Xã Tràm Chim là địa phương sở hữu hệ sinh thái đất ngập nước đặc trưng với giá trị đa dạng sinh học phong phú, được xem là một trong những vùng sinh cảnh quan trọng của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Những năm gần đây, địa phương chú trọng triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, duy trì môi trường sống của các loài động, thực vật bản địa và các loài chim di cư quý hiếm.

Song song với công tác bảo tồn, Tràm Chim từng bước khai thác các lợi thế về cảnh quan và hệ sinh thái tự nhiên để phát triển du lịch sinh thái. Các hoạt động tham quan, trải nghiệm thiên nhiên, quan sát chim trời, tìm hiểu hệ động thực vật đặc hữu đã thu hút ngày càng nhiều du khách trong và ngoài nước. Việc phát triển du lịch trên cơ sở tôn trọng các nguyên tắc bảo tồn giúp hạn chế tác động đến môi trường, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của hệ sinh thái đất ngập nước.

Sự kết hợp giữa bảo tồn thiên nhiên và khai thác du lịch hợp lý không chỉ góp phần gìn giữ nguồn tài nguyên sinh học quý giá mà còn tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương, từng bước nâng cao giá trị của vùng đất Tràm Chim. Trong giai đoạn 2026 - 2030, xã Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp đứng trước nhiều cơ hội để bứt phá.

Với chiến lược tận dụng tối đa lợi thế từ Vườn Quốc gia Tràm Chim và Đề án bảo tồn Sếu đầu đỏ, địa phương đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng kinh tế sinh thái, hiện đại và bền vững. Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, xã Tràm Chim hội tụ đầy đủ các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”.

Sự phát triển chung của tỉnh Đồng Tháp cùng việc sắp xếp lại đơn vị hành chính đã mở ra không gian phát triển mới rộng mở hơn. Đặc biệt, việc triển khai Đề án bảo tồn và phát triển Sếu đầu đỏ tại Vườn Quốc gia Tràm Chim trở thành đòn bẩy kinh tế cực lớn, thúc đẩy dịch chuyển cơ cấu theo hướng thương mại - dịch vụ và du lịch sinh thái. Theo lãnh đạo UBND xã Tràm Chim, địa phương đã đặt ra 12 chỉ tiêu chủ yếu cho giai đoạn này với quyết tâm cao. Cụ thể, tốc độ tăng tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn kỳ vọng đạt bình quân từ 9% - 11%/năm.

Mục tiêu đến năm 2030, thu nhập bình quân đầu người sẽ đạt con số ấn tượng 125 triệu đồng/năm và phấn đấu không còn hộ nghèo theo chuẩn đa chiều. Nhiệm vụ trọng tâm của xã Tràm Chim là thực hiện hiệu quả Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới hiện đại.

Bảo vệ hệ sinh thái góp phần bảo tồn đa dạng sinh học tại Tràm Chim. (Ảnh minh hoạ).

Không dừng lại ở canh tác truyền thống, địa phương đang hướng đến nền nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn và phát thải thấp. Điểm nhấn tiêu biểu là việc triển khai đồng bộ các chương trình trọng điểm như Đề án phát triển 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao và kế hoạch sản xuất lúa sinh thái gắn với bảo tồn Sếu đầu đỏ. Mục tiêu đến năm 2030, xã sẽ hình thành vùng sản xuất lúa sinh thái đạt trên 500 ha, cùng với mô hình canh tác lúa thông minh giảm phát thải khí nhà kính (diện tích 490 ha tại Tổ hợp tác số 7).

Việc xây dựng thương hiệu “Lúa, Sếu Tràm Chim” không chỉ giúp nông sản có bản sắc riêng, mà còn tạo ra chuỗi giá trị khép kín, kết nối chặt chẽ giữa người dân và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ số như nhật ký điện tử, cảm biến môi trường và truy xuất nguồn gốc đang được nhân rộng, biến những người nông dân trở thành “công dân số” trên chính đồng ruộng của mình. Bên cạnh đó xã tập trung phát triển hệ thống phân phối hàng hóa theo hướng hiện đại, văn minh.

