Với hệ động, thực vật phong phú, Vườn quốc gia Chư Mom Ray được ví là một trong những “kho báu xanh” của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Tại khu vực này ghi nhận được hơn 1.800 loài thực vật, với gần 900 loài nằm trong nhóm IA, IB; hơn 1.000 loài động vật, trong đó có 194 loài quý hiếm, nằm trong sách đỏ Việt Nam.

Giữa tháng 4 vừa qua, thông qua thiết bị bẫy ảnh, Vườn quốc gia Chư Mom Ray lần đầu ghi nhận sự xuất hiện của 2 loài động vật quý hiếm là rái cá và chim hồng hoàng. Đây là 2 loài đều thuộc nhóm IB - động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, được ưu tiên bảo vệ.

Thông qua thiết bị bẫy ảnh giúp ghi nhận sự xuất hiện nhiều loài động vật quý hiếm tại Vườn.

Đẩy mạnh triển khai công tác bảo vệ đa dạng sinh học, đề tài điều tra về bò tót, trâu rừng và các loài thú ăn thịt như gấu, báo đang được đẩy mạnh triển khai. Đặc biệt, Phòng Khoa học - Kỹ thuật hiện đang điều tra Voọc Chà vá chân xám. Trước đây loài này được các nhà khoa học cho rằng chỉ xuất hiện ở dải miền Trung, từ Vườn quốc gia Cúc Phương đến Vườn quốc gia Bạch Mã. Tuy nhiên, hiện nay tại Chư Mom Ray đã xuất hiện loài voọc này, đang được vườn đang theo dõi để công bố trong đa dạng sinh học của vườn trong thời gian tới.

Ngoài ra, Vườn quốc gia Chư Mom Ray cũng triển khai thực hiện đề tài Điều tra thực trạng phân bố và đề xuất giải pháp bảo tồn các loài Chà vá (Pygathrix); giám sát đa dạng sinh học bằng hệ thống máy bẫy ảnh, thu được nhiều hình ảnh các loài động vật quý hiếm; theo dõi diễn biến rừng bằng công nghệ Flycam đảm bảo hiệu quả, chính xác; tiếp tục bảo quản 1.193 mẫu tiêu bản thực vật, và côn trùng để phục vụ công tác nghiên cứu; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý và theo dõi diễn biến tài nguyên rừng.

Sự phong phú và đa dạng sinh học của Chư Mom Ray đã kéo theo hệ luỵ trở thành mục tiêu của nhiều đối tượng xấu, đặc biệt là tình trạng lén lút săn bắn, đặt bẫy để bắt thú rừng trái phép. Để ngăn chặn tình trạng này, suốt nhiều năm qua lực lượng kiểm lâm và nhân viên Vườn quốc gia Chư Mom Ray đã chia thành các Tổ, đội luân phiên tổ chức các đợt tuần tra truy đuổi, gỡ bỏ “ma trận” bẫy thú được giăng đặt khắp nơi trong rừng này. Tính riêng quý I/2026, Ban Quản lý Vườn quốc gia Chư Mom Ray và lực lượng các Trạm Quản lý, bảo vệ rừng thực hiện 1.160 cuộc tuần tra, kiểm tra với hơn 3.700 lượt người tham gia; thu gỡ 600 dây bẫy thú các loại.

Lực lượng kiểm lâm đẩy mạnh công tác tuần tra, bảo vệ rừng (Ảnh minh họa: CN).

Những chuyến tuần tra của lực lượng bảo vệ rừng vẫn diễn ra đều đặn mỗi ngày. Từ sáng sớm, các cán bộ bảo vệ rừng bắt đầu hành trình đi bộ xuyên rừng, men theo các khu nương rẫy giáp ranh để quan sát dấu hiệu tác động của con người và theo dõi hoạt động của động vật hoang dã. Ban Quản lý Vườn quốc gia bố trí 10 đội bảo vệ rừng chuyên trách tại các xã Sa Thầy, Rờ Kơi, Mô Rai, Ya Ly, Sa Loong và Bờ Y với khoảng 70 viên chức bảo vệ rừng.

Mùa khô ở Chư Mom Ray thường kéo dài 6 - 7 tháng, vì vậy, lực lượng bảo vệ rừng luôn túc trực, sẵn sàng huy động nhân lực xử lý ngay khi phát hiện nguy cơ xảy ra cháy rừng. Những ngày qua, cán bộ Đội bảo vệ rừng Ya Krêi (Ban Quản lý Vườn quốc gia Chư Mom Ray) cùng người dân thuộc cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng làng Rắc, xã Ya Ly thường xuyên có mặt tại các khu vực bìa rừng, đường mòn, lối mở dẫn vào rừng để trực chốt, tuần tra phòng cháy, chữa cháy rừng.

Thời gian tới, Ban Quản lý Vườn quốc gia Chư Mom Ray sẽ tiếp tục tăng cường tuần tra, ứng dụng khoa học công nghệ trong giám sát đa dạng sinh học, đẩy mạnh tuyên truyền cộng đồng và triển khai đề án phát triển du lịch sinh thái. Đồng thời, tham mưu UBND tỉnh xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Vườn quốc gia Chư Mom Ray trở thành Khu dự trữ sinh quyển thế giới./.

Nguồn: Bảo vệ đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Chư Mom