Alberta nhấn mạnh lợi thế về khí hậu lạnh giúp giảm chi phí làm mát và quỹ đất rộng lớn. Theo tỉnh bang này, những yếu tố đó có thể giúp chi phí vận hành thấp hơn tại Mỹ, nơi các dự án trung tâm dữ liệu ngày càng vấp phải sự phản đối từ cộng đồng địa phương và giới chính trị.

Đầu ra mới cho ngành khí đốt miền Tây Canada

Canada hiện là nhà khai thác khí tự nhiên lớn thứ năm thế giới, trong đó khoảng 60% sản lượng đến từ Alberta.

Các nhà khai thác khí đốt tại Alberta đang đối mặt với tình trạng dư cung kéo dài nhiều năm, thậm chí đôi lúc phải bán với giá âm để tiêu thụ sản lượng. Vì vậy, trung tâm dữ liệu được xem là thị trường tiềm năng mới cho ngành khí đốt đang chịu nhiều áp lực.

Trong bối cảnh đó, Pembina Pipeline và Kineticor được cho là sắp đưa ra quyết định đầu tư vào một nhà máy điện khí công suất 900 MW để cung cấp điện cho một khách hàng trong ngành dữ liệu chưa được tiết lộ.

Hiện Alberta có khoảng 20 trung tâm dữ liệu quy mô nhỏ và trung bình, sử dụng điện từ lưới điện mà khoảng 60% nguồn cung đến từ khí tự nhiên.

Chính quyền tỉnh bang cho phép các dự án mới tự xây dựng nguồn điện riêng nhằm tránh tình trạng quá tải lưới điện.

Theo một nghiên cứu của York University, khoảng 90% các trung tâm dữ liệu hyperscale đang được lên kế hoạch tại Canada sẽ đặt ở Alberta. Đây là những cơ sở tiêu thụ tối thiểu 50 MW điện, tương đương nhu cầu điện của một thị trấn nhỏ. Tuy nhiên, cường độ phát thải của lưới điện Alberta được ước tính cao gần gấp 5 lần mức trung bình toàn quốc.

Mâu thuẫn với chiến lược AI sạch của Canada

Thủ tướng Mark Carney từng tuyên bố các trung tâm dữ liệu tại Canada sẽ vận hành bằng “một trong những nguồn năng lượng sạch nhất thế giới”.

Chiến lược AI quốc gia công bố ngày 4/6 cho biết hơn 83% điện năng của Canada đến từ các nguồn tái tạo hoặc phát thải thấp.

Hiện Canada chỉ có 5 trung tâm dữ liệu hyperscale đang hoạt động, nhưng gần 100 dự án khác đang được phát triển.

Chính phủ liên bang cho biết muốn gắn sự phát triển AI với mở rộng năng lượng sạch, song chưa nêu rõ cách thức quản lý mô hình trung tâm dữ liệu chạy bằng khí đốt của Alberta.

Từ năm 2024, Bộ trưởng Công nghệ Alberta, Nate Glubish, đã nhiều lần đến Silicon Valley để vận động các tập đoàn công nghệ lớn đầu tư.

Alberta đặt mục tiêu thu hút 100 tỷ CAD (khoảng 73 tỷ USD) vốn đầu tư vào lĩnh vực trung tâm dữ liệu.

Ông Glubish nói: “Chúng tôi xem các trung tâm dữ liệu như những đường ống kỹ thuật số và nhà máy lọc dầu kỹ thuật số, giúp tạo ra giá trị từ nguồn khí tự nhiên của Alberta để phục vụ thị trường toàn cầu theo cách hiện đại và sáng tạo”.

Ông cho biết các doanh nghiệp đang đàm phán quan tâm nhiều hơn đến khả năng cung cấp điện và tốc độ kết nối vào lưới điện hơn là cường độ phát thải carbon của nguồn điện, nhưng từ chối tiết lộ danh tính các công ty này.

Xung đột giữa phát triển AI và mục tiêu khí hậu

Amazon, Alphabet và Microsoft hiện đã vận hành trung tâm dữ liệu tại miền trung Canada, nhưng quy mô vẫn nhỏ hơn đáng kể so với tại Mỹ, nơi các hyperscaler được hưởng ưu đãi thuế lớn hơn và ở gần khách hàng hơn.

Theo ông Glubish, việc kết hợp khí tự nhiên với công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) - tức thu gom khí thải công nghiệp và lưu trữ dưới lòng đất - có thể giúp các công ty công nghệ vẫn đạt được các mục tiêu khí hậu trong tương lai.

Tuy nhiên, Meta và Microsoft đều từ chối bình luận về kế hoạch này.

Một số ý kiến phản đối đã xuất hiện. Bác sĩ Julia Sawatzky, thành viên tổ chức Canadian Physicians for the Environment, cho rằng: “Khoảng cách giữa các mục tiêu môi trường mà Canada công bố và thực tế đang ngày càng lớn”.

Trong khi đó, người phát ngôn của Bộ Đổi mới Canada không giải thích cách chiến lược trung tâm dữ liệu chạy bằng khí tự nhiên của Alberta phù hợp với tham vọng năng lượng sạch quốc gia, mà chỉ tái khẳng định cam kết của Canada đối với các tiêu chuẩn môi trường cao.

Nguồn:Cuộc đua AI làm thay đổi cán cân giữa khí đốt và năng lượng sạch