Theo UBND xã Tràm Chim, địa phương cải tạo, nâng cấp các chợ đảm bảo an toàn, vệ sinh và phân khu khoa học; khuyến khích siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi và các điểm giới thiệu sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương; hỗ trợ khởi nghiệp và ứng dụng chuyển đổi số trong kinh doanh, giúp sản phẩm địa phương vươn xa hơn trên thị trường trực tuyến. Với lợi thế sở hữu Khu Ramsar quốc tế, xã Tràm Chim đang tập trung định vị thương hiệu: “Tràm Chim - Thủ đô của Sếu đầu đỏ, trung tâm nông nghiệp xanh của Đồng Tháp Mười”.

Du khách tham quan du lịch tại Tràm Chim. (Ảnh: Internet).

Chiến lược phát triển du lịch không chỉ dựa vào tham quan thuần túy mà đa dạng hóa thành du lịch trải nghiệm, du lịch học đường và thực dưỡng. Địa phương cam kết đầu tư mạnh vào hạ tầng du lịch, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ và đẩy mạnh truyền thông số. Việc gắn kết giữa bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển du lịch sinh thái cộng đồng sẽ giúp Tràm Chim trở thành điểm sáng trên bản đồ du lịch quốc gia, thu hút du khách trong và ngoài nước.

Để hiện thực hóa những mục tiêu trên, UBND xã Tràm Chim chú trọng công tác quy hoạch và đầu tư hạ tầng giao thông đồng bộ. Các tuyến đường trọng điểm như ĐT.843, ĐT.844 và hệ thống cầu trên tuyến ĐT.855 được đề xuất nâng cấp, mở rộng để tăng cường liên kết vùng. Song song đó, kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng, từ đó chính quyền địa phương cam kết tạo môi trường đầu tư thông thoáng, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, đất đai và công nghệ. Hệ thống Hợp tác xã cũng được củng cố theo mô hình kiểu mới, phấn đấu đến năm 2030, 100% hợp tác xã hoạt động khá trở lên, đóng vai trò nòng cốt trong chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ.

Để bảo vệ hệ sinh thái đặc biệt là loài sếu đầu đỏ, tỉnh Đồng Tháp đang đẩy mạnh thực hiện Đề án "Bảo tồn và phát triển sếu đầu đỏ tại Vườn quốc gia Tràm Chim giai đoạn 2022 - 2032". Thời gian qua, Vườn quốc gia Tràm Chim tích cực cải tạo, phục hồi hệ sinh thái và sinh cảnh sống của sếu đầu đỏ.

Đề án bảo tồn và phát triển sếu đầu đỏ không chỉ là vấn đề bảo tồn loài động vật quý hiếm (có tên trong Sách đỏ thế giới), mà còn là minh chứng cho sự cam kết mạnh mẽ, quyết liệt của Đồng Tháp trong việc chủ động đầu tư ngân sách, vận động nguồn lực xã hội cùng chung tay bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ hệ sinh thái nguyên thủy của vùng đất ngập nước Đồng Tháp Mười.

Trong bối cảnh nhu cầu trải nghiệm các sản phẩm du lịch xanh ngày càng gia tăng, lợi thế về cảnh quan tự nhiên, hệ động thực vật phong phú và bản sắc sinh thái đặc trưng giúp Tràm Chim có thêm cơ hội thu hút du khách. Mỗi hoạt động tham quan, khám phá thiên nhiên không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần lan tỏa nhận thức về bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên.

Việc duy trì cân bằng giữa khai thác du lịch và bảo tồn hệ sinh thái sẽ giúp Tràm Chim tiếp tục phát huy những giá trị vốn có, đồng thời tạo thêm không gian trải nghiệm cho du khách. Đây cũng là cơ sở để địa phương nâng cao sức hút du lịch, quảng bá hình ảnh vùng đất ngập nước đặc sắc của Đồng Tháp.

Nguồn: Bảo tồn hệ sinh thái đất ngập nước - động lực phát triển du lịch tại Tràm Chim