Sơn La đang từng bước khẳng định hướng đi phát triển nông nghiệp xanh gắn với du lịch sinh thái như một chiến lược phù hợp với tiềm năng và lợi thế của địa phương. Các mô hình du lịch sinh thái trải nghiệm tại Sơn La không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn hình thành không gian hấp dẫn cho du khách.

Nhiều địa phương đã kết hợp sản xuất với tham quan, hái quả, thưởng thức nông sản tại vườn, tìm hiểu quy trình canh tác và đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc. Góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân, đa dạng hóa sản phẩm du lịch, đồng thời góp phần bảo tồn cảnh quan, hệ sinh thái và bản sắc vùng cao. Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có trên 85.000 ha cây ăn quả, hơn 91.000 ha cây công nghiệp; hơn 24.300 ha cà phê và trở thành vùng trồng cà phê Arabica lớn nhất cả nước.

Bên cạnh đó, hơn 6.000 ha chè tập trung đã tạo nên một hệ sinh thái nông nghiệp xanh, hình thành và phát triển loại hình du lịch sinh thái, trải nghiệm hấp dẫn. Giá trị của nông nghiệp Sơn La không chỉ nằm ở sản lượng, những năm qua, tỉnh đã và đang tập trung vào chất lượng và sự liên kết bền vững giữa “4 nhà” (Nhà nước - nhà doanh nghiệp - nhà khoa học - nhà nông).

Các HTX nông nghiệp đóng vai trò “hạt nhân” tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, xây dựng thương hiệu. Từ đây, các vùng sản xuất tập trung, chuỗi liên kết sản xuất được hình thành gắn với phát triển sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu, sản phẩm OCOP, xuất khẩu... Những mô hình thành công đã thu hút sự quan tâm của người muốn tìm hiểu về nông nghiệp và dần trở thành những điểm đến hấp dẫn du khách gần xa. Tại Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, du khách đến đây không chỉ tham quan mà còn được hóa thân thành những người nông dân trải nghiệm hái dâu tây, hái cam VietGAP tại các vườn ở Mộc Châu, Vân Sơn; thăm thung lũng mận Nà Ka, Mu Náu mùa hoa nở trắng rừng hay lúc quả chín mọng;...

Bên cạnh các điểm đến, dịch vụ du lịch nông nghiệp đang được hình thành, các sự kiện gắn với mùa hoa, mùa quả chín cũng trở thành “đặc sản” của miền đất Sơn La 4 mùa trái ngọt, hấp dẫn du khách. Cùng với đó là hàng trăm sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu đặc trưng...

Tất cả đang tạo nên bức tranh nông nghiệp đặc sắc của Sơn La gắn với văn hóa riêng có của vùng đất này. Du lịch nông nghiệp cũng từ đây được định hình và phát triển trở thành 1 trong 5 loại hình du lịch chủ đạo (gồm: Du lịch sinh thái, nông nghiệp; du lịch văn hóa, lịch sử; du lịch cộng đồng; du lịch nghỉ dưỡng, giải trí và sức khỏe; du lịch chuyên đề. Năm 2025, Sơn La đón 5,3 triệu lượt khách, doanh thu từ hoạt động du lịch đạt khoảng 6.300 tỷ đồng.

Nhiều du khách đến tham quan, du lịch tại thác Chiềng Khoa. (Ảnh: TN).

Đây là con số ấn tượng đánh dấu một năm đầy khởi sắc của du lịch. Đóng góp và thành quả đó phải kể đến sự hấp dẫn của một nền nông nghiệp giàu bản sắc và giá trị riêng mà Sơn La đang gây dựng gắn kết với du lịch theo hướng dần được chuyên nghiệp hóa. Ngoài ra, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra 9 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó, có nhiệm vụ tái cơ cấu ngành nông nghiệp, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch, hữu cơ và phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.

Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thông tin, Sở đang tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng Đề án phát triển du lịch Sơn La giai đoạn 2025-2030 với những mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể.

Trong đó, phát huy thế mạnh về văn hóa và nông nghiệp đặc trưng của tỉnh nhằm phát triển các sản phẩm du lịch phong phú, độc đáo và hấp dẫn; lấy văn hóa và nông nghiệp làm nền tảng chủ đạo để xây dựng những loại hình du lịch mang bản sắc riêng của Sơn La. Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã và đang tập trung phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn dựa trên lợi thế về cây ăn quả, cà phê, chè, bò sữa, dược liệu;... hình thành các vùng du lịch nông nghiệp công nghệ cao; kết hợp phát triển dịch vụ lưu trú tại nông trại, homestay, farmstay.

Đồng thời, đẩy mạnh phát triển sản phẩm du lịch có tiềm năng như: Du lịch trekking, hiking; du lịch sinh thái nông nghiệp, vui chơi giải trí, du lịch hội nghị, hội thảo, du lịch thể thao... Xây dựng các tuyến, điểm du lịch chuyên đề như “Du lịch trải nghiệm nông nghiệp xanh”, “Một ngày làm nông dân vùng cao”...

Sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa với phát triển nông nghiệp công nghệ cao sẽ tạo ra những giá trị gia tăng khác biệt, giảm thiểu tính mùa vụ trong du lịch. Trong giai đoạn hiện nay, nông nghiệp xanh đang mở ra hướng đi mới cho du lịch sinh thái Sơn La theo hướng bền vững và dài hạn.

Khi sản xuất gắn với bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan và văn hóa bản địa, du lịch không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân. Trong giai đoạn tiếp theo, Sơn La sẽ đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ nông dân và hợp tác xã nâng cao kỹ năng làm du lịch. Song song đó là xây dựng thương hiệu, quảng bá hình ảnh nông nghiệp xanh – du lịch sinh thái một cách chuyên nghiệp, hướng đến mục tiêu trở thành điểm đến tiêu biểu về du lịch nông nghiệp, sinh thái của khu vực miền núi phía Bắc.

Nguồn:Nông nghiệp xanh mở hướng đi mới cho du lịch sinh thái Sơn La