Vĩnh Long là tỉnh có thế mạnh về nông nghiệp với diện tích đất nông nghiệp khoảng 480.802 ha, chiếm gần 70% diện tích tự nhiên. Trong giai đoạn 2021– 2025, ngành nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế tỉnh và đạt nhiều kết quả quan trọng.

Cơ cấu nội ngành chuyển dịch tích cực theo hướng giảm tỷ trọng trồng trọt, tăng tỷ trọng chăn nuôi và thủy sản; giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích tăng mạnh, đạt khoảng 240 triệu đồng/ha đất sản xuất nông nghiệp và 550 triệu đồng/ha đất nuôi trồng thủy sản, tăng 1,2–1,5 lần so với năm 2020. Một số vùng chuyên canh cây trồng chủ lực đã được hình thành; diện tích sản xuất ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch gắn với truy xuất nguồn gốc đạt khoảng 81,4 nghìn ha (chiếm 10,5%), từng bước ứng dụng chuyển đổi số, mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét.

Tuy nhiên, phát triển kinh tế nông nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế của tỉnh, thiếu những đột phá mang tính toàn diện. Quy mô sản xuất còn manh mún, nhỏ lẻ; chất lượng sản phẩm chưa đồng đều; liên kết sản xuất còn yếu nên chưa hình thành được sản lượng lớn, ổn định theo yêu cầu thị trường.

Công tác tổ chức lại sản xuất, xây dựng chuỗi giá trị đối với một số nông – thủy sản chủ lực chưa được quan tâm đúng mức; tình trạng “được mùa mất giá” vẫn còn xảy ra, ảnh hưởng đến thu nhập người dân. Các mô hình sản xuất hiệu quả chậm được nhân rộng; công tác dự báo thị trường còn hạn chế, dẫn đến tình trạng tiêu thụ khó khăn, nông sản tồn đọng, giá giảm sâu ở một số thời điểm.

Việc nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học – công nghệ, nhất là công nghệ cao và chuyển đổi số còn chậm, chưa tạo được đột phá về năng suất, chất lượng và giá trị nông sản. Giá trị ngành trồng trọt vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong khi các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao chưa phát triển tương xứng. Công nghiệp chế biến phát triển chưa mạnh, chưa thực sự trở thành đầu ra ổn định cho nguyên liệu nông sản của tỉnh.

Các vùng sản xuất an toàn, hữu cơ theo tiêu chuẩn hữu cơ, VietGAP được mở rộng trên cây trồng, vật nuôi chủ lực.

Đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp, thời gian tới Vĩnh Long phát triển nông nghiệp theo hướng kinh tế nông nghiệp hiện đại, đa giá trị, gắn với nhu cầu thị trường, nhằm nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của nông sản. Chuyển mạnh từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, lấy chất lượng, hiệu quả và tính bền vững làm trọng tâm, coi nông nghiệp là ngành kinh tế tổng hợp, tích hợp nhiều giá trị kinh tế, xã hội và môi trường.

Tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, hợp tác xã là cầu nối, kinh tế hộ và kinh tế trang trại là nền tảng. Đồng thời, phát triển mạnh công nghiệp chế biến, bảo quản sau thu hoạch, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản.

Cơ cấu giá trị sản xuất nội ngành chuyển dịch theo hướng hợp lý, trong đó trồng trọt và chăn nuôi chiếm khoảng 59,07%, thủy sản chiếm 40,63%, lâm nghiệp chiếm khoảng 0,3%; tốc độ tăng năng suất lao động khu vực nông, lâm, thủy sản đạt bình quân khoảng 10,3%/năm. Đẩy mạnh phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng tỷ lệ giá trị sản phẩm nông, lâm, thủy sản được sản xuất dưới các hình thức hợp tác, liên kết đạt từ 40% trở lên; tỷ lệ sản phẩm sản xuất theo quy trình tốt, ứng dụng công nghệ cao gắn với chuyển đổi số đạt từ 30% trở lên; tỷ trọng giá trị sản phẩm nông sản ứng dụng công nghệ cao đạt khoảng 30%.

