Việt Nam bước vào niên vụ cà phê mới trong khi nguồn cung chưa tăng mạnh.

Từ ngày 1/10, Việt Nam chính thức bước vào niên vụ cà phê mới. Tuy nhiên, việc bắt đầu niên vụ không đồng nghĩa nguồn cung mới lập tức được đưa ra thị trường với khối lượng lớn. Hoạt động thu hoạch tại các vùng trồng trọng điểm ở Tây Nguyên mới bước vào giai đoạn đầu và thường tăng nhanh hơn từ cuối tháng 10, đầu tháng 11.

Trong khoảng thời gian chuyển tiếp này, thị trường tiếp tục phải cân đối giữa lượng cà phê vụ cũ còn lại và nguồn hàng mới chưa được bổ sung mạnh. Vì vậy, những diễn biến về giá trong thời gian tới sẽ phụ thuộc không chỉ vào sản lượng dự kiến mà còn vào tốc độ thu hoạch và lượng hàng thực tế được nông dân đưa ra thị trường.

Một điểm đáng chú ý khác nằm ở kết quả xuất khẩu. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tháng 9/2026 Việt Nam xuất khẩu khoảng 114.200 tấn cà phê, thu về 511,8 triệu USD. Tính chung 9 tháng, lượng xuất khẩu đạt khoảng 1,4 triệu tấn, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2025, nhưng kim ngạch chỉ đạt 6,54 tỷ USD, giảm 7,3%.

Giá xuất khẩu bình quân trong 9 tháng ước khoảng 4.537,3 USD/tấn, thấp hơn 19,7% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này tạo ra sự khác biệt đáng kể giữa tăng trưởng về lượng và tăng trưởng về giá trị của ngành cà phê.

Việc lượng xuất khẩu tăng nhưng giá trị giảm cho thấy mức giá bán bình quân đang có ảnh hưởng lớn đến doanh thu xuất khẩu. Trong bối cảnh niên vụ mới bắt đầu, diễn biến giá cà phê vì thế trở thành yếu tố được quan tâm song song với sản lượng.

Nguồn cung mới chưa tăng mạnh, Brazil vẫn đẩy mạnh xuất khẩu

Trong khi Việt Nam đang bước vào đầu niên vụ, lượng cà phê từ Brazil tiếp tục được đưa ra thị trường với tốc độ cao.

Dữ liệu thương mại Brazil được công bố cuối tháng 9 cho thấy xuất khẩu cà phê xanh đạt khoảng 215.210 tấn, tương đương 3,59 triệu bao loại 60 kg, tính đến ngày 25/9. Con số này cao hơn 34% so với cùng giai đoạn năm trước và đang hướng tới khả năng vượt kỷ lục xuất khẩu tháng 9 trước đó.

Đối với thị trường robusta, nguồn cung từ Brazil ngày càng đáng chú ý khi nước này duy trì sản xuất và xuất khẩu một lượng lớn cà phê canephora. Khi Việt Nam bước vào giai đoạn đầu vụ mới, dòng hàng xuất khẩu mạnh từ Brazil có thể làm tăng sự cạnh tranh giữa các nguồn cung trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, sức ép từ Brazil không đồng nghĩa giá cà phê sẽ diễn biến theo một chiều. Thị trường còn phụ thuộc vào tiến độ thu hoạch tại Việt Nam, lượng hàng được nông dân bán ra, chất lượng cà phê và nhu cầu của các nhà rang xay.

Indonesia cũng là một nguồn cung cần theo dõi. Xuất khẩu robusta từ đảo Sumatra trong tháng 8 đạt khoảng 30.872 tấn, giảm 13,5% so với cùng kỳ năm trước nhưng vẫn cao hơn mức 27.268 tấn của tháng 7. Sự thay đổi về lượng hàng tại từng quốc gia có thể ảnh hưởng đến tương quan nguồn cung robusta trong những tháng cuối năm.

Triển vọng sản lượng niên vụ mới của Việt Nam được đánh giá tích cực.

USDA dự báo sản lượng cà phê Việt Nam trong niên vụ 2026-2027 đạt khoảng 32,5 triệu bao, trong đó robusta chiếm phần lớn. Điều này đặt thị trường trước khả năng nguồn cung được cải thiện khi vụ thu hoạch bước vào giai đoạn cao điểm.

Tuy nhiên, giữa sản lượng và hàng hóa thực tế trên thị trường luôn có một khoảng thời gian nhất định. Cà phê sau khi thu hoạch còn phải qua các công đoạn sơ chế, phơi sấy và tập kết trước khi được đưa vào lưu thông với khối lượng lớn. Quyết định bán của nông dân cũng có thể khiến lượng hàng đưa ra thị trường không tăng đồng đều theo tiến độ thu hoạch.

