Hiện nay, tỉnh Cà Mau có hệ thống kênh thủy lợi với tổng trữ lượng gần 276 triệu m3, cùng hồ chứa nước ngọt tại xã Khánh An với dung tích thiết kế 3,85 triệu m3. Đối với nước dưới đất, tổng trữ lượng khai thác tiềm năng đạt hơn 7,3 triệu m3/ngày, phân bố ở 7 tầng chứa nước. Tuy nhiên, một số tầng bị nhiễm mặn hoặc phân bố nước nhạt không đồng đều.

Đáng chú ý, nước ngầm hiện được khai thác chủ yếu phục vụ sinh hoạt, chiếm gần 87%, tạo áp lực lớn lên nguồn tài nguyên nước. Một số khu vực như U Minh, Nguyễn Phích, Biển Bạch, Khánh Thuận, Đá Bạc, Khánh Lâm… vẫn thường xuyên thiếu nước do không có nguồn nước ngọt ổn định, người dân phải phụ thuộc vào nước mưa hoặc giếng khoan nhỏ lẻ có nguy cơ nhiễm mặn.

Riêng đối với nông nghiệp, theo kế hoạch, tổng nhu cầu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và thủy sản tại Cà Mau trong mùa khô 2025–2026 lên tới khoảng 117,1 tỷ m3. Trong đó, nuôi trồng thủy sản chiếm tỷ trọng lớn nhất với gần 117 tỷ m3, tiếp đến là sản xuất lúa đông xuân khoảng 92,9 triệu m3 và rau màu khoảng 12 triệu m3. Toàn tỉnh Cà Mau hiện có hơn 424.000 ha nuôi trồng thủy sản, trong đó diện tích nuôi tôm chiếm áp đảo. Điều này khiến áp lực sử dụng nước trong mùa khô càng lớn, nhất là khi hạn hán và xâm nhập mặn có xu hướng gia tăng.

Người dân chủ động trữ nước cho sinh hoạt theo khuyến cáo của địa phương.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Cà Mau, khu vực nông thôn của tỉnh mới có khoảng 50% dân số được sử dụng nước từ hệ thống tập trung; khoảng 48% dân số sử dụng nước từ các giếng khoan gia đình, còn 2% dân số không có nước nguồn để khai thác, phải sử dụng nước mưa.

Bên cạnh đó, trên địa bàn tỉnh Cà Mau có rất nhiều công trình cấp nước tập trung qua nhiều năm sử dụng đã hư hỏng, xuống cấp đáng báo động, không còn an toàn và không đủ nước sinh hoạt cho người dân. Vấn đề thiếu nước sinh hoạt diễn ra rất thường xuyên ở khu vực nông thôn, nhất là vào mùa khô.

Thực hiện Kế hoạch số 107/KH-UBND của Chủ tịch UBND tỉnh về việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh Cà Mau, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai Kế hoạch khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh Cà Mau (mùa cạn năm 2025 - 2026).

Mới đây, Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường tỉnh vừa phát đi thông báo gửi đến các xã, phường, người dân trên địa bàn tỉnh về việc tích trữ nước mùa khô, nắng nóng năm 2026. Theo Trung tâm Nước sạch, thời tiết diễn biến phức tạp, cực đoan, nắng nóng có khả năng kéo dài; nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt của người dân tăng đột biến vào những ngày cao điểm. Do đó, các hệ thống cấp nước có thể quá tải, thiết bị bơm phải hoạt động hết công suất 24/24 giờ, dễ xảy ra sự cố hư hỏng, dẫn đến tình trạng mất nước, nước yếu hoặc thiếu nước cục bộ.

Để chủ động và đảm bảo nguồn nước phục vụ sinh hoạt, Trung tâm khuyến cáo người dân tích trữ nước vào các dụng cụ chứa tại gia đình để phòng ngừa khi xảy ra sự cố; đồng thời sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý. Các hộ không có nhu cầu sử dụng nước hoặc đi vắng dài ngày cần khóa van sau đồng hồ nước để hạn chế thất thoát.

Trung tâm đề nghị UBND các xã, phường quan tâm phối hợp tuyên truyền, phổ biến rộng rãi nội dung khuyến cáo đến người dân; vận động người dân sử dụng nước tiết kiệm, chủ động tích trữ nước để ứng phó với tình hình nắng nóng, hạn hán kéo dài; kịp thời phản ánh các sự cố phát sinh để được xử lý nhanh chóng. Trong trường hợp xảy ra mất nước nghiêm trọng hoặc bể đường ống cấp nước, người dân có thể liên hệ đường dây nóng của Trung tâm Nước sạch qua các số điện thoại: 0975.177.741; 0917.31.1982; 0917.868.797 để phản ánh và được xử lý kịp thời.

Trước dự báo về tình hình xâm nhập mặn gia tăng, người dân chủ động nguồn nước đảm bảo cho nuôi trồng thủy sản (Ảnh: HL).

Với đặc thù địa lý của tỉnh Cà Mau – nằm ở cực Nam của Tổ quốc, hệ thống sông ngòi chịu ảnh hưởng lớn của thủy triều, cùng với diễn biến bất thường của thời tiết, nguy cơ thiếu nước trong thời gian tới vẫn tiềm ẩn và có thể xảy ra cục bộ tại một số khu vực. Trước tình hình đó, để chủ động trong công tác phòng ngừa, ứng phó với tình hình hạn hán, thiếu nước, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau đã chủ động chỉ đạo các đơn vị trực thuộc và phối hợp với địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn nước sinh hoạt cho người dân.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã yêu cầu các địa phương rà soát, thống kê các hộ thiếu nước và phân loại mức độ khó khăn. Trên cơ sở đó, các giải pháp phù hợp được triển khai như: nâng cấp, sửa chữa công trình cấp nước; mở rộng mạng lưới đường ống; xây dựng điểm cấp nước tập trung; hỗ trợ dụng cụ chứa nước cho khu dân cư phân tán.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, cơ quan chuyên môn cũng đưa ra nhiều khuyến cáo thiết thực. Người dân cần chủ động dự trữ nước bằng các dụng cụ chứa phù hợp để phòng khi nước yếu hoặc mất nước cục bộ; sử dụng nước tiết kiệm, tránh lãng phí. Đối với các hộ đi vắng dài ngày, cần khoá van sau đồng hồ để hạn chế thất thoát. Khi phát hiện sự cố đường ống hoặc gián đoạn cấp nước, người dân nên thông báo kịp thời đến đơn vị quản lý để được xử lý nhanh chóng./.

Nguồn: Chủ động trữ nước ngọt trước nguy cơ xâm nhập mặn gia tăng