Phát triển công nghiệp chế biến nông sản trở thành động lực quan trọng, với tốc độ tăng giá trị gia tăng đạt khoảng 10%/năm trở lên; từng bước nâng tỷ trọng chế biến sâu trong tổng giá trị sản phẩm nông nghiệp. Tăng cường đầu tư kết cấu hạ tầng và phát triển nông nghiệp bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu; phấn đấu tỷ lệ diện tích đất sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản được tưới tiêu theo hướng hiện đại, tiết kiệm, thân thiện môi trường đạt khoảng 30%...

Đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững là một trong những nhiệm vụ được tăng cường triển khai. Theo đó, tỉnh phát triển các cây trồng chủ lực theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, phù hợp điều kiện sinh thái từng vùng và nhu cầu thị trường; tăng cường liên kết sản xuất - tiêu thụ, xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu nông sản, truy xuất nguồn gốc và cấp mã số vùng trồng.

Quản lý chặt chẽ diện tích đất lúa, chủ động chuyển đổi diện tích kém hiệu quả sang cây trồng, vật nuôi có giá trị cao; phát triển sản xuất an toàn, hữu cơ theo tiêu chuẩn hữu cơ, VietGAP, GlobalGAP. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, sản xuất tuần hoàn, giảm phát thải; sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước; gắn sản xuất với chế biến, bảo quản và du lịch nông nghiệp nhằm nâng cao giá trị gia tăng.

Ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, dự báo thị trường và tiêu thụ sản phẩm. Áp dụng cơ giới hóa đồng bộ từ khâu sản xuất đến thu hoạch, bảo quản, chế biến theo chuỗi giá trị trước hết đối với sản phẩm chủ lực tại các vùng sản xuất lúa tập trung, quy mô lớn. Hình thành, phát triển các cụm công nghiệp, dịch vụ hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh tại một số vùng sản xuất tập trung nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, thương mại của hàng nông sản.

Tập trung phát triển mạnh các vật nuôi có điều kiện và khả năng phát triển, phù hợp với tập quán chăn nuôi của người dân như bò thịt, bò sữa, lợn, gia cầm... trong đó đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng giống và thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm cho đàn vật nuôi. Khuyến khích, hỗ trợ các trang trại chăn nuôi tập trung, quy mô lớn đối với sản phẩm chủ lực; tổ chức lại chăn nuôi nông hộ theo phương thức chăn nuôi tiên tiến, kết hợp với phát triển chăn nuôi hữu cơ, sinh thái và đảm bảo yêu cầu về vệ sinh môi trường.

Phát triển thủy sản công nghệ cao không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

Phát triển thủy sản theo hướng kinh tế thủy sản hiện đại, chuyển từ tăng trưởng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng, hiệu quả và tính bền vững, cụ thể: Lấy thị trường và xuất khẩu làm động lực; sản xuất theo nhu cầu, tiêu chuẩn quốc tế (ASC, GlobalGAP,…), bảo đảm truy xuất nguồn gốc. Phát triển chuỗi giá trị thủy sản khép kín từ giống - nuôi trồng/khai thác - thu mua - chế biến - logistics - tiêu thụ.

Đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm (thực phẩm, dược phẩm, thức ăn chăn nuôi, sản phẩm phụ), nâng cao giá trị gia tăng. Phát triển kinh tế tuần hoàn trong thủy sản, tận dụng phụ phẩm (đầu, xương, vỏ tôm, cá…) để sản xuất collagen, bột cá, phân bón, năng lượng sinh học. Ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất, quản lý vùng nuôi, giám sát tàu cá, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử.

Phát triển ngành muối theo hướng hiệu quả, bền vững trên cơ sở tận dụng tối đa lợi thế của các địa phương có truyền thống sản xuất muối; chú trọng nâng cao năng suất, chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm muối nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong tỉnh và khu vực, từng bước hướng đến xuất khẩu. Qua đó, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và ổn định đời sống cho diêm dân./.

Nguồn: Vĩnh Long đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững