Ngành nuôi trồng thủy sản TP. Cần Thơ những năm qua tiếp tục phát triển theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và bền vững, góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước cũng như xuất khẩu. Đến năm 2025, tổng diện tích nuôi đạt các chứng nhận khoảng 2.369 ha, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Tuy nhiên, diện tích được chứng nhận vẫn còn chiếm tỷ lệ thấp so với tổng diện tích nuôi của thành phố. Nguyên nhân chủ yếu là do chi phí chứng nhận còn cao, yêu cầu kỹ thuật khắt khe, quy mô sản xuất nhỏ lẻ và năng lực của nhiều hộ nuôi còn hạn chế. Do đó, việc mở rộng diện tích áp dụng các tiêu chuẩn nuôi bền vững, đặc biệt đối với các đối tượng nuôi chủ lực như cá tra, tôm sú và tôm thẻ chân trắng là yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và tăng sức cạnh tranh của ngành.

Trong thời gian qua, công tác quan trắc, cảnh báo môi trường nuôi trồng thủy sản được triển khai thường xuyên, qua đó kịp thời cung cấp thông tin về diễn biến chất lượng môi trường, cảnh báo các yếu tố bất lợi, hỗ trợ người nuôi chủ động phòng ngừa dịch bệnh, giảm thiểu rủi ro trong sản xuất và hỗ trợ công tác đáp ứng các tiêu chuẩn khắc khe của thị trường xuất khẩu.

Thông qua hoạt động quan trắc định kỳ góp phần đánh giá diễn biến chất lượng môi trường, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm.

Thông qua hoạt động quan trắc định kỳ tại các vùng nuôi thủy sản trọng điểm, cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở khoa học để đánh giá diễn biến chất lượng môi trường, dự báo và cảnh báo các yếu tố bất lợi, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành sản xuất; đồng thời, cung cấp kịp thời thông tin và các khuyến cáo kỹ thuật về lấy nước, xử lý nước, lịch thời vụ thả giống, quản lý ao nuôi và phòng, chống dịch bệnh, giúp người nuôi chủ động tổ chức sản xuất, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Tính đến đầu tháng 7/2026, diện tích nuôi thủy sản của thành phố đạt 54.655ha, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước; tổng sản lượng thủy sản ước khoảng 315.713 tấn, tăng 8,61% so cùng kỳ năm 2025. Các đối tượng nuôi chủ lực như cá tra, tôm nước lợ, thủy sản nước ngọt... Kế hoạch quan trắc, cảnh báo môi trường nước phục vụ nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2026 - 2030 còn là cơ sở để triển khai thực hiện các quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về công tác quan trắc môi trường, giám sát và phòng, chống dịch bệnh thủy sản; từng bước chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống quan trắc môi trường nuôi trồng thủy sản quốc gia, đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Trong giai đoạn 2026-2030, Cần Thơ hoàn thiện mạng lưới quan trắc, cảnh báo môi trường nuôi trồng thủy sản, cập nhật thông tin hiện trạng môi trường của địa phương làm cơ sở cho công tác quản lý và cảnh báo môi trường nuôi trồng thủy sản đồng bộ, hiện đại trên phạm vi cả nước nhằm phục vụ hiệu quả công tác quản lý, chỉ đạo sản xuất nuôi trồng thủy sản đáp ứng yêu cầu hội nhập trong tình hình mới; đồng thời, chia sẻ thông tin, dữ liệu quan trắc môi trường lên mạng lưới quan trắc môi trường quốc gia.

Kiểm soát mức độ ô nhiễm để có biện pháp ngăn chặn kịp thời trong chỉ đạo sản xuất. Hình thành hệ thống thông tin kết nối với mạng lưới quan trắc, cảnh báo môi trường thành phố Cần Thơ. Đảm bảo cung cấp thông tin, cảnh báo cho người dân để kịp thời xử lý và phòng tránh dịch bệnh trong nuôi thủy sản, nhằm hạn chế rủi ro, thiệt hại, góp phần phát triển bền vững nghề nuôi thủy sản, đặc biệt là nghề nuôi cá tra, tôm xuất khẩu tại thành phố;

Kịp thời phát hiện, cảnh báo các diễn biến bất thường của môi trường nước, nguy cơ ô nhiễm, suy thoái môi trường và phát sinh dịch bệnh; đồng thời đề xuất các biện pháp quản lý, xử lý phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro và thiệt hại cho người nuôi, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành sản xuất của cơ quan quản lý nhà nước.

Tại các vùng nuôi tôm sú và tôm thẻ, công tác quan trắc được triển khai đồng bộ.

Ngành chức năng triển khai quan trắc chất lượng môi trường nước mặt khu vực cấp nước cho vùng nuôi các đối tượng nuôi chủ lực, có giá trị kinh tế như tôm sú, tôm thẻ chân trắng, cá tra,… (bao gồm nước cấp và ao nuôi đại diện). Vùng nuôi trồng thủy sản nước ngọt (cá tra): Quan trắc chất lượng môi trường nước mặt khu vực cấp nước cho vùng nuôi đối tượng nuôi chủ lực chủ yếu cá tra, các loài cá nước ngọt.

