Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ, trong năm 2025, thiên tai gây ảnh hưởng nhiều đến đời sống, sinh hoạt của người dân trên địa bàn thành phố. Trong đó, sạt lở bờ sông, bờ biển xảy ra 121 đợt, với tổng chiều dài 2,982km, làm 51 hộ dân bị ảnh hưởng, tổng thiệt hại khoảng 26,066 tỷ đồng. Mưa lớn kèm theo giông lốc xảy ra 76 đợt, làm ảnh hưởng 291 hộ dân, 2 trường học, 1 trạm y tế xã và 4 người bị thương, tổng thiệt hại 10,8 tỷ đồng.

Triều cường, mưa lớn gây ngập lụt trên diện rộng, trong đó đợt triều cường tháng 9 âm lịch (đợt 5) kết hợp với bão số 13 (KAMAEGI) đã ảnh hưởng hơn 4.900ha sản xuất nông nghiệp và hơn 120ha nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại. Xâm nhập mặn xảy ra 13 đợt trên sông Hậu tại Trần Đề, sông Cái Lớn, sông Cái Côn, sông Mỹ Thanh tại Dù Tho, kênh Quản lộ Phụng Hiệp...

Sạt lở bờ sông là một trong những loại hình thiên tai gây thiệt hại nghiêm trọng trên địa bàn thành phố.

Ngay khi xảy ra thiên tai, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với địa phương và các cơ quan liên quan huy động lực lượng hỗ trợ người dân khắc phục sự cố. Các khu vực đê bao vùng sản xuất bị ảnh hưởng do ngập lụt và triều cường, Sở đã chỉ đạo các địa phương gia cố, khắc phục sạt lở để bảo vệ sản xuất. Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp các trường hợp thiệt hại từ địa phương để lập thủ tục hỗ trợ ngay sau khi Quỹ Phòng, chống thiên tai được kiện toàn.

Đặc biệt, xây dựng các quy định về mức hỗ trợ sản xuất nông nghiệp để khôi phục sản xuất ở các vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch hại thực vật trên địa bàn thành phố; xây dựng kế hoạch hỗ trợ giống cây trồng và vật nuôi, hỗ trợ khuyến nông và chuyển giao kỹ thuật trong năm 2026, trong đó lồng ghép và ưu tiên hỗ trợ cho nông dân vùng bị thiệt hại khôi phục sản xuất và ổn định đời sống.

Xác định công tác dự báo, cảnh báo sớm thiên tai giữ vai trò quan trọng, TP. Cần Thơ đẩy mạnh đầu tư, hiện đại hóa hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn trên địa bàn. Từ tháng 11/2025 Cần Thơ triển khai lắp đặt và vận hành Hệ thống Quan trắc Khí tượng Thủy văn và Cảnh báo sớm tự động (EWS) nhằm tăng cường khả năng thích ứng của cộng đồng ven biển trước biến đổi khí hậu.

Hoạt động này là một phần của Dự án "Cộng đồng ven biển thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu tại Việt Nam – thành phố Cần Thơ" (VN-CSCC thành phố Cần Thơ). Để đảm bảo việc giám sát và truyền tải thông tin nhanh chóng, hệ thống giám sát của dự án được tích hợp với phần mềm quản lý dữ liệu VnEmisoft-Webgis. Phần mềm này giúp điều khiển, giám sát toàn diện và chuyển đổi dữ liệu thu thập từ các trạm quan trắc thành các cảnh báo dễ hiểu, trực quan, giúp người dân chủ động ứng phó với thiên tai.

Người dân có thể truy cập phần mềm VnEmisoft của dự án thông qua trình duyệt web tại địa chỉ https://ct.vncscc.com. Đây là công cụ hỗ trợ cộng đồng ven biển theo dõi các thông tin khí tượng tự động thời gian thực (như tốc độ gió (m/s), hướng gió, nhiệt độ (độ C), lượng mưa (mm), áp suất (hPa))… được hiển thị trực quan hóa trên bản đồ cho các xã/phường dự án tại Cần Thơ.

