Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội ngày càng đặt ra nhiều áp lực đối với tài nguyên và môi trường, tỉnh Cao Bằng đang triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong tình hình mới. Theo công điện chỉ đạo, các sở, ngành và địa phương được yêu cầu khẩn trương xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thực hiện kế hoạch hành động môi trường cấp tỉnh với tinh thần chủ động, đồng bộ và hiệu quả.

Nội dung trọng tâm tập trung vào kiểm soát ô nhiễm, quản lý chất thải, bảo vệ nguồn nước, tài nguyên rừng và nâng cao năng lực giám sát môi trường tại cơ sở. Bên cạnh đó, tỉnh cũng chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về trách nhiệm bảo vệ môi trường, từng bước hình thành lối sống xanh, thân thiện với thiên nhiên.

Việc siết chặt quản lý các hoạt động sản xuất, khai thác tài nguyên và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm được xem là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ ô nhiễm, suy thoái môi trường và bảo đảm phát triển bền vững cho địa phương trong giai đoạn tới.

Cụ thể, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng đã ký ban hành Công điện số 13/CĐ-CT về việc tăng cường cấp bách công tác bảo vệ môi trường; siết chặt kiểm soát ngay từ khâu chủ trương đầu tư; khẩn trương xây dựng và tổ chức thực hiện Kế hoạch hành động môi trường cấp tỉnh trong tình hình mới. Công điện nêu rõ, thực hiện Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các chỉ đạo của Trung ương về phát triển bền vững; trong bối cảnh tỉnh đang đẩy mạnh thu hút đầu tư, triển khai các dự án hạ tầng và phấn đấu mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra là phải xử lý hài hòa mối quan hệ giữa phát triển và bảo vệ môi trường.

Tỉnh không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, đồng thời cũng không áp dụng cách tiếp cận cực đoan, cứng nhắc làm cản trở các cơ hội phát triển chính đáng; việc đánh giá phải dựa trên tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể, thực chất.

Cao Bằng hiện chưa hình thành khu, cụm công nghiệp tập trung, các dự án sản xuất, chế biến, khai thác phân tán theo địa bàn, vì vậy mỗi dự án đầu tư đều gắn với một không gian môi trường cụ thể cần được kiểm soát ngay từ đầu. Do đó, yêu cầu các sở, ngành, địa phương chuyển ngay từ tư duy “kiểm soát sau" sang “sàng lọc từ đầu”, coi tiêu chí môi trường là điều kiện bắt buộc trong mọi nội dung tham mưu, quyết định liên quan đến đầu tư phát triển.

Cao Bằng coi tiêu chí bảo vệ môi trường là điều kiện bắt buộc trong mỗi dự án. (Ảnh minh hoạ).

Để chủ động phòng ngừa, không để phát sinh các điểm nóng môi trường mới, không để vi phạm kéo dài hình thành vụ việc phức tạp, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai ngay các nhiệm vụ gồm, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường: Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng, trình UBND tỉnh ban hành Danh mục các ngành nghề có nguy cơ gây ô nhiễm cao trên địa bàn tỉnh trên cơ sở quy định của Trung ương và điều kiện thực tế của địa phương, trong đó tập trung vào các lĩnh vực như khai thác, chế biến khoáng sản, chế biến nông sản quy mô lớn, sản xuất vật liệu xây dựng, chăn nuôi tập trung và các cơ sở phát sinh nước thải, khí thải lớn;

Đối với các ngành nghề này phải áp dụng yêu cầu kiểm soát môi trường chặt chẽ hơn ngay từ bước đề xuất dự án, đồng thời quy định rõ các điều kiện về công nghệ, quy mô, vị trí, khoảng cách an toàn, bảo đảm kiểm soát được rủi ro nhưng vẫn tạo điều kiện cho các dự án phù hợp được triển khai.

Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch thanh tra, kiểm tra chuyên đề về môi trường theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các cơ sở có nguy cơ cao; tăng cường kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định, trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định; không để xảy ra tình trạng vi phạm kéo dài, nhắc nhở nhiều lần nhưng không xử lý dứt điểm hoặc hợp thức hóa sai phạm.

