Bản đồ rủi ro thiên tai giúp chính quyền địa phương nhận diện chính xác các vùng nguy cơ cao xảy ra thiên tai, để có phương án quản lý, ứng phó hiệu quả

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành văn bản hợp nhất số 33/VBHN-BNNMT hướng dẫn xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai các cấp ở địa phương; trong đó đề cập đến việc xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai của địa phương với tỷ lệ phù hợp, thể hiện rõ mức độ rủi ro theo từng khu vực, qua đó giúp chính quyền địa phương nhận diện chính xác các vùng nguy cơ cao xảy ra thiên tai, để có phương án quản lý, ứng phó hiệu quả.

Văn bản mới được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Thông tư số 02/2021/TT-BNNPTNT của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, và các văn bản sửa đổi, bổ sung mới nhất đến năm 2026 Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Theo đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc ban hành văn bản hợp nhất 33/VBHN-BNNMT là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hệ thống pháp luật về phòng, chống thiên tai liên tục được sửa đổi, bổ sung thời gian qua. Thực tế những năm trước đây cho thấy, các quy định nằm rải rác ở nhiều thông tư khác nhau, gây khó khăn cho địa phương trong quá trình áp dụng.

Bên cạnh đó, sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, một số cấp trung gian được tinh gọn, đòi hỏi phải làm rõ lại vai trò của cấp tỉnh và cấp xã.

Do vậy, văn bản lần này được xây dựng nhằm đồng bộ, thống nhất các quy định và tăng tính chủ động cho địa phương trong việc lập kế hoạch phòng, chống thiên tai. Điểm mới nổi bật là quy định cụ thể về trình tự xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai, từ rà soát, thu thập số liệu; xác định, đánh giá rủi ro; xây dựng dự thảo; lấy ý kiến đến phê duyệt và ban hành kế hoạch.

Văn bản lần này cũng điều chỉnh phân cấp quản lý theo hướng tinh gọn, phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới. Một số nội dung ở cấp huyện trước đây đã được bãi bỏ, đồng thời tăng cường vai trò trực tiếp của cấp tỉnh và cấp xã trong xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch, giúp rút ngắn khâu trung gian, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm trong công tác phòng chống thiên tai của chính quyền cơ sở.

Các địa phương cũng cần xác định đầy đủ các loại hình thiên tai đặc trưng, đồng thời đánh giá mức độ rủi ro dựa trên dữ liệu lịch sử, chuỗi số liệu trong 5-10 năm và kịch bản biến đổi khí hậu mới nhất.

Ngoài ra, các biện pháp phòng, chống thiên tai cũng được yêu cầu xây dựng toàn diện, bao gồm cả biện pháp phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả. Văn bản hợp nhất cũng nhấn mạnh tới việc tăng cường lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với cấp cơ sở, văn bản bổ sung nhiều quy định cụ thể nhằm nâng cao năng lực ứng phó tại chỗ. Các địa phương phải xây dựng phương án ứng phó theo từng loại hình thiên tai, xác định khu vực nguy hiểm, chuẩn bị vật tư, trang thiết bị, nhu yếu phẩm và tổ chức diễn tập thường xuyên.

Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức cộng đồng cũng được đặt ra như một yêu cầu bắt buộc, thông qua các hoạt động tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn kỹ năng phòng, chống thiên tai tại các địa phương.

Trên cơ sở đó, ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, đơn vị liên quan tổ chức thu thập, phân tích số liệu, dự thảo, tham mưu trình ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt kế hoạch phòng, chống thiên tai 5 năm và kế hoạch thực hiện hằng năm; chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai của địa phương, mô tả mức độ rủi ro thiên tai với từng loại hình cụ thể.

Nguồn: Xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai theo khu vực cụ thể