Dữ liệu các trạm đo tự động, cập nhật liên tục về phần mềm, đồng thời được hiển thị tại các bảng hiển thị thông tin LED được lắp đặt trong khuôn viên UBND xã/phường, hoặc các vị trí đông dân cư nhằm đảm bảo thông tin thời tiết dễ dàng tiếp cận với người dân nhất, tăng cường năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu cấp cơ sở.

TP. Cần Thơ phát triển đồng bộ hạ tầng để nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai.

Trước diễn biến bất thường của tình hình thiên tai, Cần Thơ tập trung đồng bộ hạ tầng giai thông, thủy lợi, quan trắc, cấp nước,... để nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu. Tại khu vực đô thị, TP.Cần Thơ triển khai nhiều công trình và dự án trọng điểm nhằm ứng phó tình trạng ngập do triều cường. Các dự án xây dựng bờ kè, âu thuyền, cống dọc theo các tuyến sông Cần Thơ, kênh Xáng Xà No,... kết hợp với các công trình nạo vét ao, hồ kênh rạch, cải tạo hệ thống thoát nước đô thị, góp phần giúp thành phố nâng cao năng lực ứng phó ngập do triều trường.

Địa phương này ưu tiên củng cố hệ thống thủy lợi để kiểm soát nguồn nước. Nhiều tuyến kè, đê, cống được xây mới hoặc kiên cố hóa để bảo vệ khu dân cư và vùng sản xuất trước tác động của biến đổi khí hậu. Để chủ động ứng phó hạn hán, mặn xâm nhập, triều cường, thành phố đã đầu tư thêm các trạm đo mưa, đo mực nước, đo độ mặn tự động, liên tục. Thông qua các dữ liệu quan trắc đã giúp cơ quan chức năng kịp thời khuyến cáo người dân, đồng thời chủ động điều tiết vận hành hệ thống thủy lợi, đóng mở cống, gia cố bờ bao bảo vệ các vùng sản xuất, khu dân cư.

Trước diễn biến sạt lở bờ sông, xói lở bờ biển, hạn hán, xâm nhập mặn, ngập đang ngày càng gia tăng, Cần Thơ tiếp tục xem nhiệm vụ thích ứng, ứng phó hiệu quả với các hiện tượng cực đoan của biến đổi khí hậu lên hàng đầu. Thành phố đang rà soát toàn bộ hiện trạng hệ thống thoát nước đô thị, nhất là những khu vực chưa được cải tạo hoặc có nguy cơ ngập úng để xây dựng phương án kiểm soát ngập phù hợp. Trong đó chú trọng hoàn thiện hệ thống kè, cống kiểm soát triều; cải tạo hồ điều hòa, kênh rạch thoát nước; đồng bộ hóa hạ tầng giao thông nhằm bảo đảm dòng chảy thông suốt.

Theo dự báo, năm 2026 tình hình thiên tai, thời tiết, hạn mặn… diễn ra khắc nghiệt hơn so với trung bình nhiều năm. Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự TP. Cần Thơ đề nghị Đài Khí tượng Thủy văn thành phố theo dõi chặt chẽ, dự báo kịp thời, chính xác mọi diễn biến thời tiết, thủy văn trên địa bàn thành phố, phục vụ tốt công tác phòng, chống thiên tai đạt hiệu quả. Phối hợp chặt chẽ với Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp, các ngành thông báo tình hình thiên tai, hạn, xâm nhập mặn, triều cường để các ngành, các địa phương và người dân biết, chủ động ứng phó.

Ngoài ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất phương án phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu tích hợp vào Quy hoạch TP. Cần Thơ (đang được điều chỉnh). Cụ thể, thành phố thực hiện các dự án, công trình chủ động ứng phó có hiệu quả với các tác động bất lợi của hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, ngập, sụt lún, sạt lở bờ sông, bờ biển, kết hợp hài hòa giữa giải pháp công trình và giải pháp phi công trình. Bảo đảm an toàn trước các tác động bất lợi do thiên tai liên quan đến nước gây ra cho đô thị, khu dân cư, hoạt động sản xuất trong điều kiện biến đổi khí hậu./.

Nguồn: Cần Thơ tăng cường đầu tư, hiện đại hóa hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn