Đà Nẵng là một trong những địa phương có diện tích trồng dược liệu lớn của cả nước. Với thổ nhưỡng phù hợp là điều kiện thuận lợi để phát triển các loại cây dược liệu quý hiếm, đặc biệt là Sâm Ngọc Linh-được xem là “Quốc bảo Việt Nam”. Sâm Ngọc Linh là loài đặc hữu hẹp, tập trung ở vùng núi Ngọc Linh từ độ cao 1.500 đến 2.100m. Với vị trí địa lý và điều kiện sinh thái đặc thù, sâm Ngọc Linh được đánh giá có nhiều lợi ích nổi bật đối với sức khỏe con người.

Trong không gian phát triển mới của Đà Nẵng, dược liệu bản địa được xác định là một trong những trụ cột quan trọng để bứt phá kinh tế nông thôn, miền núi. Thành phố đang nỗ lực khơi thông dòng chảy đầu tư, hình thành chuỗi giá trị khép kín từ khâu bảo tồn nguồn gen, chọn tạo giống đến chiết xuất, chế biến sâu nhằm đưa thương hiệu dược liệu vươn tầm.

Nhận diện được tiềm năng to lớn từ sâm Ngọc Linh và các loại thảo dược quý, nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư hạ tầng sản xuất hiện đại ngay trên địa bàn thành phố.

Tại Khu công nghiệp Tam Thăng, Công ty TNHH Sâm Sâm đã xây dựng nhà máy chế biến dược liệu quy mô 5ha, trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi liên kết. Theo đại diện Công ty TNHH Sâm Sâm chia sẻ, doanh nghiệp hiện sở hữu danh mục 8 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe từ sâm Ngọc Linh, trong đó nổi bật có một sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 5 sao và hai sản phẩm đạt 3 sao. Tuy nhiên dù sâm tươi có giá trị kinh tế rất cao nhưng khả năng tiếp cận thị trường đại chúng còn hạn chế.

Do đó, việc phát triển các dòng sản phẩm dạng viên, nước uống đóng gói… không chỉ giúp chuẩn hóa liều lượng, kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn GMP mà còn kéo dài thời gian bảo quản, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dùng. Hiện nay, doanh nghiệp đang vận hành quy trình khép kín với vùng trồng rộng 20ha, đảm bảo nguồn cung ổn định cho nhà máy. Đầu tư ứng dụng khoa học - công nghệ vào chế biến sâu là bước đi tất yếu để gia tăng giá trị nguyên liệu. Thay vì chỉ bán sâm tươi, doanh nghiệp đã tập trung vào các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao để mở rộng thị phần.

Tại TP.Đà Nẵng, xã Trà Linh với diện tích tự nhiên hơn 15.819ha là trung tâm của vùng sâm Ngọc Linh. Theo lãnh đạo UBND xã Trà Linh cho hay, diện tích sâm thực tế tại địa phương đã vượt con số 2.000ha, mỗi năm gieo trồng mới khoảng 5 triệu cây. Tuy nhiên, một thực tế là sản phẩm thô vẫn chiếm tỷ trọng lớn, hạ tầng chế biến tại chỗ còn mỏng.

Vì vậy, Trà Linh đang ưu tiên thu hút các nhà đầu tư vào sản xuất cây giống, quản lý vùng trồng và truy xuất nguồn gốc. Địa phương mong muốn doanh nghiệp và các nhà khoa học cùng bắt tay hình thành chuỗi liên kết thực chất, đưa sâm Ngọc Linh từ vùng nguyên liệu thô trở thành các sản phẩm giá trị cao, đủ sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Mở rộng diện tích trồng dược liệu, đặc biệt là sâm Ngọc Linh là định hướng quan trọng của TP.Đà Nẵng trong giai đoạn 2030 tầm nhìn đến 2045. (Ảnh: HVT).

Theo định hướng chiến lược đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, thành phố đặt mục tiêu phát triển 100.000ha vùng sâm và dược liệu. Trong đó, sâm Ngọc Linh chiếm 17.000ha, quế Trà My 10.000ha, còn lại là các loại dược liệu khác. Thành phố vận hành mô hình “1 trung tâm - 3 vùng động lực - 5 phân khu chức năng”, lấy sâm Ngọc Linh làm hạt nhân dẫn dắt. Giai đoạn 2026 - 2030, thành phố kêu gọi đầu tư các khu ươm trồng tại các xã Trà Linh, Trà Leng, Trà Tập, Trà Vân và Nam Trà My với quy mô khoảng 500ha mỗi xã.

Đáng chú ý, nhiều dự án dược liệu trọng điểm đang được mở cửa đón vốn như: bảo tồn quế Trà My tại xã Trà Giáp (2.000ha); dự án dược liệu tại xã Quế Sơn; quế hữu cơ tại xã Thăng Phú... Những dự án này được kỳ vọng hình thành vùng nguyên liệu tập trung, nâng giá trị dược liệu bản địa và từng bước hoàn thiện chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ. Lãnh đạo UBND thành phố Đà Nẵng cho rằng, giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở cây sâm hay cây dược liệu, mà nằm ở hệ sinh thái khoa học công nghệ, chế biến, sở hữu trí tuệ, thương hiệu và thị trường có thể được hình thành xung quanh tài nguyên đó.

Đây cũng là lĩnh vực thành phố đặc biệt mong muốn thu hút các doanh nghiệp có năng lực về công nghệ sinh học, dược phẩm, nghiên cứu - phát triển, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu.

Bên cạnh những doanh nghiệp đang hoạt động, thành phố sẽ tiếp tục thu hút các doanh nghiệp lớn tham gia vào lĩnh vực này. Mục tiêu cuối cùng là nâng tầm giá trị nông sản của thành phố Đà Nẵng, trong đó sâm Ngọc Linh và dược liệu là những sản phẩm tiêu biểu. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, thành phố xác định đồng hành cùng doanh nghiệp từ khảo sát, hoàn thiện thủ tục pháp lý đến triển khai dự án; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và tạo điều kiện để các dự án sớm đi vào hoạt động.

Ngoài ra, thành phố xác định tiếp tục đẩy nhanh hoàn thiện vùng nguyên liệu, từng bước áp dụng tiêu chuẩn GACP-WHO; hoàn thiện cơ sở pháp lý, thủ tục để phát triển các cơ sở sơ chế, thu mua, bảo quản và nhà máy chế biến dược liệu. Đẩy mạnh thu hút đầu tư vào trung tâm công nghiệp dược liệu; triển khai các nhiệm vụ khoa học - công nghệ, nhất là về giống, nuôi cấy mô, di thực, chế biến sâu và phát triển sản phẩm; hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối vùng trồng với các cơ sở sơ chế, chế biến. Phát triển thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận và xúc tiến thương mại quốc tế…/.

Nguồn:Đà Nẵng phát triển chuỗi liên kết, gia tăng giá trị dược liệu