Bởi vậy, những tuần đầu niên vụ có thể tiếp tục là giai đoạn thị trường theo dõi lượng hàng thực tế hơn là chỉ dựa trên các dự báo sản lượng.

Giá xuất khẩu giảm, thời tiết và thị trường tiêu thụ cùng tạo áp lực

Kết quả xuất khẩu 9 tháng cũng cho thấy sự phân hóa giữa các thị trường tiêu thụ. Đức, Italia và Nhật Bản tiếp tục là ba thị trường lớn nhất của cà phê Việt Nam, lần lượt chiếm 13,1%, 8,2% và 7,2% thị phần.

Trong 8 tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu cà phê sang Đức giảm 12,5% so với cùng kỳ năm trước và sang Nhật Bản giảm 3,6%. Ngược lại, thị trường Italia tăng nhẹ 0,5%.

Đáng chú ý, trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu cà phê lớn nhất, Trung Quốc ghi nhận mức tăng mạnh nhất về giá trị, lên tới 63,7% so với cùng kỳ. Malaysia ở chiều ngược lại giảm 25,8%.

Sự khác biệt giữa các thị trường cho thấy nhu cầu và khả năng tiêu thụ không đồng nhất. Với doanh nghiệp xuất khẩu, việc duy trì kim ngạch không chỉ phụ thuộc vào giá cà phê quốc tế mà còn liên quan đến cơ cấu thị trường, loại sản phẩm và khả năng đáp ứng yêu cầu của từng nhà nhập khẩu.

Trong khi đó, thời tiết tiếp tục là biến số quan trọng đối với nguồn cung toàn cầu. Khả năng El Niño mạnh lên trong những tháng cuối năm và đầu năm 2027 đang được theo dõi tại các vùng trồng cà phê lớn, trong đó có Việt Nam và Indonesia. Những thay đổi về lượng mưa và nhiệt độ có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển, thu hoạch và chất lượng hạt.

Tại Brazil, tình hình thời tiết cũng đang được thị trường quan tâm sau khi sản lượng và dòng xuất khẩu được duy trì ở mức cao. Dữ liệu cuối tháng 9 cho thấy lượng cà phê xanh xuất khẩu của nước này tăng mạnh, trong khi chất lượng và điều kiện thời tiết tại một số vùng trồng vẫn có thể tác động đến diễn biến giá.

Ở chiều cầu, các thị trường tiêu thụ lớn bước vào những tháng cuối năm - giai đoạn nhu cầu cà phê thường được theo dõi sát. Tuy nhiên, diễn biến giá còn phụ thuộc vào lượng tồn kho và tốc độ mua hàng của các nhà rang xay.

Một yếu tố khác ngày càng quan trọng đối với cà phê Việt Nam là yêu cầu truy xuất nguồn gốc tại thị trường châu Âu. Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) sẽ được áp dụng theo lộ trình đối với các nhóm doanh nghiệp khác nhau, trong đó cà phê thuộc phạm vi hàng hóa điều chỉnh. Điều này khiến doanh nghiệp xuất khẩu tiếp tục phải chuẩn bị dữ liệu về vùng trồng, nguồn gốc và chuỗi cung ứng để đáp ứng yêu cầu khi quy định được áp dụng.

Nhìn tổng thể, thị trường cà phê Việt Nam đang bước vào niên vụ mới với một bức tranh không hoàn toàn đồng nhất. Nguồn cung vụ mới chưa tăng mạnh ngay, nhưng các nguồn cung cạnh tranh như Brazil đang đẩy mạnh xuất khẩu. Trong khi đó, kết quả 9 tháng cho thấy lượng cà phê Việt Nam bán ra nước ngoài tăng đáng kể nhưng giá trị lại giảm do giá xuất khẩu bình quân thấp hơn cùng kỳ.

Trong thời gian tới, tiến độ thu hoạch tại Tây Nguyên sẽ là yếu tố quan trọng đối với nguồn cung thực tế. Cùng lúc, diễn biến xuất khẩu của Brazil và Indonesia, thời tiết tại các vùng trồng lớn và nhu cầu của các thị trường nhập khẩu sẽ tiếp tục tác động đến giá.

Với doanh nghiệp và người trồng cà phê, giai đoạn chuyển vụ vì thế không chỉ là câu chuyện về sản lượng mới mà còn là bài toán về thời điểm bán hàng và mức giá có thể đạt được trong bối cảnh nguồn cung thế giới đang có nhiều thay đổi.

Nguồn:Cà phê Việt Nam bước vào niên vụ mới giữa áp lực về giá