Theo báo cáo của UBND tỉnh Cao Bằng, từ năm 2021 đến năm 2025 tại tỉnh đã xảy ra 90 đợt thiên tai, mưa lũ gây thiệt hại khoảng 5.918 tỷ đồng. Trong đó, riêng trong năm 2025, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 22 đợt thiên tai, với tổng thiệt hại ước tính hơn 4.200 tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến hạ tầng, sản xuất và đời sống dân sinh trên diện rộng. Hai trận lụt liên tiếp xảy ra cuối tháng 9, đầu tháng 10/2025 khiến nhiều khu dân cư ở các phường trung tâm tỉnh và nhiều khu vực khác trong tỉnh bị ngập sâu trong nước, thiệt hại nặng nề.

Thực tế cho thấy, mỗi khi bước vào mùa mưa bão, lũ lớn có thể cuốn trôi rác thải, chất thải chăn nuôi, xác động vật chết, bùn đất và nhiều loại chất ô nhiễm khác vào sông, suối, ao hồ. Điều này không chỉ gây ô nhiễm nguồn nước mà còn làm phát sinh dịch bệnh, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và vật nuôi. Điều này đòi hỏi các sở, ngành, địa phương cần chủ động triển khai phương án ứng phó, khắc phục hậu thiên tai, đồng thời phòng ngừa sự cố môi trường có thể xảy ra.

Trước tình hình này, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết; chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị và địa phương để triển khai các biện pháp phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả sự cố môi trường xảy ra trên địa bàn; Chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra, giám sát các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thực hiện đầy đủ, nghiêm túc việc vận hành các công trình xử lý, bảo vệ môi trường;

Kiểm tra, giám sát các chủ dự án khai thác, chế biến khoáng sản trong việc thực hiện các biện pháp bảo vệ công trình, đảm bảo an toàn, không để xảy ra sạt lở; thường xuyên kiểm tra, giám sát mức độ an toàn tại các khu vực khai thác, bãi thải, hồ lắng. Trường hợp phát hiện hiện tượng nứt, lún, sạt lở bờ bao, bờ moong khai thác phải yêu cầu Chủ dự án xử lý, khắc phục ngay, không để xảy ra mất an toàn hoặc sự cố môi trường.

Đối với Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh tăng cường bản tin dự báo, cảnh báo, thông tin kịp thời về diễn biến của bão và mưa lũ, lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt vùng trũng thấp đến Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các xã, phường, các cơ quan, đơn vị liên quan và người dân biết, chủ động triển khai các biện pháp ứng phó phù hợp, kịp thời, hiệu quả.

Sở Xây dựng thường xuyên kiểm tra, rà soát để kịp thời phát hiện, khắc phục các tuyến, đoạn đường trên địa bàn tỉnh có nguy cơ sạt lở cao, không an toàn; có biện pháp khắc phục các công trình gây cản lũ, làm tăng nguy cơ ngập úng cho các khu, điểm dân cư. Chỉ đạo các đơn vị đang quản lý, vận hành các tuyến đường giao thông thực hiện sửa chữa, duy tu, nạo vét khơi thông thường xuyên hệ thống thoát nước, hạn chế ngập úng trong mùa mưa bão.

Chủ động phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường trong mùa mưa bão là nhiệm vụ quan trọng được các địa phương đẩy mạnh triển khai. Ảnh minh họa

Sở Y tế chủ động ứng phó, ngăn chặn, xử lý kịp thời sự cố môi trường do chất thải y tế gây ra; triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh sau mưa lũ; dự phòng đủ hóa chất, trang thiết bị cần thiết và hướng dẫn các địa phương xử lý nước sinh hoạt, vệ sinh môi trường sau ngập lụt.

UBND các xã, phường thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin dự báo thời tiết trên các phương tiện thông tin đại chúng để có kế hoạch và các biện pháp phù hợp phòng ngừa, ứng phó, giảm thiểu thấp nhất thiệt hại do mưa bão gây ra. Tăng thời lượng truyền thông về tình hình thời tiết trên hệ thống truyền thanh cấp xã; thông báo kịp thời, thường xuyên diễn biến mưa bão đến Chủ đầu tư, cơ sở trên địa bàn quản lý thực hiện các biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường.

Tăng cường kiểm tra, giám sát việc vận hành các công trình xử lý, bảo vệ môi trường (các bãi thải, các hồ chứa nước, bùn thải, khu vực lưu giữ chất thải rắn...) của các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối trước nguy cơ, ảnh hưởng, tác động do mưa bão gây ra; khi phát hiện các công trình xử lý, bảo vệ môi trường có nguy cơ mất an toàn, khẩn trương chỉ đạo các tổ chức, cá nhân thực hiện các biện pháp xử lý, khắc phục nhằm hạn chế tối đa khả năng xảy ra sự cố môi trường.

Chỉ đạo đơn vị vệ sinh môi trường thực hiện tốt công tác thu gom và xử lý triệt để chất thải phát sinh hàng ngày, không để tồn đọng rác thải; chủ động nguồn nhân lực, chuẩn bị trang thiết bị, phương tiện để sẵn sàng triển khai hoạt động thu gom, vệ sinh môi trường, nhanh chóng khắc phục hậu quả, ổn định đời sống của nhân dân địa phương sau mưa bão. Bố trí vị trí bãi tập kết chất thải rắn để xử lý các loại chất thải rắn phát sinh trong các tình huống khẩn cấp do mưa bão gây ra.

Đối với các chủ đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin dự báo thời tiết, thực hiện tự rà soát, kiểm tra, xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh phù hợp để kịp chủ động ứng phó mưa lớn, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, không để xảy ra sự cố môi trường gây thiệt hại về người và tài sản; bố trí công trình, trang thiết bị, phương tiện ứng phó sự cố; xây dựng, huấn luyện lực lượng tại chỗ và tổ chức diễn tập ứng phó sự cố môi trường.

Thường xuyên kiểm tra, rà soát lại các công trình xử lý, bảo vệ môi trường tại cơ sở (các bãi thải, các hồ chứa nước, bùn thải và các công trình bảo vệ môi trường khác đối với các dự án khai thác khoáng sản; công trình, hệ thống xử lý nước thải, khu vực lưu giữ chất thải rắn đối với các dự án khác); trên cơ sở kết quả kiểm tra, rà soát thực hiện các giải pháp gia cố, cải tạo, nâng cấp để đưa về trạng thái an toàn đối với các công trình có nguy cơ mất an toàn, dễ xảy ra sự cố nhằm đảm bảo không sạt lở gây ra các sự cố môi trường./.

Nguồn: Chủ động phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường mùa mưa bão