCOP theo chiều sâu, gắn với công nghệ và chuyển đổi số; phấn đấu bổ sung ít nhất 20 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, mở rộng sản xuất theo tiêu chuẩn GAP, hữu cơ, cấp mã số vùng trồng, xây dựng vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị, qua đó mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu nông sản địa phương.

Việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong canh tác, tiêu thụ nông sản đang trở thành hướng đi tất yếu đối với Thái Nguyên trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng. Khi quy trình sản xuất được quản lý chặt chẽ, dữ liệu được số hóa và kênh phân phối được mở rộng qua môi trường trực tuyến, nông sản địa phương có thêm cơ hội tiếp cận thị trường lớn với chi phí hợp lý.

Đây không chỉ là giải pháp trước mắt nhằm nâng cao hiệu quả tiêu thụ mà còn là nền tảng lâu dài để tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững. Sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và người dân sẽ là yếu tố quyết định để công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển nông nghiệp địa phương.

Nguồn:Ứng dụng công nghệ thúc đẩy tiêu thụ nông sản