Vùng quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường: Vùng nuôi cá tra tập trung tại các xã/phường: Vĩnh Trinh, xã Vĩnh Thạnh, phường Tân Lộc, phường Thuận Hưng, phường Thốt Nốt, phường Trung Nhứt, phường Ô Môn, phường Thới Long; Phú Lợi, Hồ Đắc Kiện; Mỹ Phước, Mỹ Tú, Tân Long, Mỹ Quới, Phú Lộc, Vĩnh Lợi, Phong Nẫm, Thới An Hội, Nhơn Mỹ, Đại Ngãi. Vùng nuôi và sản xuất giống tập trung xã Thới Hưng, xã Cờ Đỏ, xã Đông Hiệp, xã Trung Hưng (15 ha);

Địa điểm quan trắc: gồm 17 điểm quan trắc nguồn nước cấp trên các tuyến sông Hậu và hệ thống sông, kênh tại các vùng nuôi trọng điểm; đồng thời tại 04 ao nuôi cá tra thương phẩm đại diện và 01 ao nuôi cá tra giống Điểm quan trắc ao nuôi đại diện: 05 ao nuôi cá tra đại diện tập trung tại xã Vĩnh Trinh, phường Thuận Hưng, phường Thới Long, phường Ô Môn và phường Thới Hưng.

Vùng nuôi trồng thủy sản nước lợ (tôm sú, tôm thẻ chân trắng): Quan trắc chất lượng môi trường nước mặt khu vực cấp nước cho vùng nuôi đối tượng nuôi chủ lực chủ yếu tôm sú, tôm thẻ chân trắng. Địa điểm quan trắc: tại 16 điểm quan trắc vùng nước lợ, mặn là các điểm đầu nguồn trên 10 vùng trọng điểm về nuôi tôm sú và tôm thẻ của thành phố.

Trên địa bàn thành phố có diện tích nuôi tôm 52.490 ha (tôm sú 12.690 ha, tôm thẻ chân trắng 39.790 ha) tập trung tại các xã/phường trọng điểm: xã Cù Lao Dung, xã Nhu Gia, xã Ngọc Tố, xã Hòa Tú; xã Gia Hòa, xã Lai Hòa, xã Vĩnh Hải, xã Trần Đề, xã Lịch Hội Thượng, xã Liêu Tú, phường Khánh Hòa, phường Vĩnh Phước và phường Vĩnh Châu.

Ngành chức năng liên kết với Đài Khí tượng Thủy văn để cung cấp các bản tin dự báo thời tiết, khí tượng, thủy văn phục vụ cho nuôi thuỷ sản theo tháng, quý để cung cấp các thông tin dự báo như về nhiệt độ, độ mặn, thủy triều, tình hình mưa, bão..., từ đó đơn vị sẽ kết hợp với các bản tin quan trắc môi trường để nhận định, dự báo và thông báo đến người dân được biết và đưa ra các khuyến cáo nuôi thủy sản thích hợp cho từng thời điểm nhằm tăng hiệu quả sản xuất, giảm rủi ro.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị chuyên môn tổ chức hội nghị tổng kết, thực hiện báo cáo chuyên đề hội thảo chuyên đề tổng kết công tác Quan trắc môi trường hằng năm nhằm đánh giá kết quả thực hiện, đánh giá diễn biến của các yếu tố môi trường qua một năm thực hiện; lắng nghe các ý kiến đóng góp của các địa phương, người nuôi tôm/cá, HTX,… Đồng thời, đúc kết kinh nghiệm, đề xuất các phương án quan trắc phù hợp cho xây dựng kế hoạch trong năm kế tiếp;

Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư thực hiện chủ trì khảo sát, lựa chọn điểm quan trắc; tổ chức lấy mẫu, đo đạc, phân tích, tổng hợp, xử lý số liệu và đánh giá diễn biến chất lượng môi trường nước phục vụ nuôi trồng thủy sản theo đúng quy trình kỹ thuật và quy định hiện hành. Bảo đảm đầy đủ nhân lực, trang thiết bị, phương tiện, dụng cụ, vật tư, điều kiện an toàn lao động và các điều kiện cần thiết để thực hiện công tác quan trắc môi trường.

Thực hiện tổng hợp, phân tích kết quả quan trắc; xây dựng bản tin quan trắc, cảnh báo và khuyến cáo kỹ thuật; công bố, cung cấp thông tin kịp thời đến các cơ quan, đơn vị, địa phương và người nuôi. Kết quả quan trắc được tổng hợp, xử lý và phát hành bản tin trong thời gian sớm nhất, chậm nhất không quá 03 ngày kể từ khi hoàn thành có kết quả phân tích./.

Nguồn: Cần Thơ đẩy mạnh quan trắc, cảnh báo môi trường nuôi trồng thủy sản