Trên cơ sở các nhiệm vụ nêu trên, chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch hành động môi trường tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2026 - 2030…Cơ quan tham mưu nội dung môi trường chịu trách nhiệm về kết quả thẩm định; trường hợp để xảy ra sai sót, đánh giá không đúng dẫn đến phát sinh ô nhiễm thì phải xem xét trách nhiệm theo quy định. Hoàn thành trước ngày 01/6/2026.

Đối với Sở Tài chính, Sở Tài chính chủ trì, phối hợp các sở, ngành liên quan rà soát, tham mưu bố trí nguồn lực phù hợp để cải tạo, nâng cấp các khu xử lý rác thải sinh hoạt tại các đô thị (theo Kế hoạch số 32-KH/TU ngày 28/12/2025 của Tỉnh ủy Cao Bằng; Kế hoạch số 972/KH-UBND ngày 04/4/2026 của UBND tỉnh Cao Bằng);

Đầu tư, nâng cấp, hệ thống thu gom, xử lý rác thải, xử lý nước thải và hệ thống quan trắc môi trường, ưu tiên các khu vực đông dân cư, khu vực phát triển du lịch và khu vực cửa khẩu; việc đầu tư phải bảo đảm hiệu quả, phù hợp điều kiện nguồn lực của tỉnh, tránh dàn trải, hình thức.

Đối với Sở Xây dựng, Sở Công Thương, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh và các sở, ngành liên quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao thực hiện thẩm định, tham mưu đối với các dự án đầu tư, quy hoạch, phát triển ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý; trong đó bảo đảm xem xét đầy đủ các yêu cầu, tiêu chí về bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật, không tham mưu chấp thuận đối với các dự án không đáp ứng yêu cầu;

UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban ngành phối hợp chặt chẽ trong công tác bảo vệ môi trường. (Ảnh: TL).

Chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình thẩm định, lấy ý kiến, đánh giá các nội dung liên quan đến môi trường đối với dự án ngay từ giai đoạn đề xuất chủ trương đầu tư; Chịu trách nhiệm về nội dung thẩm định, tham mưu thuộc lĩnh vực quản lý; không để xảy ra tình trạng tham mưu thiếu chặt chẽ, bỏ sót yêu cầu, điều kiện về môi trường hoặc đùn đẩy trách nhiệm trong quá trình xử lý hồ sơ.

Bên cạnh đó, UBND các xã, phường cần chủ động rà soát, xác định các khu vực, cơ sở, hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm, các điểm tiềm ẩn nguy cơ phát sinh “điểm nóng” môi trường; kịp thời báo cáo, đề xuất biện pháp quản lý, xử lý phù hợp, hạn chế phát sinh vụ việc phức tạp.

Ngoài ra, các địa phương cần tham gia ý kiến đầy đủ, có căn cứ đối với các dự án đầu tư; kịp thời tiếp nhận, xử lý phản ánh của người dân và tăng cường kiểm tra, giám sát môi trường. Sở Nội vụ tham mưu đưa tiêu chí môi trường vào đánh giá cán bộ, nhất là người đứng đầu. Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh phải kiểm soát chặt môi trường ngay từ khâu chủ trương đầu tư, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, đồng thời xử lý nghiêm các biểu hiện lơ là, né tránh trách nhiệm gây ô nhiễm…

Triển khai hiệu quả kế hoạch hành động môi trường cấp tỉnh sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển bền vững của Cao Bằng. Đây không chỉ là nhiệm vụ trước mắt nhằm giải quyết các vấn đề ô nhiễm, suy giảm tài nguyên mà còn là giải pháp lâu dài để bảo vệ môi trường sống cho các thế hệ tương lai.

Để đạt được mục tiêu đề ra, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, địa phương cùng với ý thức, trách nhiệm của người dân và doanh nghiệp. Mỗi tổ chức, cá nhân cần chủ động thay đổi hành vi, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường thông qua những việc làm thiết thực góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong giai đoạn mới.

Nguồn: Cao Bằng: Cấp bách bảo vệ môi trường trong tình hình mới